ยาแก้ท้องอืด

แนะนำยาแก้ท้องอืด 4 กลุ่ม พร้อมเปรียบเทียบส่วนประกอบ กลไกการออกฤทธิ์ ข้อควรระวังในการใช้
เผยแพร่ครั้งแรก 8 ก.ค. 2019 อัปเดตล่าสุด 17 พ.ย. 2020 ตรวจสอบความถูกต้อง 5 ส.ค. 2019 เวลาอ่านประมาณ 4 นาที
ยาแก้ท้องอืด

ท้องอืด คืออาการที่รู้สึกไม่สบายหรืออึดอัดแน่นท้อง มักเกิดจากมีแก๊สในกระเพาะอาหารและลำไส้มากกว่าปกติ บางรายเมื่อท้องอืดยังมีอาการท้องบวมจนเห็นได้ชัด และมีอาการอื่นเช่น เรอ ผายลม ปวดท้อง รวมด้วยได้ วิธีหนึ่งที่สามารถบรรเทาอาการท้องอืดคือรับประทานยา โดยมียาแก้ท้องอืดซึ่งใช้กันโดยทั่วไปอยู่ 4 กลุ่มหลัก ได้แก่

  1. ไซเมธิโคน (Simethicone)
  2. ผงถ่าน (Activated Charcoal)
  3. กลุ่มเอนไซม์ช่วยย่อย (Digestive Enzyme)
  4. กลุ่มสมุนไพรขับลม (Carminative Herbs)

ข้อมูลยาแก้ท้องอืดในแต่ละกลุ่ม มีรายละเอียดดังนี้

ยาแก้ท้องอืด สามารถแบ่งได้ออกเป็น 4 กลุ่มใหญ่ๆ ซึ่งมีส่วนประกอบและขนาดการใช้ต่างกันออกไป ดังนี้

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ทำเลสิกวันนี้ ที่คลินิกหรือรพ. ใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 0 บาท ลดสูงสุด 25650 บาท

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

1. ไซเมธิโคน

ตัวอย่างยาที่มีวางจำหน่ายในประเทศไทย

Air-X ®, Degas ®, Simcone ®, Kremil ®

ส่วนประกอบ

ยาในรูปแบบเม็ด ประกอบด้วย Simethicone ขนาด 80 มิลลิกรัม

ในบางตำรับมียาลดกรดเป็นส่วนประกอบ เช่น Kremil ® มีส่วนประกอบของ อะลูมิเนียมไฮดรอกไซด์ หรือแมกนีเซียม คาร์บอเนต เป็นส่วนประกอบ

กลไกการออกฤทธิ์

Simethicone มีฤทธิ์เป็นสารลดแรงตึงผิว เมื่อรับประทานคาดว่าช่วยให้แรงตึงผิวของแก๊สในระบบทางเดินอาหารต่ำลง เมื่อแรงตึงผิวต่ำ แก๊สขนาดใหญ่จะถูกทำลายให้มีขนาดเล็กลงได้ง่ายขึ้น ทำให้สามารถถูกขับออกผ่านการเรอ หรือผายลมได้ง่าย

กลไกการทำงานของ Simethicone ในการบรรเทาอาการท้องอืดยังเป็นเพียงการคาดการณ์จากสมมติฐาน และยังไม่มีผลการศึกษาทางคลินิกที่แน่ชัดรองรับในปัจจุบัน

ข้อบ่งใช้

Simethicone ช่วยสลายแก๊สในระบบทางเดินอาหาร จึงช่วยบรรเทาอาการท้องอืดจากแก๊สส่วนเกินในระบบทางเดินอาหารได้

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ทำเลสิกวันนี้ ที่คลินิกหรือรพ. ใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 0 บาท ลดสูงสุด 25650 บาท

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

ขนาดการใช้ยา

ยาในรูปแบบยาเม็ดเคี้ยวก่อนกลืน รับประทานครั้งละ 80-160 มิลลิกรัม (1-2 เม็ด) หลังอาหารหรือก่อนนอน ขนาดการใช้ยาสูงสุดไม่เกิน 500 มิลลิกรัมต่อวัน ต้องเคี้ยวเม็ดยาก่อนกลืน

ข้อควรระวังในการใช้

ไม่ควรใช้ Simethicone ในผู้ป่วยที่มีการอุดกั้นของระบบทางเดินอาหาร ตัวยาจัดอยู่ในกลุ่ม Pregnancy category C ควรระมัดระวังการใช้ยาในสตรีมีครรภ์ และสตรีที่ให้นมบุตร

2. ผงถ่าน

ตัวอย่างยาที่มีวางจำหน่ายในประเทศไทย

Ca-R-Bon ®, Deltacarbon ®

ส่วนประกอบ

Ca-R-Bon ประกอบด้วย Activated charcoal ขนาด 260 มิลลิกรัมต่อแคปซูล

Deltacarbon ประกอบด้วย Activated charcoal ขนาด 250 มิลลิกรัมต่อเม็ด

กลไกการออกฤทธิ์

โครงสร้างสามมิติของ Activated charcoal มีรูพรุนจำนวนมาก จึงสามารถดักจับกับสารเคมีต่างๆ ได้ดี ด้วยคุณสมบัตินี้จึงคาดว่า Activated Charcoal อาจช่วยเพิ่มการดักจับแก๊สในระบบทางเดินอาหารได้

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ทำเลสิกวันนี้ ที่คลินิกหรือรพ. ใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 0 บาท ลดสูงสุด 25650 บาท

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

แม้ว่าในปัจจุบันเริ่มมีงานวิจัยสนับสนุนฤทธิ์ของ activated charcoal ในด้านบรรเทาอาการท้องอืด แต่ผลการศึกษาทางคลินิกที่แน่ชัดยังไม่สามารถสรุปได้

ข้อบ่งใช้

Activated charcoal คาดว่าช่วยเพิ่มการจับกับแก๊สในระบบทางเดินอาหาร จึงอาจช่วยบรรเทาอาการท้องอืดจากแก๊สส่วนเกินในระบบทางเดินอาหารได้

ขนาดการใช้ยา

รับประทานครั้งละ 750-1,000 มิลลิกรัม (3-4 เม็ดหรือแคปซูล) วันละ 3-4 ครั้ง

ควรรับประทานก่อนหรือหลังยาอื่น 2 ชั่วโมง เนื่องจาก Activated carbon สามารถจับกับยาอื่นได้ ทำให้ยาอื่นที่รับประทานร่วมกันไม่ออกฤทธิ์

ข้อควรระวังในการใช้

ไม่ควรใช้ activated charcoal ในผู้ป่วยที่มีการอุดกั้นของระบบทางเดินอาหาร เพราะยาอาจทำให้การอุดกั้นแย่ลง

ควรระวังการใช้ยาในสตรีมีครรภ์ หรือสตรีให้นมบุตร หลังรับประทาน activated charcoal อาจพบอุจจาระเป็นสีดำ ซึ่งถือเป็นเรื่องปกติของการใช้ยา

3. กลุ่มเอนไซม์ช่วยย่อย

ตัวอย่างยาที่มีวางจำหน่ายในประเทศไทย

Magesto F ®, Combizym ®

ส่วนประกอบ

เอนไซม์ของยาในกลุ่มนี้ ประกอบด้วยเอนไซม์ 3 กลุ่มคือ

(1) เอนไซม์ในกลุ่มแพนคริเอติน (pancreatin) เป็นเอนไซม์ที่สกัดจากตับอ่อนของสัตว์ ตำรับที่ประกอบด้วย pancreatin คือ Combizym ®

(2) เอนไซม์ในกลุ่มย่อยโปรตีน (protease)

ตำรับที่ประกอบด้วย protease คือ Combizym ®

(3) เอนไซม์ในกลุ่มย่อยคาร์โบไฮเดรต

ในตำรับของ Magesto ® ประกอบด้วยเอนไซม์อะไมเลส (Amylase) และเอนไซม์ไดแอสเตส (Diastase) ซึ่งสามารถเปลี่ยนคาร์โบไฮเดรตให้กลายเป็นน้ำตาล

ในตำรับของ Magesto ® มีส่วนประกอบของน้ำมันหอมระเหยจากสมุนไพรเป็นส่วนประกอบเสริม ได้แก่ น้ำมันอบเชยเทศ น้ำมันกานพลู น้ำมันเมล็ดยี่หร่า น้ำมันขิง น้ำมันเปลือกส้ม และมีส่วนผสมของเมนทอล และสารสกัดของต้น Scapolia ที่ช่วยลดการหดเกร็งของลำไส้

ในตำรับของ Magesto มีส่วนประกอบของยาลดกรดเป็นส่วนประกอบเสริม ได้แก่ โซเดียมไบคาร์บอเนต แคลเซียมคาร์บอเนต อะลูมิเนียมไฮดรอกไซด์

กลไกการออกฤทธิ์

เอนไซม์แพนคริเอตินช่วยเพิ่มการย่อยไขมันในระบบทางเดินอาหาร เอนไซม์โปรติเอสเพิ่มการย่อยโปรตีน

เอนไซม์อะไมเลส และไดแอสเตสช่วยเพิ่มการย่อยคาร์โบไฮเดรตในระบบทางเดินอาหารให้กลายเป็นน้ำตาล

ข้อบ่งใช้

เอนไซม์ช่วยเพิ่มการย่อยอาหาร สามารถบรรเทาอาการท้องอืดจากกอาหารไม่ย่อยได้

ขนาดการใช้ยา

Magesto ® รับประทานครั้งละ 2 เม็ดเมื่อมีอาการ โดยไม่ต้องเคี้ยวเม็ดยา Combizym รับประทานครั้งละ 1-2 เม็ดเมื่อมีอาการ

ข้อควรระวังในการใช้

ผู้ป่วยโรคถุงน้ำดี และผู้ป่วยแผลในกระเพาะอาหาร ควรระมัดระวังในการใช้ยา ยังไม่มีการจัดกลุ่มการใช้ยาในสตรีมีครรภ์

4. กลุ่มสมุนไพรขับลม

ตัวอย่างยาที่มีวางจำหน่ายในประเทศไทย

รับประทานสด ต้มดื่มเป็นน้ำสมุนไพร ในปัจจุบันมีวางจำหน่ายในรูปแบบแคปซูลทั้งสมุนไพรชนิดเดี่ยว และสมุนไพรผสมเพื่อช่วยเสริมฤทธิ์

ส่วนประกอบ

สมุนไพรที่มีฤทธิ์ในการขับลม เช่นกระชาย กระวาน กระเทียม กะเพรา ข่า ขิง ขมิ้นชัน ตะไคร้ พริกไทย

กลไกการออกฤทธิ์

สมุนไพรที่มีฤทธิ์ในการขับลม ส่วนมากประกอบไปด้วยน้ำมันหอมระเหย คุณสมบัติของน้ำมันหอมระเหยจากสมุนไพรแต่ละชนิดมีคุณสมบัติที่แตกต่างกัน กลไกที่แน่ชัดนั้นยังไม่มีข้อมูล แต่โดยหลักแล้วพบว่ามีฤทธิ์ลดการหดเกร็งโดยทำให้เกิดการระคายเคืองบริเวณลำไส้ ทำให้เลือดไปเลี้ยงบริเวณลำไส้เพิ่มมากขึ้น ช่วยให้การหดตัวของลำไส้กลับเป็นปกติ จึงสามารถช่วยขับแก๊สและอาหารที่ค้างอยู่ในลำไส้ได้ง่ายขึ้นผ่านการเรอ หรือผายลม

ข้อบ่งใช้

น้ำมันหอมระเหยกระตุ้นการทำงานของระบบทางเดินอาหาร สามารถช่วยบรรเทาอาการท้องอืดจากอาหารไม่ย่อย และจากแก๊สส่วนเกินในระบบทางเดินอาหารได้

ขนาดการใช้ยา

มีวิธีการใช้และขนาดการใช้ที่แตกต่างกันไปในสมุนไพรแต่ละชนิด เช่น ขิง ใช้เหง้าสดประมาณ 5 กรัมต้มดื่มกับน้ำ

หากรับประทานในรูปแบบแคปซูลสำเร็จแนะนำให้รับประทานตามฉลากบนผลิตภัณฑ์

ข้อควรระวังในการใช้

สมุนไพรแต่ละชนิดมีข้อควรระวังที่แตกต่างกัน เช่น ควรระวังการใช้ขมิ้นชันในผู้ป่วยที่ใช้ยาลดการแข็งตัวของเลือด เนื่องจากขมิ้นชันจะช่วยเสริมฤทธิ์ของยา จนอาจทำให้ผู้ป่วยมีเลือดออกภายในร่างกาย

ควรปรึกษาแพทย์ก่อนใช้ยาสมุนไพร โดยเฉพาะในผู้ที่มีโรคประจำตัว


5 แหล่งข้อมูล
กองบรรณาธิการ HD มุ่งมั่นตั้งใจให้ผู้อ่านได้รับข้อมูลที่ถูกต้อง โดยทำงานร่วมกับแพทย์และบุคลากรทางการแพทย์ รวมถึงเลือกใช้ข้อมูลอ้างอิงที่น่าเชื่อถือจากสถาบันต่างๆ คุณสามารถอ่านหลักการทำงานของกองบรรณาธิการ HD ได้ที่นี่
มหาวิทยาลัยมหิดล, สมุนไพรในงานสาธารณสุขมูลฐาน (http://www1.si.mahidol.ac.th/km/sites/default/files/82_1.pdf), 20 June 2019.
MIMS Thailand Combizym (https://www.mims.com/thailand/drug/info/combizym), 20 June 2019.
MIMS Hongkong, Magesto (https://www.mims.com/hongkong/drug/info/magesto), 20 June 2019.

บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้แก่ผู้อ่าน และไม่สามารถแทนการแนะนำของแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาได้ ผู้อ่านควรพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ตรวจที่สถานพยาบาลทุกครั้ง และไม่ควรตีความเองหรือวางแผนการรักษาด้วยตัวเองจากการอ่านบทความนี้ ทาง HD พยายามอัปเดตข้อมูลให้ครบถ้วนถูกต้องอยู่เสมอ คุณสามารถส่งคำแนะนำได้ที่ https://honestdocs.typeform.com/to/kkohc7

ผู้เขียนและผู้รีวิวบทความไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับสินค้าหรือบริการที่นำเสนอแต่อย่างใด เว้นแต่จะระบุในเนื้อหา การแนะนำสินค้าและบริการแสดงขึ้นอัตโนมัติจากระบบของเว็บไซต์หรือแอปพลิเคชัน

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าบทความนี้มีประโยชน์มากแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ตั้งกระทู้ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลส่วนตัวของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวิดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รอยโรค (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่ดูไฟล์ได้
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เข้าถึงได้

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม