ยาแก้ท้องอืด

แนะนำยาแก้ท้องอืด 4 กลุ่ม พร้อมเปรียบเทียบส่วนประกอบ กลไกการออกฤทธิ์ ข้อควรระวังในการใช้
เผยแพร่ครั้งแรก 8 ก.ค. 2019 อัปเดตล่าสุด 5 ส.ค. 2020 ตรวจสอบความถูกต้อง 5 ส.ค. 2019 เวลาอ่านประมาณ 4 นาที
ยาแก้ท้องอืด

ท้องอืด คืออาการที่รู้สึกไม่สบายหรืออึดอัดแน่นท้อง มักเกิดจากมีแก๊สในกระเพาะอาหารและลำไส้มากกว่าปกติ บางรายเมื่อท้องอืดยังมีอาการท้องบวมจนเห็นได้ชัด และมีอาการอื่นเช่น เรอ ผายลม ปวดท้อง รวมด้วยได้ วิธีหนึ่งที่สามารถบรรเทาอาการท้องอืดคือรับประทานยา โดยมียาแก้ท้องอืดซึ่งใช้กันโดยทั่วไปอยู่ 4 กลุ่มหลัก ได้แก่

  1. ไซเมธิโคน (Simethicone)
  2. ผงถ่าน (Activated Charcoal)
  3. กลุ่มเอนไซม์ช่วยย่อย (Digestive Enzyme)
  4. กลุ่มสมุนไพรขับลม (Carminative Herbs)

ข้อมูลยาแก้ท้องอืดในแต่ละกลุ่ม มีรายละเอียดดังนี้

ยาแก้ท้องอืด สามารถแบ่งได้ออกเป็น 4 กลุ่มใหญ่ๆ ซึ่งมีส่วนประกอบและขนาดการใช้ต่างกันออกไป ดังนี้

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ตรวจภูมิแพ้และภาวะแพ้วันนี้ ที่คลินิกหรือรพ. ใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 855 บาท ลดสูงสุด 3150 บาท

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

Ads h 3

1. ไซเมธิโคน

ตัวอย่างยาที่มีวางจำหน่ายในประเทศไทย

Air-X ®, Degas ®, Simcone ®, Kremil ®

ส่วนประกอบ

ยาในรูปแบบเม็ด ประกอบด้วย Simethicone ขนาด 80 มิลลิกรัม

ในบางตำรับมียาลดกรดเป็นส่วนประกอบ เช่น Kremil ® มีส่วนประกอบของ อะลูมิเนียมไฮดรอกไซด์ หรือแมกนีเซียม คาร์บอเนต เป็นส่วนประกอบ

กลไกการออกฤทธิ์

Simethicone มีฤทธิ์เป็นสารลดแรงตึงผิว เมื่อรับประทานคาดว่าช่วยให้แรงตึงผิวของแก๊สในระบบทางเดินอาหารต่ำลง เมื่อแรงตึงผิวต่ำ แก๊สขนาดใหญ่จะถูกทำลายให้มีขนาดเล็กลงได้ง่ายขึ้น ทำให้สามารถถูกขับออกผ่านการเรอ หรือผายลมได้ง่าย

กลไกการทำงานของ Simethicone ในการบรรเทาอาการท้องอืดยังเป็นเพียงการคาดการณ์จากสมมติฐาน และยังไม่มีผลการศึกษาทางคลินิกที่แน่ชัดรองรับในปัจจุบัน

ข้อบ่งใช้

Simethicone ช่วยสลายแก๊สในระบบทางเดินอาหาร จึงช่วยบรรเทาอาการท้องอืดจากแก๊สส่วนเกินในระบบทางเดินอาหารได้

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ตรวจภูมิแพ้และภาวะแพ้วันนี้ ที่คลินิกหรือรพ. ใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 855 บาท ลดสูงสุด 3150 บาท

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

Ads h 3

ขนาดการใช้ยา

ยาในรูปแบบยาเม็ดเคี้ยวก่อนกลืน รับประทานครั้งละ 80-160 มิลลิกรัม (1-2 เม็ด) หลังอาหารหรือก่อนนอน ขนาดการใช้ยาสูงสุดไม่เกิน 500 มิลลิกรัมต่อวัน ต้องเคี้ยวเม็ดยาก่อนกลืน

ข้อควรระวังในการใช้

ไม่ควรใช้ Simethicone ในผู้ป่วยที่มีการอุดกั้นของระบบทางเดินอาหาร ตัวยาจัดอยู่ในกลุ่ม Pregnancy category C ควรระมัดระวังการใช้ยาในสตรีมีครรภ์ และสตรีที่ให้นมบุตร

2. ผงถ่าน

ตัวอย่างยาที่มีวางจำหน่ายในประเทศไทย

Ca-R-Bon ®, Deltacarbon ®

ส่วนประกอบ

Ca-R-Bon ประกอบด้วย Activated charcoal ขนาด 260 มิลลิกรัมต่อแคปซูล

Deltacarbon ประกอบด้วย Activated charcoal ขนาด 250 มิลลิกรัมต่อเม็ด

กลไกการออกฤทธิ์

โครงสร้างสามมิติของ Activated charcoal มีรูพรุนจำนวนมาก จึงสามารถดักจับกับสารเคมีต่างๆ ได้ดี ด้วยคุณสมบัตินี้จึงคาดว่า Activated Charcoal อาจช่วยเพิ่มการดักจับแก๊สในระบบทางเดินอาหารได้

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ตรวจภูมิแพ้และภาวะแพ้วันนี้ ที่คลินิกหรือรพ. ใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 855 บาท ลดสูงสุด 3150 บาท

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

Ads h 3

แม้ว่าในปัจจุบันเริ่มมีงานวิจัยสนับสนุนฤทธิ์ของ activated charcoal ในด้านบรรเทาอาการท้องอืด แต่ผลการศึกษาทางคลินิกที่แน่ชัดยังไม่สามารถสรุปได้

ข้อบ่งใช้

Activated charcoal คาดว่าช่วยเพิ่มการจับกับแก๊สในระบบทางเดินอาหาร จึงอาจช่วยบรรเทาอาการท้องอืดจากแก๊สส่วนเกินในระบบทางเดินอาหารได้

ขนาดการใช้ยา

รับประทานครั้งละ 750-1,000 มิลลิกรัม (3-4 เม็ดหรือแคปซูล) วันละ 3-4 ครั้ง

ควรรับประทานก่อนหรือหลังยาอื่น 2 ชั่วโมง เนื่องจาก Activated carbon สามารถจับกับยาอื่นได้ ทำให้ยาอื่นที่รับประทานร่วมกันไม่ออกฤทธิ์

ข้อควรระวังในการใช้

ไม่ควรใช้ activated charcoal ในผู้ป่วยที่มีการอุดกั้นของระบบทางเดินอาหาร เพราะยาอาจทำให้การอุดกั้นแย่ลง

ควรระวังการใช้ยาในสตรีมีครรภ์ หรือสตรีให้นมบุตร หลังรับประทาน activated charcoal อาจพบอุจจาระเป็นสีดำ ซึ่งถือเป็นเรื่องปกติของการใช้ยา

3. กลุ่มเอนไซม์ช่วยย่อย

ตัวอย่างยาที่มีวางจำหน่ายในประเทศไทย

Magesto F ®, Combizym ®

ส่วนประกอบ

เอนไซม์ของยาในกลุ่มนี้ ประกอบด้วยเอนไซม์ 3 กลุ่มคือ

(1) เอนไซม์ในกลุ่มแพนคริเอติน (pancreatin) เป็นเอนไซม์ที่สกัดจากตับอ่อนของสัตว์ ตำรับที่ประกอบด้วย pancreatin คือ Combizym ®

(2) เอนไซม์ในกลุ่มย่อยโปรตีน (protease)

ตำรับที่ประกอบด้วย protease คือ Combizym ®

(3) เอนไซม์ในกลุ่มย่อยคาร์โบไฮเดรต

ในตำรับของ Magesto ® ประกอบด้วยเอนไซม์อะไมเลส (Amylase) และเอนไซม์ไดแอสเตส (Diastase) ซึ่งสามารถเปลี่ยนคาร์โบไฮเดรตให้กลายเป็นน้ำตาล

ในตำรับของ Magesto ® มีส่วนประกอบของน้ำมันหอมระเหยจากสมุนไพรเป็นส่วนประกอบเสริม ได้แก่ น้ำมันอบเชยเทศ น้ำมันกานพลู น้ำมันเมล็ดยี่หร่า น้ำมันขิง น้ำมันเปลือกส้ม และมีส่วนผสมของเมนทอล และสารสกัดของต้น Scapolia ที่ช่วยลดการหดเกร็งของลำไส้

ในตำรับของ Magesto มีส่วนประกอบของยาลดกรดเป็นส่วนประกอบเสริม ได้แก่ โซเดียมไบคาร์บอเนต แคลเซียมคาร์บอเนต อะลูมิเนียมไฮดรอกไซด์

กลไกการออกฤทธิ์

เอนไซม์แพนคริเอตินช่วยเพิ่มการย่อยไขมันในระบบทางเดินอาหาร เอนไซม์โปรติเอสเพิ่มการย่อยโปรตีน

เอนไซม์อะไมเลส และไดแอสเตสช่วยเพิ่มการย่อยคาร์โบไฮเดรตในระบบทางเดินอาหารให้กลายเป็นน้ำตาล

ข้อบ่งใช้

เอนไซม์ช่วยเพิ่มการย่อยอาหาร สามารถบรรเทาอาการท้องอืดจากกอาหารไม่ย่อยได้

ขนาดการใช้ยา

Magesto ® รับประทานครั้งละ 2 เม็ดเมื่อมีอาการ โดยไม่ต้องเคี้ยวเม็ดยา Combizym รับประทานครั้งละ 1-2 เม็ดเมื่อมีอาการ

ข้อควรระวังในการใช้

ผู้ป่วยโรคถุงน้ำดี และผู้ป่วยแผลในกระเพาะอาหาร ควรระมัดระวังในการใช้ยา ยังไม่มีการจัดกลุ่มการใช้ยาในสตรีมีครรภ์

4. กลุ่มสมุนไพรขับลม

ตัวอย่างยาที่มีวางจำหน่ายในประเทศไทย

รับประทานสด ต้มดื่มเป็นน้ำสมุนไพร ในปัจจุบันมีวางจำหน่ายในรูปแบบแคปซูลทั้งสมุนไพรชนิดเดี่ยว และสมุนไพรผสมเพื่อช่วยเสริมฤทธิ์

ส่วนประกอบ

สมุนไพรที่มีฤทธิ์ในการขับลม เช่นกระชาย กระวาน กระเทียม กะเพรา ข่า ขิง ขมิ้นชัน ตะไคร้ พริกไทย

กลไกการออกฤทธิ์

สมุนไพรที่มีฤทธิ์ในการขับลม ส่วนมากประกอบไปด้วยน้ำมันหอมระเหย คุณสมบัติของน้ำมันหอมระเหยจากสมุนไพรแต่ละชนิดมีคุณสมบัติที่แตกต่างกัน กลไกที่แน่ชัดนั้นยังไม่มีข้อมูล แต่โดยหลักแล้วพบว่ามีฤทธิ์ลดการหดเกร็งโดยทำให้เกิดการระคายเคืองบริเวณลำไส้ ทำให้เลือดไปเลี้ยงบริเวณลำไส้เพิ่มมากขึ้น ช่วยให้การหดตัวของลำไส้กลับเป็นปกติ จึงสามารถช่วยขับแก๊สและอาหารที่ค้างอยู่ในลำไส้ได้ง่ายขึ้นผ่านการเรอ หรือผายลม

ข้อบ่งใช้

น้ำมันหอมระเหยกระตุ้นการทำงานของระบบทางเดินอาหาร สามารถช่วยบรรเทาอาการท้องอืดจากอาหารไม่ย่อย และจากแก๊สส่วนเกินในระบบทางเดินอาหารได้

ขนาดการใช้ยา

มีวิธีการใช้และขนาดการใช้ที่แตกต่างกันไปในสมุนไพรแต่ละชนิด เช่น ขิง ใช้เหง้าสดประมาณ 5 กรัมต้มดื่มกับน้ำ

หากรับประทานในรูปแบบแคปซูลสำเร็จแนะนำให้รับประทานตามฉลากบนผลิตภัณฑ์

ข้อควรระวังในการใช้

สมุนไพรแต่ละชนิดมีข้อควรระวังที่แตกต่างกัน เช่น ควรระวังการใช้ขมิ้นชันในผู้ป่วยที่ใช้ยาลดการแข็งตัวของเลือด เนื่องจากขมิ้นชันจะช่วยเสริมฤทธิ์ของยา จนอาจทำให้ผู้ป่วยมีเลือดออกภายในร่างกาย

ควรปรึกษาแพทย์ก่อนใช้ยาสมุนไพร โดยเฉพาะในผู้ที่มีโรคประจำตัว


5 แหล่งข้อมูล
กองบรรณาธิการ HD มุ่งมั่นตั้งใจให้ผู้อ่านได้รับข้อมูลที่ถูกต้อง โดยทำงานร่วมกับแพทย์และบุคลากรทางการแพทย์ รวมถึงเลือกใช้ข้อมูลอ้างอิงที่น่าเชื่อถือจากสถาบันต่างๆ คุณสามารถอ่านหลักการทำงานของกองบรรณาธิการ HD ได้ที่นี่
มหาวิทยาลัยมหิดล, สมุนไพรในงานสาธารณสุขมูลฐาน (http://www1.si.mahidol.ac.th/km/sites/default/files/82_1.pdf), 20 June 2019.
MIMS Thailand Combizym (https://www.mims.com/thailand/drug/info/combizym), 20 June 2019.
MIMS Hongkong, Magesto (https://www.mims.com/hongkong/drug/info/magesto), 20 June 2019.

บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้แก่ผู้อ่าน และไม่สามารถแทนการแนะนำของแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาได้ ผู้อ่านควรพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ตรวจที่สถานพยาบาลทุกครั้ง และไม่ควรตีความเองหรือวางแผนการรักษาด้วยตัวเองจากการอ่านบทความนี้ ทาง HD พยายามอัปเดตข้อมูลให้ครบถ้วนถูกต้องอยู่เสมอ คุณสามารถส่งคำแนะนำได้ที่ https://honestdocs.typeform.com/to/kkohc7

ผู้เขียนและผู้รีวิวบทความไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับสินค้าหรือบริการที่นำเสนอแต่อย่างใด เว้นแต่จะระบุในเนื้อหา การแนะนำสินค้าและบริการแสดงขึ้นอัตโนมัติจากระบบของเว็บไซต์หรือแอปพลิเคชัน

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าบทความนี้มีประโยชน์มากแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ตั้งกระทู้ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลส่วนตัวของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวิดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รอยโรค (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่ดูไฟล์ได้
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เข้าถึงได้

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม