กองบรรณาธิการ HD
เขียนโดย
กองบรรณาธิการ HD
นพ.ธนู โกมลไสย
ตรวจสอบความถูกต้องโดย
นพ.ธนู โกมลไสย

แพ้นมวัวเป็นอย่างไร? ดื่มอะไรแทนได้

ความรู้เกี่ยวกับอาการแพ้นมวัว การวินิจฉัย และทางเลือกสำหรับดื่มทดแทน
เผยแพร่ครั้งแรก 5 ก.พ. 2018 อัปเดตล่าสุด 19 พ.ย. 2020 ตรวจสอบความถูกต้อง 5 ส.ค. 2020 เวลาอ่านประมาณ 3 นาที
แพ้นมวัวเป็นอย่างไร? ดื่มอะไรแทนได้

เรื่องควรรู้

ขยาย

ปิด

  • หลังดื่มนมวัวแล้วปวดท้อง ท้องเสีย มีผื่นแดง น้ำมูกไหล อาเจียน ลมพิษ หรืออุจจาระเป็นมูกเลือด อาจหมายความว่า คุณแพ้นมวัวก็ได้
  • อาการแพ้นมวัวมักพบในเด็ก แต่ก็สามารถพบได้ในผู้ใหญ่ โดยสาเหตุที่คนส่วนมากแพ้คือ แพ้โปรตีนในนมวัว
  • หากเกิดอาการปาก หรือลำคอบวม ร่วมกับอาการแพ้อื่นๆ หมายถึงอาการแพ้รุนแรง จะต้องฉีดยาอีพิเนฟริน และส่งตัวผู้ป่วยไปยังโรงพยาบาลทันที
  • คุณสามารถเลี่ยงไปดื่มนมชนิดอื่นแทนได้ หรือรับประทานขนมอบที่มีส่วนผสมของนมวัวเพื่อเพิ่มการทนต่อนมวัวก่อน แต่นมอื่นๆ ก็อาจทำให้เกิดอาการแพ้ได้เช่นกัน
  • เปรียบเทียบราคาและแพ็กเกจตรวจภูมิแพ้อาหารและภูมิแพ้อาหารแฝง 

นมวัว เป็นหนึ่งในอาหารที่เป็นสาเหตุหลักของอาการแพ้อาหารในเด็ก แต่ก็สามารถพบอาการแพ้นมวัวได้ในผู้ใหญ่เช่นกัน

ส่วนอาหารอื่นๆ ที่เป็นสาเหตุหลักทำให้เกิดอาการแพ้อาหารได้ ได้แก่ ไข่ ถั่วลิสง ถั่วเหลือง ถั่วที่เติบโตบนดิน (Tree nut) เช่น อัลมอนด์ วอลนัท มะม่วงหิมพานต์ แมคคาดาเมีย เกาลัด หรือพิสตาชิโอ อาหารทะเล เช่น ปลา กุ้ง ปู หอย ข้าวสาลี

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
สั่งยา ปรึกษาข้อมูลเบื้องต้น จากร้านยาใกล้บ้านคุณได้ง่ายๆ

เริ่มจากแชทกับเภสัชกรที่มีใบอนุญาตผ่านแอปของเรา ฟรี! บริการทุกวันตั้งแต่ 9 โมงเช้า ถึง 3 ทุ่ม

Internalads square %281%29

หากคุณรู้ว่า แพ้อาหารที่กล่าวไปเบื้องต้น หรืออาหารชนิดอื่นๆ ก็ควรหลีกเลี่ยงเพื่อป้องกันอาการแพ้กำเริบ

โดยในบทความนี้จะพูดถึงข้อควรรู้เกี่ยวกับอาการแพ้นมวัว ใครบ้างที่ควรระวัง สาเหตุ การวินิจฉัย และเมนูอาหารทางเลือกอื่นๆ นอกจากนมวัว

ความเข้าใจผิดเกี่ยวกับอาการแพ้นมวัว และภาวะแพ้แลคโตส

คนส่วนมากมักเข้าใจผิดว่า อาการแพ้นมวัว (Milk allergy) กับภาวะแพ้แลคโตส หรือที่เรียกว่า “ภาวะไม่ทนต่อแลคโตส (Lactose intolerance)” คือโรคชนิดเดียวกัน ทั้งที่จริงๆ แล้วสองโรคนี้แตกต่างกัน

อาการแพ้นมวัวมักพบในเด็กมากกว่าผู้ใหญ่ สาเหตุเกิดจากระบบภูมิคุ้มกันในร่างกายไวต่อโปรตีนบางชนิดที่อยู่ในนมวัว ทำให้เกิดการหลั่งสารฮีสตามีน (Histamine) ออกมา ซึ่งสารดังกล่าวจะทำให้เกิดอาการแพ้ตามมานั่นเอง

โปรตีนในนมวัวที่เด็กส่วนมากแพ้คือ อัลฟาเอสวัน-เคซีน (Alpha S1-casein protein) เป็นโปรตีนที่พบมากในนมวัว อย่างไรก็ตาม เมื่อเด็กโตขึ้น ส่วนมากอาการแพ้นมวัวก็จะค่อยๆ ดีขึ้นเอง

ส่วนภาวะแพ้แลคโตสนั้นเกิดจากร่างกายไม่สามารถย่อยน้ำตาลแลคโตส หรือน้ำตาลในนมวัวได้อย่างสมบูรณ์

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ตรวจภูมิแพ้และภาวะแพ้วันนี้ ที่คลินิกหรือรพ. ใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 873 บาท ลดสูงสุด 3%

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

Ads h 3

ภาวะแพ้แลคโตสจะทำให้เกิดอาการท้องเฟ้อจนต้องผายลมบ่อยๆ ท้องร่วง ท้องอืด หรือปวดเกร็งที่ท้องตามมา สามารถพบได้ในทั้งเด็ก และผู้ใหญ่ เช่นเดียวกับการแพ้นมวัว

อาการแพ้นมวัวในเด็ก

อาจแบ่งได้เป็นหลายชนิด ได้แก่

Non-IgE-mediated การแพ้นมวัวโดยไม่ผ่านสารอิมมูโนโกลบูลินอี  

ปกติแล้วเด็กที่แพ้นมวัวมักจะเกิดอาการแพ้หลังจากดื่มนมไปแล้วหลายชั่วโมง หรือหลายวันต่อมา ซึ่งเป็นอาการแพ้ที่ไม่รุนแรงมาก ลักษณะอาการที่ปรากฎได้แก่ ท้องร่วง ปวดท้อง อุจจาระเป็นเมือก หรือมีเลือดปะปนมาด้วย ผื่นแดง น้ำมูกไหล

IgE mediated การแพ้นมวัวโดยผ่านสารอิมมูโนโกลบูลินอี 

มีเด็กจำนวนไม่น้อยที่มีอาการแพ้เฉียบพลัน คือเกิดอาการแพ้หลังจากดื่มนมไปแล้วไม่กี่นาที หรือไม่กี่ชั่วโมง ลักษณะอาการที่ปรากฎได้แก่ ลมพิษ หายใจมีเสียงวี้ด แน่นหน้าอก อาเจียน

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
สั่งยา ปรึกษาข้อมูลเบื้องต้น จากร้านยาใกล้บ้านคุณได้ง่ายๆ

เริ่มจากแชทกับเภสัชกรที่มีใบอนุญาตผ่านแอปของเรา ฟรี! บริการทุกวันตั้งแต่ 9 โมงเช้า ถึง 3 ทุ่ม

Internalads square %281%29

การแพ้นมวัวผ่านสารอิมมูโนโกบูลินที่รุนแรง แต่พบได้ยากคือ เด็กอาจมีอาการช็อกจากการแพ้รุนแรง (Anaphylactic Chock) เป็นภาวะฉุกเฉินที่ต้องได้รับการรักษาอย่างเร่งด่วน

โดยเด็ก หรือผู้ใหญ่ที่แพ้นมวัวรุนแรง จะมีอาการอื่นๆ ที่กล่าวมาร่วมกับอาการบวมที่ปาก หรือลำคอ หายใจลำบาก และความดันโลหิตลดลงจนนำไปสู่การหมดสติ และเสียชีวิตได้

นอกจากนี้ในบางรายพบว่า "กลไกการแพ้นมวัวอาจเป็นลักษณะผสมที่อาจผ่านและไม่ผ่านสารอิมมูโนโกบูลินอี"

หากมีอาการดังกล่าว ในเบื้องต้นจะต้องรักษาโดยการฉีดยาอีพิเนฟริน (Epinephrine) ทันที และรีบส่งตัวผู้ป่วยไปยังโรงพยาบาล

การวินิจฉัยอาการแพ้นมวัว

หากคุณสงสัยว่า คุณ ลูก หรือบุคคลใกล้ชิดมีอาการแพ้นมวัว ให้ลองงดนมวัวดูอย่างน้อย 1-3 เดือน หากอาการแพ้ดีขึ้น หรือหายไปก็แสดงว่า "คุณมีอาการแพ้นมวัว"

คุณควรไปปรึกษาแพทย์โรคภูมิแพ้ เพื่อตรวจภูมิแพ้อาหาร หรือตรวจภูมิแพ้อาหารแฝง โดยแพทย์อาจพิจารณาทำ skin prick test หรือการสกิดบริเวณผิวหนังด้วยสารกระตุ้นภูมิแพ้ การทำ patch test หรือการแปะสารกระตุ้นภูมิแพ้ หรือการวัดระดับอิมมูโนโกบูลินชนิดจำเพาะต่อนม

วิธีตรวจเหล่านี้จะช่วยให้คุณสามารถรู้ระดับความรุนแรงของการแพ้นมวัว และเตรียมรับมือได้อย่างทันท่วงที

หากได้รับการวินิจฉัยว่า มีอาการแพ้นมวัวรุนแรง แพทย์จะจ่ายยาฉีดอีพิเนฟรินให้พกติดตัวเสมอ เมื่อเกิดอาการแพ้ให้ฉีดยานี้ทันทีก็จะช่วยบรรเทาอาการแพ้รุนแรงที่เกิดขึ้นได้

แพ้นมวัวดื่มอะไรแทนได้บ้าง?

  • หากแพ้โปรตีนอัลฟาเอสวัน-เคซีนในนมวัว สามารถเลือกดื่นนมแพะแทนได้ เนื่องจากในนมแพะมีโปรตีนชนิดนี้น้อยมาก
  • แพทย์มักแนะนำให้แม่เลี้ยงทารกด้วยนมแม่ในช่วงหกเดือนแรกเพื่อป้องกันการเกิดอาการแพ้ โดยในช่วงให้นม แม่จะต้องงดดื่มนมวัวด้วยเพราะอาจส่งสารก่อภูมิแพ้ไปยังลูกผ่านน้ำนมได้
  • คุณอาจให้ลูกเริ่มรับประทานขนมอบที่มีส่วนผสมของนมวัวก่อนประมาณ 3 เดือน เพื่อให้ร่างกายของเด็กทนต่อนมวัวได้มากขึ้นก่อนที่จะเริ่มให้รับประทานนมวัว
  • คุณสามารถให้เด็กดื่มนมสูตรสำหรับเด็กแพ้ง่ายก่อน (Hypoallergenic formula) ซึ่งจะช่วยให้เด็กทนต่อนมวัวมากขึ้นเช่นเดียวกับการรับประทานขนมอบ
  • สามารถเปลี่ยนไปรับประทานนมถั่วเหลืองได้ อย่างไรก็ตามนมถั่วเหลืองก็สามารถทำให้เกิดอาการแพ้ได้เช่นกัน

นมวัวเป็นนมที่มีประโยชน์สำหรับทุกเพศทุกวัย แต่ก็ทำให้เกิดอาการแพ้นมวัวได้ ผู้ที่แพ้นมวัวควรหลีกเลี่ยงการดื่มนมชนิดนี้ และหันไปดื่มนมอื่นๆ แทน

ปัจจุบันมีนมหลายชนิดที่มีประโยชน์ไม่แพ้นมวัว เช่น นมแพะ นมถั่วเหลือง นมข้าว หรือนมเปรี้ยวต่างๆ

อย่างไรก็ตาม ไม่ว่าจะเป็นนมชนิดไหนก็สามารถก่อให้เกิดอาการแพ้ได้ การสังเกตอาการแพ้ของตัวเองหลังรับประทานนม หรืออาหารชนิดต่างๆ จึงเป็นสิ่งสำคัญ

เปรียบเทียบราคาและแพ็กเกจตรวจภูมิแพ้อาหารและภูมิแพ้อาหารแฝง จากคลินิกและโรงพยาบาลใกล้คุณ และไม่พลาดทุกอัปเดตเรื่องสุขภาพและโปรโมชั่นเมื่อกดดาวน์โหลดแอป iOS และ Android


5 แหล่งข้อมูล
กองบรรณาธิการ HD มุ่งมั่นตั้งใจให้ผู้อ่านได้รับข้อมูลที่ถูกต้อง โดยทำงานร่วมกับแพทย์และบุคลากรทางการแพทย์ รวมถึงเลือกใช้ข้อมูลอ้างอิงที่น่าเชื่อถือจากสถาบันต่างๆ คุณสามารถอ่านหลักการทำงานของกองบรรณาธิการ HD ได้ที่นี่
คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล, การแพ้อาหารคืออะไร (https://www.si.mahidol.ac.th/Th/division/nursing/NDivision/N_OBS/admin/knowledges_files/25_65_1.pdf), 14 มกราคม 2563.
คณะทำงานเพื่อการรักษาและป้องกันการแพ้ชนิดรุนแรงแห่งประเทศไทย, แนวทางเวชปฏิบัติสำหรับการดูแลผู้ป่วยที่มีการแพ้ชนิดรุนแรง พ.ศ.2560 (https://www.allergy.or.th/2016/pdf/Thai_CPG_Anaphylaxis_2017_Full_version.pdf), 14 มกราคม 2563.
Nwaru BI, Hickstein L, Panesar SS, Roberts G, Muraro A, Sheikh A (August 2014). "Prevalence of common food allergies in Europe: a systematic review and meta-analysis". Allergy. 69 (8): 992–1007. doi:10.1111/all.12423. PMID 24816523.

บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้แก่ผู้อ่าน และไม่สามารถแทนการแนะนำของแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาได้ ผู้อ่านควรพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ตรวจที่สถานพยาบาลทุกครั้ง และไม่ควรตีความเองหรือวางแผนการรักษาด้วยตัวเองจากการอ่านบทความนี้ ทาง HD พยายามอัปเดตข้อมูลให้ครบถ้วนถูกต้องอยู่เสมอ คุณสามารถส่งคำแนะนำได้ที่ https://honestdocs.typeform.com/to/kkohc7

ผู้เขียนและผู้รีวิวบทความไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับสินค้าหรือบริการที่นำเสนอแต่อย่างใด เว้นแต่จะระบุในเนื้อหา การแนะนำสินค้าและบริการแสดงขึ้นอัตโนมัติจากระบบของเว็บไซต์หรือแอปพลิเคชัน

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าบทความนี้มีประโยชน์มากแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ตั้งกระทู้ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลส่วนตัวของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวิดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รอยโรค (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่ดูไฟล์ได้
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เข้าถึงได้

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม
บทความต่อไป
ส่วนผสมแอบแฝงสำหรับทารกที่มีปัญหาแพ้นม
ส่วนผสมแอบแฝงสำหรับทารกที่มีปัญหาแพ้นม

การงดตัวการที่น่าประหลาดใจเหล่านี้จากอาหารของคุณขณะให้นมลูกอาจช่วยได้

อ่านเพิ่ม