สูตรอาหารสำหรับโรคเบาหวานขณะตั้งครรภ์ และตัวอย่างเมนูอาหาร

ตัวอย่างการวางแผนเมนูอาหารอย่างง่ายๆ สำหรับคุณแม่ที่เป็นโรคเบาหวานขณะตั้งครรภ์
เผยแพร่ครั้งแรก 18 ม.ค. 2017 อัปเดตล่าสุด 17 ม.ค. 2023 ตรวจสอบความถูกต้อง 12 พ.ย. 2019 เวลาอ่านประมาณ 4 นาที
สูตรอาหารสำหรับโรคเบาหวานขณะตั้งครรภ์ และตัวอย่างเมนูอาหาร

โรคเบาหวานขณะตั้งครรภ์เป็นโรคที่เกิดขึ้นได้ทุกระยะของการตั้งครรภ์ และส่งผลเสียที่รุนแรงได้หากไม่ได้รับการดูแลอย่างใกล้ชิด ดังนั้นผู้หญิงตั้งครรภ์ทุกคนจึงควรเตรียมพร้อม ศึกษาข้อมูลเกี่ยวกับสาเหตุ การป้องกันของโรคเบาหวานขณะตั้งครรภ์ เพื่อให้สามารถรับมือกับโรคร้ายได้ทันเวลา

ซึ่งหนึ่งในสิ่งที่ช่วยควบคุม และป้องกันไม่ให้โรคเบาหวานขณะตั้งครรภ์เกิดขึ้น หรือลุกลามจนเกิดผลเสียต่อแม่และทารกได้ คือการวางแผนเมนูอาหารที่เหมาะสมสำหรับผู้หญิงตั้งครรภ์ เพื่อให้ระดับน้ำตาลซึ่งเป็นสาเหตุสำคัญของโรคเบาหวานอยู่ในระดับคงที่

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
หมดปัญหาเหงื่อออกมากที่มืออย่างถาวร รักษาแล้วมือแห้ง ชีวิตง่ายขึ้น!

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / เบิกประกันได้ / ผ่อน 0% ได้ / ปรึกษาหมอก่อนผ่าตัดได้ไม่จำกัดครั้ง

โรคเบาหวานขณะตั้งครรภ์คืออะไร?

โรคเบาหวานขณะตั้งครรภ์เกิดจากภาวะน้ำตาลในเลือดสูง เนื่องจากร่างกายไม่สามารถผลิตฮอร์โมนอินซูลีน (Insulin) ได้เพียงพอ ดังนั้นการควบคุมอาหารให้น้ำตาลในเลือดอยู่ในระดับที่เหมาะสมจึงเป็นเรื่องสำคัญ เพื่อป้องกันผลที่ตามมาจากโรคเบาหวานขณะตั้งครรภ์ที่อันตรายถึงชีวิตทารกได้

ปัจจัยที่ส่งผลต่อการวางแผนเมนูอาหาร

  • ความต้องการควบคุมระดับน้ำตาลให้อยู่ในระดับปกติ หรือต่ำกว่าปกติ
  • ความไว และการตอนสนองต่อการรับประทานคาร์โบไฮเดรตจะเพิ่มขึ้นเมื่ออายุครรภ์มากขึ้น คุณอาจรู้สึกไวต่อคาร์โบไฮเดรตในบางช่วงเวลาของวัน ผู้ป่วยโรคเบาหวานหลายคนต้องลดหรือหลีกเลี่ยงคาร์โบไฮเดรตในช่วงเช้า
  • ผู้หญิงตั้งครรภ์ต้องต่อสู้กับการเริ่มใช้อินซูลิน
  • ผู้หญิงตั้งครรภ์ที่เป็นเบาหวานอาจมีความต้องการอาหารที่มากขึ้นตามเวลา

และจากปัจจัยเหล่านี้เอง การทำเมนูอาหารให้ง่าย และรับประทานได้บ่อยครั้งอาจเป็นตัวเลือกที่ง่ายสำหรับผู้หญิงตั้งครรภ์ที่เสี่ยงเป็นเบาหวานก่อนตั้งครรภ์ เช่น ถ้าพบเมนูอาหารที่เหมาะกับการรับประทานเป็นอาหารเช้า ให้ยึดเมนูนั้นเป็นหลักในการรับประทาน และหากเจอเมนูอาหารที่ทำให้สามารถควบคุมระดับน้ำตาลได้ดี ควรรับประทานอาหารเหล่านั้นซ้ำๆ วิธีนี้จะทำให้สามารถมองหาข้อมูลทางโภชนาการ และคำนวณได้หากมีการรับประทานอาหารที่ผิดไปจากปกติ 

แต่ข้อเสียของวิธีนี้ คือจะเบื่อหน่ายต่อมื้ออาหารได้ง่าย เพราะต้องทานอาหารซ้ำๆ กันทุกวัน แนะนำให้ลองปรึกษานักโภชนาการอาหาร หรือแพทย์เกี่ยวกับอาหารที่สามารถทานได้ขณะเป็นโรคเบาหวานขณะตั้งครรภ์ เพื่อความหลากหลายในวางแผนเมนูอาหาร

ข้อแนะนำเกี่ยวกับสูตรอาหาร สำหรับผู้หญิงที่เป็นโรคเบาหวานขณะตั้งครรภ์

สำหรับผู้หญิงตั้งครรภ์ที่เป็นโรคเบาหวานชนิดที่ 2 และตั้งครรภ์อยู่ ให้ใช้การนับสัดส่วนของคาร์โบไฮเดรต และพลังงานที่ร่างกายต้องการต่อวันโดยคำนวณอ้างอิงตามดัชนีมวลกาย ดังนี้

  • BMI 20-25 kg/m2 ควรได้รับพลังงาน 30 กิโลแคลอรี/กิโลกรัม/วัน
  • BMI 25-34 kg/m2 ควรได้รับพลังงาน 25 กิโลแคลอรี/กิโลกรัม/วัน
  • BMI >34 kg/m2 ควรได้รับพลังงาน 20 กิโลแคลอรี/กิโลกรัม/วัน

ให้มีสัดส่วนของอาหารแต่ละมื้อคือ คาร์โบไฮเดรต 40% ไขมัน 40% และ โปรตีน 20% และอาจมีของว่างที่พลังงานต่ำระหว่างมื้อ เช่น นมไขมันต่ำ แต่อย่ายึดติดกับการนับสัดส่วนนี้เกินไป ให้วางแผนเมนูอาหารที่เหมาะกับการเผาผลาญของร่างกายตนเอง และสถานการณ์ของโรคเบาหวานว่าอยู่ในระดับไหน

ในสูตรอาหารที่ใช้เนื้อสัตว์ ควรอุ่นให้มีความร้อนระดับ 165 องศาเซลเซียส เพื่อลดความเสี่ยงต่อการติดเชื้อลิสเตอเรีย (Listeria) ซึ่งต้องระมัดระวังในผู้หญิงตั้งครรภ์

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ตรวจเบาหวานวันนี้ ที่คลินิกหรือรพ. ใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 78 บาท ลดสูงสุด 83%

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

เมนูอาหารเช้า

อาหารเช้าเป็นมื้อที่ค่อนข้างยุ่งยากกว่ามื้ออื่น เพราะหลายคนมีปัญหาระดับน้ำตาลสูงในช่วงเช้า และการรับประทานคาร์โบไฮเดรตไม่ว่าในรูปแบบใดอาจทำให้ระดับน้ำตาลสูงขึ้นอย่างง่ายได้ การควบคุมอาหารเช้าที่ดีจะช่วยให้สามารถควบคุมระดับน้ำตาลตลอดทั้งวันได้ดียิ่งขึ้น 

ตัวอย่างเมนูอาหารต่อไปนี้เป็นทางเลือกสำหรับผู้หญิงตั้งครรภ์ที่อยากจะรับประทานมื้อเช้าในแบบไทยๆ และยังมีตัวอย่างเมนูอาหารแบบตะวันตกมาให้เลือกด้วย เพื่อความหลากหลายในการรับประทานอาหารในแต่ละมื้อ โดยในมื้อเช้าอาจรับประทานคาร์โบเดรตเพียงเล็กน้อย หรือบางครั้งอาจหลีกเลี่ยงการรับประทานคาร์โบไฮเดรตก่อนเวลา 11.00 น. 

เมนูอาหารเช้าแบบไทย

  • ข้าวสวย 2 ทัพพี แกงจืดผักกาดขาวหมูสับ
  • โจ๊กปลา แอปเปิล 6-8 ชิ้น นมจืด 1 กล่อง
  • ข้าวกล้อง 2 ทัพพี แกงจืดเต้าหู้

เมนูอาหารเช้าแบบตะวันตก

  • ไข่ 2 ฟอง กับข้าวโพดและน้ำสลัด
  • ไข่ 2 ฟอง (มักเป็นไข่ต้ม) และขนมปังปิ้ง 2 แผ่น
  • ไข่เจียว 2 ฟองกับผัก
  • เนื้อสัตว์ปรุงสุก 2 ส่วน ห่อด้วยผัก

เมนูอาหารกลางวัน

เมนูอาหารกลางวันแบบไทย

  • ข้าวกล้อง 2 ทัพพี ปลาย่าง 1 ตัว แกงส้มผักรวม
  • ก๋วยเตี๋ยวราดหน้าผักรวมหมู ชมพู่ 2 ผล
  • ก๋วยเตี๋ยวลูกชิ้นใส่ผัก (ควรเลือกเส้นหมี่)
  • ข้าวสวย 2 ทัพพี ผัดฟักทอง ปลากระพงนึ่งบ๊วย ส้มเขียวหวาน 1 ผล

เมนูอาหารกลางวันแบบตะวันตก

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ตรวจเบาหวานวันนี้ ที่คลินิกหรือรพ. ใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 78 บาท ลดสูงสุด 83%

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

  • สลัด ผักใบเขียว ผักต่างๆ ถั่ว ½ ถ้วยและน้ำสลัดพร้อมกันขนมปังปิ้งชิ้นเล็กๆ
  • ใช้แผ่นแป้งทอร์ทิลลา (Tortilla) ห่อผักใบเขียว และเนื้อสัตว์ปรุงสุก 2 ส่วน แตงกวาดอง และมัสตาร์ด
  • ใช้แป้งพิตา (Pita) ใส่โปรตีน ผักใบเขียว หัวหอม มะเขือเทศ อโวคาโด มายองเนย และเมล็ดทานตะวันไม่กระเทาะเปลือก ¼ ถ้วยลงบนแป้ง Pita

เมนูอาหารเย็น

เมนูอาหารเย็นแบบไทย

  • ข้าวกล้อง 2 ทัพพี แกงส้มผักรวมกุ้ง ไก่กะเพรา ส้มโอ นมจืด 1 กล่อง
  • ข้าวกล้อง 2 ทัพพี ผัดฟักทอง
  • ข้าวสวย 2 ทัพพี ผัดกะเพราปลา  นมจืด 1 กล่อง
  • ข้าวกล่อง 2 ทัพพี ต้มยำปลาใส่เห็ดฟาง ผัดบล๊อคโคลี่ นมพร่องมันเนย 1 แก้ว

เมนูอาหารเย็นแบบตะวันตก

  • สลัดแร็พ (Wrap) หรือสลัดพิตา 
  • ผักชนิดที่ไม่ใช่แป้ง นำมาต้ม ย่าง หรือทอด ทานกับโปรตีน 2 ส่วนและข้าว 1 ถ้วยหรือแผ่นแป้งทอร์ทิลลา 2 แผ่น

Gestational Diabetes Mellitus

อาหารว่าง

นอกจากอาหารมื้อหลักทั้ง 3 มื้อแล้ว คุณแม่ที่เป็นโรคเบาหวานขณะตั้งครรภ์ยังสามารถทานอาหารว่างระหว่างมื้อได้ แต่อาจต้องระวังเรื่องปริมาณ และสารอาหารที่ได้รับ โดยตัวอย่างของอาหารว่างที่สามารถประทานได้ ได้แก่

  • แซนวิชไก่
  • น้ำเต้าหู้ไม่ใส่น้ำตาล 
  • ขนมปังแครกเกอร์ 
  • ขนมปังโฮลวีต 
  • ฝรั่ง 
  • แก้วมังกร 
  • แอปเปิล
  • มะละกอ
  • กล้วย
  • ชมพู่ 
  • ส้มเขียวหวาน 
  • ส้มโอ
  • แก้วมังกร
  • นมพร่องมันเนย

อาหารที่ไม่ควรทาน

หลักสำคัญที่ใช้เป็นเกณฑ์ในการเลือกว่าอาหารชนิดใดที่ควรหลีกเลี่ยงสำหรับผู้หญิงที่เป็นโรคเบาหวานขณะตั้งครรภ์ คืออาหารที่มีปริมาณน้ำตาล และไขมันสูง เช่น

  • ผลไม้ที่มีรสหวานจัดและน้ำตาลสูง เช่น เงาะ ทุเรียน ลำไย ขนุน น้อยหน่า ละมุด
  • น้ำหวานทุกชนิด เช่น น้ำอัดลม น้ำผลไม้ 
  • นมปรุงแต่งหรือน้ำนมแปรรูป เช่น นมเปรี้ยว นมรสหวาน โยเกิร์ต 
  • เนื้อสัตว์แปรรูป เช่น ไส้กรอก ลูกชิ้น เบคอน
  • เนื้อสัตว์ที่มีไขมันสูง เช่น หมูติดมัน หนังเป็ด หนังไก่
  • อาหารที่ผลิตจากข้าวและแป้ง เช่น ขนมจีน ก๋วยเตี๋ยว ขนมปัง ข้าวขาว
  • เครื่องดื่มแอลกอฮอล์ทุกชนิด

จะเห็นได้ว่าการจัดเมนูอาหารสำหรับคุณแม่ที่เป็นโรคเบาหวานขณะตั้งครรภ์ค่อนข้างยุ่งยาก และซับซ้อน อีกสิ่งสำคัญที่ต้องจำให้ขึ้นใจก็คือ การทานอาหารให้ครบ 5 หมู่ 

ถึงแม้ว่าจะมีการจำกัดอาหารหลายประเภทสำหรับผู้หญิงที่เป็น หรือเสี่ยงเป็นโรคเบาหวานขณะตั้งครรภ์ แต่การรับสารอาหารที่ครบถ้วนก็เป็นสิ่งสำคัญที่ละเลยไม่ได้ โดยเฉพาะ "แคลเซียม" และ "กรดโฟลิก" ซึ่งเป็นสารอาหารสำคัญที่ผู้หญิงตั้งครรภ์ทุกคนต้องรับประทานให้เพียงพอ อย่าลืมทานปลา ผักใบเขียว และเครื่องในสัตว์บ้าง เพื่อให้สารอาหารที่จำเป็นของแม่และทารกได้รับอย่างครบถ้วนสมบูรณ์ มีภาวะแทรกซ้อนน้อยที่สุด 

ดูแลตนเองด้วยการวางแผนเมนูอาหารที่เหมาะสมตั้งแต่วันนี้ เพื่อให้ตัวคุณ และลูกน้อยมีสุขภาพที่แข็งแรง


2 แหล่งข้อมูล
กองบรรณาธิการ HD มุ่งมั่นตั้งใจให้ผู้อ่านได้รับข้อมูลที่ถูกต้อง โดยทำงานร่วมกับแพทย์และบุคลากรทางการแพทย์ รวมถึงเลือกใช้ข้อมูลอ้างอิงที่น่าเชื่อถือจากสถาบันต่างๆ คุณสามารถอ่านหลักการทำงานของกองบรรณาธิการ HD ได้ที่นี่

บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้แก่ผู้อ่าน และไม่สามารถแทนการแนะนำของแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาได้ ผู้อ่านควรพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ตรวจที่สถานพยาบาลทุกครั้ง และไม่ควรตีความเองหรือวางแผนการรักษาด้วยตัวเองจากการอ่านบทความนี้ ทาง HD พยายามอัปเดตข้อมูลให้ครบถ้วนถูกต้องอยู่เสมอ คุณสามารถส่งคำแนะนำได้ที่ https://honestdocs.typeform.com/to/kkohc7

ผู้เขียนและผู้รีวิวบทความไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับสินค้าหรือบริการที่นำเสนอแต่อย่างใด เว้นแต่จะระบุในเนื้อหา การแนะนำสินค้าและบริการแสดงขึ้นอัตโนมัติจากระบบของเว็บไซต์หรือแอปพลิเคชัน

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าบทความนี้มีประโยชน์มากแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

บทความต่อไป
โรคเบาหวานขณะตั้งครรภ์ (Gestational Diabetes)
โรคเบาหวานขณะตั้งครรภ์ (Gestational Diabetes)

โรคเบาหวานขณะตั้งครรภ์ (Gestational Diabetes) คืออะไร หญิงตั้งครรภ์คนใดบ้างที่มีโอกาสเสี่ยง สังเกตอาการ วิธีการรักษา และป้องกันอย่างไร

อ่านเพิ่ม