กองบรรณาธิการ HD
เขียนโดย
กองบรรณาธิการ HD
นพ.ธนู โกมลไสย
ตรวจสอบความถูกต้องโดย
นพ.ธนู โกมลไสย

ภาวะความดันโลหิตต่ำ (Low Blood Pressure (Hypotension))

ภาวะนี้แม้ไม่อันตรายถึงชีวิตเสมอไป แต่ก็รบกวนการใช้ชีวิตประจำวันได้หลายอย่าง
เผยแพร่ครั้งแรก 17 เม.ย. 2019 อัปเดตล่าสุด 17 พ.ย. 2020 ตรวจสอบความถูกต้อง 22 เม.ย. 2020 เวลาอ่านประมาณ 4 นาที
ภาวะความดันโลหิตต่ำ (Low Blood Pressure (Hypotension))

เรื่องควรรู้

ขยาย

ปิด

  • ภาวะความดันโลหิตต่ำ (Low Blood Pressure หรือ Hypotension) คือ ภาวะที่ความดันของหลอดเลือดแดงตกลงจนมีค่าต่ำอย่างผิดปกติ ซึ่งภาวะความดันโลหิตต่ำจะมีค่าอยู่ที่ประมาณ 90/60 mmHg หรือน้อยกว่านั้นในผู้ใหญ่
  • อาการภาวะความดันโลหิตต่ำ เช่น วิงเวียน หมดสติ หน้ามืด มองเห็นไม่ชัดเจน  สับสน คลื่นไส้ อ่อนแรง โดยทั่วไปไม่จำเป็นต้องเข้ารับการรักษา แต่ถ้าหากมีอาการรุนแรง เช่น ใจสั่น หน้ามืด หมดสติ แพทย์จะทำการรักษาตามสาเหตุที่เกิด
  • กลุ่มอาการที่ทำให้เกิดความดันโลหิตต่ำแบบเฉียบพลัน เช่น ภาวะความดันโลหิตต่ำเมื่อลุกขึ้น ภาวะความดันโลหิตต่ำจากการทำงานผิดปกติของระบบประสาทอัตโนมัติ ภาวะความดันโลหิตต่ำภายหลังรับประทานอาหาร
  • สาเหตุของภาวะความดันโลหิตต่ำ เช่น การนอนหลับ อายุ การออกกำลังกาย อุณหภูมิ การใช้ยาบางชนิด โรคทางระบบประสาทอิสระ โคเบาหวาน โรคพาร์กินสัน ต่อมหมวกไต ภาวะช็อกและการบาดเจ็บร้ายแรง ภาวะช็อกเหตุพิษติดเชื้อกับอาการทอกซิกซ็อก
  • คุณสามารถป้องกันภาวะความดันโลหิตต่ำด้วยตนเองได้ โดยเฉพาะอาการที่เกิดจากภาวะความดันโลหิตต่ำขณะลุกขึ้น รวมทั้งควรดูแลสุขภาพให้แข็งแรง รับประทานอาหารที่มีประโยชน์ ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ และตรวจสุขภาพเป็นประจำ (ดูแพ็กเกจตรวจสุขภาพได้ที่นี่)

ภาวะความดันโลหิตต่ำ (Low Blood Pressure หรือ Hypotension) คือ ภาวะที่ความดันของหลอดเลือดแดงตกลงจนมีค่าต่ำอย่างผิดปกติ ซึ่งภาวะความดันโลหิตต่ำจะมีค่าอยู่ที่ประมาณ 90/60 mmHg หรือน้อยกว่านั้นในผู้ใหญ่

อาการจากภาวะความดันโลหิตต่ำ

ภาวะความดันโลหิตต่ำไม่ทำให้เกิดอาการรุนแรงเสมอไป แต่ถ้าภาวะนี้อาจทำให้เลือดส่งผ่านไปยังสมองและอวัยวะสำคัญต่างๆ ไม่เพียงพอได้ ซึ่งก็อาจทำให้เกิดอาการดังต่อไปนี้ตามมา

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ทำเลสิกวันนี้ ที่คลินิกหรือรพ. ใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 0 บาท ลดสูงสุด 25650 บาท

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

Untitled 1
  • วิงเวียน
  • หมดสติ
  • หน้ามืด
  • การมองเห็นไม่ชัดเจน
  • ใจสั่น (หัวใจเต้นเร็ว หรือไม่สม่ำเสมอ)
  • สับสน
  • คลื่นไส้
  • อ่อนแรง

กลุ่มอาการที่ทำให้เกิดภาวะความดันโลหิตต่ำแบบเฉียบพลัน

  • ภาวะความดันโลหิตต่ำเมื่อลุกขึ้นยืน (Postural Hypotension หรือ Orthostatic Hypotension) เกิดขึ้นเมื่อความดันโลหิตตกลงหลังจากการเคลื่อนไหวอย่างรวดเร็ว เช่น ลุกขึ้นยืนจากท่านั่ง ภาวะนี้จะทำให้ทรงตัวไม่อยู่และล้มลงได้ บางคนอาจมีอาการหน้ามืด มองเห็นไม่ชัดเจน และหมดสติได้
  • ภาวะความดันโลหิตต่ำจากการทำงานผิดปกติของระบบประสาทอัตโนมัติ (Vagovagal Hypotension) เกิดขึ้นจากระบบประสาทอัตโนมัติชนิดพาราซิมพาเทอะติก (Parasympathetic) ทำงานผิดปกติ ทำให้ความดันโลหิตตก จนทำให้เกิดอาการวิงเวียน หน้ามืด และหมดสติได้
  • ภาวะความดันโลหิตต่ำภายหลังรับประทานอาหาร (Postprandial Hypotension) มักจะเกิดขึ้นบ่อยในผู้สูงอายุ โดยเกิดจากลำไส้ต้องการเลือดปริมาณมากในการย่อยอาหาร ทำให้อัตราการเต้นของหัวใจต้องมากขึ้นตาม หากหลอดเลือดไม่สามารถบีบรัดตัวได้ดีพอจะทำให้ความดันโลหิตตก จนทำให้เกิดอาการวิงเวียน หน้ามืด และหมดสติได้

สาเหตุของภาวะความดันโลหิตต่ำ

มีปัจจัยมากมายที่สามารถส่งผลต่อการไหลเวียนโลหิต และอาจทำให้เกิดภาวะความดันโลหิตต่ำ ดังนี้

  • การนอนหลับ ความดันโลหิตจะตกลงเมื่อนอนหลับ ดังนั้นจึงอาจพบภาวะความดันโลหิตต่ำในตอนเช้าหลังตื่นนอน
  • อายุ ความดันโลหิตจะมีค่าสูงขึ้นเมื่อมีอายุมากขึ้น แต่ภาวะความดันโลหิตต่ำที่เกิดจากการรับประทานอาหาร หรือจากการเปลี่ยนท่าก็เกิดได้ง่ายขึ้นเมื่อมีอายุมากขึ้นเช่นกัน
  • การออกกำลังกาย ในช่วงแรกการออกกำลังกายอาจทำให้ความดันโลหิตเพิ่มขึ้น แต่หากมีสุขภาพดีและออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ จะทำให้ความดันโลหิตลดต่ำลงขณะที่หยุดพัก
  • อุณหภูมิ หากรู้สึกหนาว หัวใจจะเต้นช้าลง และทำให้ความดันโลหิตตกลง

 หากภาวะความดันโลหิตต่ำนั้นไม่ได้เกิดจากปัจจัยข้างต้น อาจเป็นไปได้ว่า มีสาเหตุจากภาวะทางการแพทย์ดังต่อไปนี้

  • การใช้ยา ยาบางตัวอาจทำให้เกิดผลข้างเคียงคือ ภาวะความดันโลหิตต่ำ เช่น
    • Beta-Blockers ยาสำหรับปัญหาที่หัวใจ หรือภาวะความดันโลหิตสูง 
    • Alpha-Blockers ยาสำหรับลดระดับความดันโลหิตของผู้ที่มีภาวะความดันโลหิตสูงบางราย
    • ยาต้านซึมเศร้า (Antidepressants) บางชนิด
  • โรคทางระบบประสาทอิสระ (Autonomic disorder) ระบบประสาทอิสระคือ มีหน้าที่ควบคุมการทำงานของร่างกายที่อยู่นอกเหนือการควบคุมของจิตใจ เช่น การย่อยอาหาร การเต้นของหัวใจ นอกจากนี้ยังมีหน้าที่ควบคุมการบีบและขยายออกของหลอดเลือดอีกด้วย หากเกิดปัญหาขึ้นกับระบบนี้จะทำให้หลอดเลือดเปิดออกกว้างเกินไปจนทำให้เกิดภาวะความดันโลหิตต่ำ ตัวอย่างของภาวะระบบประสาทเสรีผิดปกติ มีดังนี้
  • ต่อมหมวกไต หากต่อมหมวกไตได้รับความเสียหาย จะทำให้ฮอร์โมน Aldosterone มีปริมาณลดลงจนทำให้ร่างกายสูญเสียเกลือ และทำให้เกิดภาวะขาดน้ำ (Dehydration) ขึ้น ซึ่งจะนำไปสู่ภาวะความดันโลหิตต่ำได้
  • ภาวะช็อกและการบาดเจ็บร้ายแรง ภาวะความดันโลหิตต่ำสามารถเกิดจากแผลไหม้ หรือการบาดเจ็บร้ายแรงได้ โดยเฉพาะหากผู้บาดเจ็บสูญเสียเลือดปริมาณมากด้วย ส่วนภาวะช็อกมีอยู่หลายประเภท ดังนี้
    • ภาวะช็อกเหตุพิษติดเชื้อ (Septic Shock) กับอาการทอกซิกช็อก (Toxic Shock Syndrome) เกิดจากการติดเชื้อแบคทีเรียที่เข้าจู่โจมผนังของหลอดเลือดขนาดเล็กต่าง ๆ จนทำให้ของเหลวจากเลือดไหลออกไปสู่เนื้อเยื่อใกล้เคียง ทำให้ความดันโลหิตตกลงอย่างรุนแรง
    • ภาวะช็อกจากการแพ้รุนแรง (Anaphylactic shock หรือ Anaphylaxis) เกิดจากปฏิกิริยาภูมิแพ้บางสิ่งบางอย่าง เช่น แพ้เหล็กในผึ้งหรือแพ้ถั่วลิสง ระหว่างที่มีปฏิกิริยาแพ้เกิดขึ้นร่างกายจะผลิตสารเคมีที่เรียกว่า "ฮิสตามีน (histamine)" ออกมาปริมาณมาก ซึ่งสารตัวนี้จะทำให้หลอดเลือดขยายตัวออกจนทำให้ความดันโลหิตตกลงอย่างรุนแรงและเฉียบพลัน
    • ภาวะช็อกจากหัวใจ (Cardiogenic Shock) เกิดขึ้นเมื่อหัวใจไม่สามารถสูบฉีดเลือดไปเลี้ยงร่างกายได้อย่างเพียงพอจนทำให้ความดันโลหิตตกลง ภาวะนี้สามารถเกิดขึ้นได้ระหว่างที่มีภาวะหัวใจวาย (Heart Attack)

การวินิจฉัยภาวะความดันโลหิตต่ำ

แพทย์สามารถวินิจฉัยภาวะความดันโลหิตต่ำได้ง่ายๆ ด้วยการวัดความดันโลหิตของผู้เข้ารับการตรวจ โดยใช้อุปกรณ์ที่เรียกว่า "Sphygmomanometer" ในการวัดความดันโลหิต

ภาวะความดันโลหิตต่ำจะมีค่าอยู่ที่ประมาณ 90/60 mmHg หรือน้อยกว่านั้น

การรักษาภาวะความดันโลหิตต่ำ

หากมีภาวะความดันโลหิตต่ำแต่ไม่มีอาการใดๆ ก็ไม่จำเป็นต้องเข้ารับการรักษา แต่ถ้าหากมีอาการรุนแรง เช่น ใจสั่น หน้ามืด หมดสติ แพทย์จะทำการรักษาตามสาเหตุที่เกิด

การป้องกันภาวะความดันโลหิตต่ำด้วยตัวเอง

วิธีต่อไปนี้สามารถป้องกันการเกิดอาการของภาวะความดันโลหิตต่ำลงได้ โดยเฉพาะอาการที่เกิดจากภาวะความดันโลหิตต่ำขณะลุกขึ้นยืน

  • ค่อยๆ ลุกขึ้นยืน โดยเฉพาะก่อนลุกจากเตียงในตอนเช้า
  • ยกศีรษะให้สูงขณะนอนหลับบนเตียง เพื่อเพิ่มการไหลเวียนของเลือดในร่างกาย และช่วยให้ลุกจากเตียงได้ง่ายขึ้น
  • หลีกเลี่ยงการบริโภคคาเฟอีนตอนกลางคืน 
  • จำกัดปริมาณแอลกอฮอล์เพื่อเลี่ยงภาวะขาดน้ำที่อาจทำให้เกิดภาวะความดันโลหิตต่ำ
  • รับประทานอาหารมื้อเล็กๆ แต่บ่อยครั้งแทนการรับประทานมื้อใหญ่ๆ เพื่อช่วยป้องกันการเกิดภาวะความดันโลหิตต่ำภายหลังรับประทานอาหาร 
  • การนอนลง หรือนั่งนิ่งๆ หลังรับประทานอาหารก็สามารถลดโอกาสเกิดภาวะนี้ได้

ภาวะความดันโลหิตต่ำแม้ไม่อันตรายเท่าชีวิตมากเท่ากับภาวะความดันโลหิตสูง แต่ก็อาจรบกวนการใช้ชีวิตประจำวันได้ ดังนั้นควรดูแลสุขภาพให้แข็งแรง รับประทานอาหารที่มีประโยชน์ ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ และตรวจสุขภาพเป็นประจำ 

ดูแพ็กเกจตรวจสุขภาพ เปรียบเทียบราคา โปรโมชั่นล่าสุดจากโรงพยาบาลและคลินิกชั้นนำได้ที่นี่ หรือไม่พลาดทุกการอัปเดตแพ็กเกจต่างๆ เมื่อกดเป็นเพื่อนทางไลน์ @hdcoth และกดดาวน์โหลดแอป iOS และ Android


9 แหล่งข้อมูล
กองบรรณาธิการ HD มุ่งมั่นตั้งใจให้ผู้อ่านได้รับข้อมูลที่ถูกต้อง โดยทำงานร่วมกับแพทย์และบุคลากรทางการแพทย์ รวมถึงเลือกใช้ข้อมูลอ้างอิงที่น่าเชื่อถือจากสถาบันต่างๆ คุณสามารถอ่านหลักการทำงานของกองบรรณาธิการ HD ได้ที่นี่
WebMD. Low Blood Pressure (Hypotension): Causes, Symptoms, Normal Ranges, and Prevention (https://www.webmd.com/heart/understanding-low-blood-pressure-basics), 7 April 2020.
NHS (National Health Service), Low blood pressure (hypotension) (https://www.nhs.uk/conditions/low-blood-pressure-hypotension/), 7 April 2020.
National Heart Lung and Blood Institute, Low Blood Pressure (https://www.nhlbi.nih.gov/health-topics/low-blood-pressure), 7 April 2020.

บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้แก่ผู้อ่าน และไม่สามารถแทนการแนะนำของแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาได้ ผู้อ่านควรพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ตรวจที่สถานพยาบาลทุกครั้ง และไม่ควรตีความเองหรือวางแผนการรักษาด้วยตัวเองจากการอ่านบทความนี้ ทาง HD พยายามอัปเดตข้อมูลให้ครบถ้วนถูกต้องอยู่เสมอ คุณสามารถส่งคำแนะนำได้ที่ https://honestdocs.typeform.com/to/kkohc7

ผู้เขียนและผู้รีวิวบทความไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับสินค้าหรือบริการที่นำเสนอแต่อย่างใด เว้นแต่จะระบุในเนื้อหา การแนะนำสินค้าและบริการแสดงขึ้นอัตโนมัติจากระบบของเว็บไซต์หรือแอปพลิเคชัน

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าบทความนี้มีประโยชน์มากแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ตั้งกระทู้ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลส่วนตัวของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวิดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รอยโรค (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่ดูไฟล์ได้
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เข้าถึงได้

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม