​Anti-aging ปรับสมดุลร่างกาย ด้วยการตรวจฮอร์โมน

ตรวจฮอร์โมนสำคัญอย่างไร ทำไมต้องตรวจ สัญญาณที่บ่งบอกว่าควรตรวจฮอร์โมนคืออะไร?
เผยแพร่ครั้งแรก 15 พ.ค. 2019 อัปเดตล่าสุด 5 ส.ค. 2020 ตรวจสอบความถูกต้อง 22 ส.ค. 2019 เวลาอ่านประมาณ 3 นาที
​Anti-aging ปรับสมดุลร่างกาย ด้วยการตรวจฮอร์โมน

เรื่องควรรู้

ขยาย

ปิด

  • ฮอร์โมนแต่ละชนิด มีส่วนช่วยควบคุมการทำงานของเซลล์ต่างๆ ในร่างกายให้สมดุลทำงานได้ตามปกติ การที่ฮอร์โมนเสียสมดุลอาจส่งผลต่ออารมณ์ สุขภาพ ผิวพรรณ หรืออาจทำให้เกิดความผิดปกติ หรือโรคร้ายต่างๆ ตามมาได้
  • การตรวจระดับฮอร์โมน หรือตรวจความสมดุลของฮอร์โมน จะช่วยให้แพทย์ประเมินอาการผิดปกติที่เกิดขึ้นกับร่างกายว่า เป็นผลมาจากระดับฮอร์โมนหรือไม่ เพื่อจะได้วางแผนการรักษาอย่างเหมาะสมต่อไป
  • ตัวอย่างการตรวจฮอร์โมนพื้นฐาน เช่น ตรวจการทำงานของต่อมไทรอยด์ ตรวจฮอร์โมนจากต่อมหมวกไต ตรวจฮอร์โมนอินซูลิน ตรวจเพื่อติดตามการควบคุมเบาหวาน ตรวจระดับฮอร์โมนเพศหญิงและเพศชาย ตรวจสารตั้งต้นของฮอร์โมนเพศ และตรวจหาระดับโปรตีนที่จับกับฮอร์โมนเพศ
  • ตัวอย่างความผิดปกติที่อาจเกิดขึ้นได้เมื่อระดับฮอร์โมนไม่ปกติ เช่น อัตราการเผาผลาญพลังงานของร่างกายลดลง มวลกล้ามเนื้อลดลง ผิวแห้งกร้าน การนอนหลับที่ผิดปกติ อารมณ์แปรปรวน หงุดหงิดง่าย และความต้องการทางเพศลดลง
  • การตรวจฮอร์โมนสามารถเริ่มได้ตั้งแต่อายุ 30 ปี หรือในผู้ที่เริ่มรู้สึกว่า ร่างกายผิดปกติ ผู้ที่มีพฤติกรรมเสี่ยงที่ทำให้ฮอร์โมนเสียสมดุล เช่น ประกอบอาชีพที่มีความเสี่ยงต่อการสัมผัสมลพิษจากสิ่งแวดล้อม
  • เปรียบเทียบราคาและแพ็กเกจตรวจระดับฮอร์โมน

ในร่างกายของเรามีสารเคมีที่เรียกว่า “ฮอร์โมน” ซึ่งทำหน้าที่ส่งข้อมูลจากต่อมไร้ท่อ (Endocrine gland) ผ่านไปทางกระแสเลือดไปยังอวัยวะเป้าหมาย 

ฮอร์โมนแต่ละชนิดมีหน้าที่แตกต่างกัน โดยรวมคือมีส่วนช่วยควบคุมการทำงานของเซลล์ต่างๆ ในร่างกายให้สมดุลทำงานได้ตามปกติ 

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ตรวจระดับฮอร์โมนวันนี้ ที่คลินิกหรือรพ. ใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 1805 บาท ลดสูงสุด 2715 บาท

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

Ads h 21

เมื่ออายุมากขึ้นร่างกายก็จะผลิตฮอร์โมนเปลี่ยนแปลงไป การที่ฮอร์โมนเสียสมดุลอาจส่งผลต่ออารมณ์ สุขภาพ ผิวพรรณ หรืออาจทำให้เกิดความผิดปกติ หรือโรคร้ายต่างๆ ตามมาได้

ดังนั้น "การตรวจระดับฮอร์โมน"  หรือ "ตรวจความสมดุลของฮอร์โมน" จึงถือเป็นเรื่องสำคัญเพื่อใช้ประเมินอาการผิดปกติที่เกิดขึ้นกับร่างกายว่า เป็นผลมาจากระดับฮอร์โมนหรือไม่ เพื่อจะได้วางแผนการรักษาอย่างเหมาะสมต่อไป

ความผิดปกติที่อาจเกิดขึ้นได้ เมื่อระดับฮอร์โมนไม่ปกติ

  • อัตราการเผาผลาญพลังงานของร่างกายลดลง ปริมาณไขมันสะสมในร่างกายเพิ่มขึ้น ทำให้เกิดโรคอ้วนอาจเพิ่มความเสี่ยงของภาวะไขมันในเลือดสูง และโรคหัวใจขาดเลือดได้อีกด้วย
  • มวลกล้ามเนื้อลดลง
  • ผิวแห้งกร้าน เกิดริ้วรอยเหี่ยวย่นได้ง่าย ทำให้แลดูแก่กว่าวัย
  • การนอนหลับที่ผิดปกติ ทำให้นอนหลับยากขึ้น หรือนอนหลับไม่สนิท
  • อารมณ์แปรปรวน หงุดหงิดง่าย อาจเกิดภาวะซึมเศร้า ความจำเสื่อม
  • ความต้องการทางเพศลดลง

สัญญาณเตือนที่บ่งบอกว่า ควรตรวจฮอร์โมน

  • ประจำเดือนมาผิดปกติ โดยทั่วไปประจำเดือนจะมาทุก 21-35 วัน แต่หากประจำเดือนของคุณมาไม่ตรงกันทุกเดือน หรือข้ามเดือน อาจเป็นผลมาจากฮอร์โมนเอสโตรเจน หรือโปสเจสเตอโรนผิดปกติ อย่างไรก็ตาม หากคุณอายุ 40-50 ปี อาการที่เกิดขึ้นอาจมีสาเหตุว่า คุณกำลังเข้าสู่ช่วงวัยหมดประจำเดือน
  • นอนไม่หลับ ตามปกติฮอร์โมนเมลาโทนินจะมีส่วนช่วยในการนอนหลับทำให้ร่างกายผ่อนคลาย ช่วยลดอุณหภูมิในร่างกายลง ส่งผลให้สามารถนอนหลับได้ดี ถ้าระดับของเมลาโทนินต่ำเกินไป อาจเกิดอาการร้อนวูบวาบและมีเหงื่อออกตอนกลางคืน ซึ่งทำให้นอนหลับยากขึ้น
  • อารมณ์แปรปรวน หงุดหงิดง่าย เครียด ซึมเศร้า เมื่อฮอร์โมนลดลง หรือมีการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว อาจทำให้เรารู้สึกหงุดหงิด หรือมีอารมณ์แปรปรวนได้ โดยฮอร์โมนเอสโตรเจน นับว่าเป็นฮอร์โมนสำคัญที่ส่งผลต่อสารเคมีในสมองอย่างเซโรโทนิน โดพามีน และนอร์อิพิเนฟริน ซึ่งล้วนแต่เกี่ยวข้องกับอารมณ์
  • น้ำหนักเพิ่ม เนื่องจากฮอร์โมนไทรอยด์ หรือต่อมไทรอยด์ ทำหน้าที่ควบคุมการเผาผลาญพลังงานของร่างกาย อุณหภูมิของร่างกาย ความแข็งแรงของกล้ามเนื้อ ระดับไขมันในเลือด ดังนั้นหากระดับฮอร์โมนมีการเปลี่ยนแปลงก็อาจส่งผลให้น้ำหนักตัวเพิ่มขึ้นผิดปกติได้
  • เป็นสิวมากกว่าปกติ ตามปกติผิวหนังของคนเราจะมีความชุ่มชื้น เนื่องจากต่อมใต้ผิวหนังผลิตซีบัมซึ่งเป็นของเหลวที่มีน้ำมันและขี้ผึ้งปนกันแล้วส่งผ่านท่อเล็กๆ ขึ้นมาหล่อเลี้ยง สิวจะเกิดขึ้นเมื่อท่อเล็กๆ เหล่านี้อุดตัน โดยฮอร์โมนที่ผิดปกติจะไปกระตุ้นให้ต่อมไขมันผลิตไขมันมากขึ้น ดังนั้นโอกาสที่ท่อส่งไขมันจะอุดตันจนทำให้เกิดสิวก็เพิ่มขึ้นด้วย
  • ผิวพรรณแห้งกร้าน เกิดริ้วรอยก่อนวัย ฮอร์โมนเอสโทรเจนเป็นฮอร์โมนสำคัญที่เกี่ยวข้องกับผิวพรรณและริ้วรอยต่างๆ หากฮอร์โมนชนิดนี้ลดลงจะส่งผลต่อผิวพรรณทำให้ไม่เปล่งปลั่งเช่นเดิม หรือมีริ้วรอยก่อนวัย

ใครควรตรวจฮอร์โมน

ระดับฮอร์โมนจะเริ่มเปลี่ยนแปลงในช่วงวัยรุ่นแต่ถือเป็นเรื่องปกติ เมื่อเข้าสู่วัยผู้ใหญ่ฮอร์โมนจึงอยู่ในภาวะสมดุล กระทั่งเมื่ออายุ 30 ปีขึ้นไป ร่างกายจะเริ่มลดปริมาณการหลั่งฮอร์โมนลงถึง 40% และทุกๆ 10 ปี จะลดลงเฉลี่ย 14% ทำให้เกิดความผิดปกติดังที่กล่าวมา 

ดังนั้นการตรวจฮอร์โมนสามารถเริ่มได้ตั้งแต่อายุ 30 ปี หรือในผู้ที่เริ่มรู้สึกว่า ร่างกายผิดปกติ ผู้ที่มีพฤติกรรมเสี่ยงที่ทำให้ฮอร์โมนเสียสมดุล เช่น ประกอบอาชีพที่มีความเสี่ยงต่อการสัมผัสมลพิษจากสิ่งแวดล้อม ดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ หรือสูบบุหรี่ นอนหลับพักผ่อนไม่เพียงพอ เป็นต้น

ตรวจฮอร์โมนพื้นฐานมีอะไรบ้าง

  • ตรวจการทำงานของต่อมไทรอยด์ (TSH  Triiodothyronine Free (Free T3) Thyroxine Free (Free T4) )
  • ตรวจฮอร์โมนจากต่อมหมวกไต (Morning Cortisol)
  • ตรวจฮอร์โมนอินซูลิน (Fasting Insulin)
  • ตรวจเพื่อติดตามการควบคุมเบาหวาน (HbA1c)
  • ตรวจระดับฮอร์โมนเพศหญิง (Estradiol)
  • ตรวจระดับฮอร์โมนเพศชาย (Free Testosterone)
  • ตรวจสารตั้งต้นของฮอร์โมนเพศ (Dehydroepiandrosterone Sulphate)
  • ตรวจหาระดับโปรตีนที่จับกับฮอร์โมนเพศ (Sex Hormone Binding Globulin)

อ่านต่อ: รีวิวตรวจระดับฮอร์โมน 13 รายการ สำหรับผู้หญิง ที่ โรงพยาบาลพญาไท 2

แนวทางการรักษา หากตรวจฮอร์โมนแล้วไม่สมดุล

หากตรวจพบว่า ระดับฮอร์โมนไม่สมดุล เราสามารถปรับระดับฮอร์โมนได้ง่ายๆ ด้วยการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมดังนี้

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ตรวจระดับฮอร์โมนวันนี้ ที่คลินิกหรือรพ. ใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 1805 บาท ลดสูงสุด 2715 บาท

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

Ads h 21
  • รับประทานอาหารที่มีประโยชน์ 
  • หลีกเลี่ยงการรับประทานแป้ง น้ำตาล หรืออาหารที่มีไขมันสูง จำพวกไขมันทรานส์ แต่ควรเน้นบริโภคไขมันกลุ่มโอเมก้า 3-6-9 
  • เน้นบริโภคธัญพืช ผัก ผลไม้ 
  • ดื่มน้ำอย่างน้อยวันละ 2-3 ลิตร 
  • พักผ่อนให้เพียงพออย่างน้อย 7-8 ชั่วโมงต่อวัน 
  • ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ 4-5 ครั้งต่อสัปดาห์ ครั้งละประมาณ 30 นาที 
  • หลีกเลี่ยงการสูบบุหรี่และดื่มแอลกอฮอล์

แต่หากระดับฮอร์โมนผิดปกติค่อนข้างมาก แพทย์อาจวินิจฉัยให้รับประทานฮอร์โมน หรือยาอื่นๆ เพื่อปรับสมดุลร่างกาย ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับดุลยพินิจของแพทย์

การตรวจฮอร์โมนนับว่า มีความสำคัญเพื่อช่วยวินิจฉัยโรคให้แม่นยำมากขึ้นและหาทางรักษาได้อย่างเหมาะสม 

อย่างไรก็ตาม หากคุณไม่ได้มีความผิดปกติทางร่างกายใดๆ หรือไม่ได้มีสัญญาณเตือนดังที่กล่าวมาอาจไม่จำเป็นต้องตรวจระดับฮอร์โมนเลยก็ได้ เพียงแค่รักษาสุขภาพให้แข็งแรงและตรวจสุขภาพประจำปีอย่างสม่ำเสมอก็จะช่วยให้คุณสุขภาพแข็งแรง ห่างไกลโรคได้แล้ว

เปรียบเทียบราคาและแพ็กเกจตรวจระดับฮอร์โมน จากคลินิกและโรงพยาบาลใกล้คุณ และไม่พลาดทุกการอัปเดตเรื่องสุขภาพและโปรโมชั่นเมื่อกดดาวน์โหลดแอป iOS และ Android


2 แหล่งข้อมูล
กองบรรณาธิการ HD มุ่งมั่นตั้งใจให้ผู้อ่านได้รับข้อมูลที่ถูกต้อง โดยทำงานร่วมกับแพทย์และบุคลากรทางการแพทย์ รวมถึงเลือกใช้ข้อมูลอ้างอิงที่น่าเชื่อถือจากสถาบันต่างๆ คุณสามารถอ่านหลักการทำงานของกองบรรณาธิการ HD ได้ที่นี่
พญ.หทัยรัตน์ ทองปลั่ง, แพทย์ด้านเวชศาสตร์ชะลอวัยและฟื้นฟูสุขภาพ, โรงพยาบาลพญาไท ศรีราชา, คุณหมอยืนยัน “การตรวจฮอร์โมน” เกี่ยวเนื่องกับสุขภาพโดยตรง, http://tiny.cc/t2bo6y, 21 September 2017.
Nhealth, 12 สัญญาณเตือน ฮอร์โมนไม่สมดุล, https://nhealth.nspaceshop.com/12-hormone-imbalance/, 2560

บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้แก่ผู้อ่าน และไม่สามารถแทนการแนะนำของแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาได้ ผู้อ่านควรพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ตรวจที่สถานพยาบาลทุกครั้ง และไม่ควรตีความเองหรือวางแผนการรักษาด้วยตัวเองจากการอ่านบทความนี้ ทาง HD พยายามอัปเดตข้อมูลให้ครบถ้วนถูกต้องอยู่เสมอ คุณสามารถส่งคำแนะนำได้ที่ https://honestdocs.typeform.com/to/kkohc7

ผู้เขียนและผู้รีวิวบทความไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับสินค้าหรือบริการที่นำเสนอแต่อย่างใด เว้นแต่จะระบุในเนื้อหา การแนะนำสินค้าและบริการแสดงขึ้นอัตโนมัติจากระบบของเว็บไซต์หรือแอปพลิเคชัน

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าบทความนี้มีประโยชน์มากแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ตั้งกระทู้ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลส่วนตัวของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวิดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รอยโรค (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่ดูไฟล์ได้
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เข้าถึงได้

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม
บทความต่อไป
อาการก่อนเป็นประจําเดือน
อาการก่อนเป็นประจําเดือน

อย่าด่วนตัดสินว่า ขี้เหวี่ยง ขี้วีน ขี้กังวล ร้องไห้ง่าย คือนิสัยของผู้หญิง แท้ที่จริงอาจมาจากพีเอ็มเอสก็ได้

อ่านเพิ่ม
เปรียบเทียบวิธีคุมกำเนิด และประสิทธิภาพ
เปรียบเทียบวิธีคุมกำเนิด และประสิทธิภาพ

ตารางเปรียบเทียบวิธีคุมกำเนิดในรูปแบบต่างๆ มีประสิทธิภาพในการป้องกันอย่างไร ราคาเท่าไหร่ ใช้งานง่ายหรือยาก อ่านเลย!

อ่านเพิ่ม