​Anti-aging ปรับสมดุลร่างกาย ด้วยการตรวจฮอร์โมน

ตรวจฮอร์โมนสำคัญอย่างไร ทำไมต้องตรวจ สัญญาณที่บ่งบอกว่าควรตรวจฮอร์โมนคืออะไร?
เผยแพร่ครั้งแรก 15 พ.ค. 2019 อัปเดตล่าสุด 17 พ.ย. 2020 ตรวจสอบความถูกต้อง 22 ส.ค. 2019 เวลาอ่านประมาณ 3 นาที
​Anti-aging ปรับสมดุลร่างกาย ด้วยการตรวจฮอร์โมน

เรื่องควรรู้

ขยาย

ปิด

  • ฮอร์โมนแต่ละชนิด มีส่วนช่วยควบคุมการทำงานของเซลล์ต่างๆ ในร่างกายให้สมดุลทำงานได้ตามปกติ การที่ฮอร์โมนเสียสมดุลอาจส่งผลต่ออารมณ์ สุขภาพ ผิวพรรณ หรืออาจทำให้เกิดความผิดปกติ หรือโรคร้ายต่างๆ ตามมาได้
  • การตรวจระดับฮอร์โมน หรือตรวจความสมดุลของฮอร์โมน จะช่วยให้แพทย์ประเมินอาการผิดปกติที่เกิดขึ้นกับร่างกายว่า เป็นผลมาจากระดับฮอร์โมนหรือไม่ เพื่อจะได้วางแผนการรักษาอย่างเหมาะสมต่อไป
  • ตัวอย่างการตรวจฮอร์โมนพื้นฐาน เช่น ตรวจการทำงานของต่อมไทรอยด์ ตรวจฮอร์โมนจากต่อมหมวกไต ตรวจฮอร์โมนอินซูลิน ตรวจเพื่อติดตามการควบคุมเบาหวาน ตรวจระดับฮอร์โมนเพศหญิงและเพศชาย ตรวจสารตั้งต้นของฮอร์โมนเพศ และตรวจหาระดับโปรตีนที่จับกับฮอร์โมนเพศ
  • ตัวอย่างความผิดปกติที่อาจเกิดขึ้นได้เมื่อระดับฮอร์โมนไม่ปกติ เช่น อัตราการเผาผลาญพลังงานของร่างกายลดลง มวลกล้ามเนื้อลดลง ผิวแห้งกร้าน การนอนหลับที่ผิดปกติ อารมณ์แปรปรวน หงุดหงิดง่าย และความต้องการทางเพศลดลง
  • การตรวจฮอร์โมนสามารถเริ่มได้ตั้งแต่อายุ 30 ปี หรือในผู้ที่เริ่มรู้สึกว่า ร่างกายผิดปกติ ผู้ที่มีพฤติกรรมเสี่ยงที่ทำให้ฮอร์โมนเสียสมดุล เช่น ประกอบอาชีพที่มีความเสี่ยงต่อการสัมผัสมลพิษจากสิ่งแวดล้อม
  • เปรียบเทียบราคาและแพ็กเกจตรวจระดับฮอร์โมน

ในร่างกายของเรามีสารเคมีที่เรียกว่า “ฮอร์โมน” ซึ่งทำหน้าที่ส่งข้อมูลจากต่อมไร้ท่อ (Endocrine gland) ผ่านไปทางกระแสเลือดไปยังอวัยวะเป้าหมาย 

ฮอร์โมนแต่ละชนิดมีหน้าที่แตกต่างกัน โดยรวมคือมีส่วนช่วยควบคุมการทำงานของเซลล์ต่างๆ ในร่างกายให้สมดุลทำงานได้ตามปกติ 

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ตรวจระดับฮอร์โมนวันนี้ ที่คลินิกหรือรพ. ใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 1440 บาท ลดสูงสุด 2696 บาท

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

Ads h 21

เมื่ออายุมากขึ้นร่างกายก็จะผลิตฮอร์โมนเปลี่ยนแปลงไป การที่ฮอร์โมนเสียสมดุลอาจส่งผลต่ออารมณ์ สุขภาพ ผิวพรรณ หรืออาจทำให้เกิดความผิดปกติ หรือโรคร้ายต่างๆ ตามมาได้

ดังนั้น "การตรวจระดับฮอร์โมน"  หรือ "ตรวจความสมดุลของฮอร์โมน" จึงถือเป็นเรื่องสำคัญเพื่อใช้ประเมินอาการผิดปกติที่เกิดขึ้นกับร่างกายว่า เป็นผลมาจากระดับฮอร์โมนหรือไม่ เพื่อจะได้วางแผนการรักษาอย่างเหมาะสมต่อไป

ความผิดปกติที่อาจเกิดขึ้นได้ เมื่อระดับฮอร์โมนไม่ปกติ

  • อัตราการเผาผลาญพลังงานของร่างกายลดลง ปริมาณไขมันสะสมในร่างกายเพิ่มขึ้น ทำให้เกิดโรคอ้วนอาจเพิ่มความเสี่ยงของภาวะไขมันในเลือดสูง และโรคหัวใจขาดเลือดได้อีกด้วย
  • มวลกล้ามเนื้อลดลง
  • ผิวแห้งกร้าน เกิดริ้วรอยเหี่ยวย่นได้ง่าย ทำให้แลดูแก่กว่าวัย
  • การนอนหลับที่ผิดปกติ ทำให้นอนหลับยากขึ้น หรือนอนหลับไม่สนิท
  • อารมณ์แปรปรวน หงุดหงิดง่าย อาจเกิดภาวะซึมเศร้า ความจำเสื่อม
  • ความต้องการทางเพศลดลง

สัญญาณเตือนที่บ่งบอกว่า ควรตรวจฮอร์โมน

  • ประจำเดือนมาผิดปกติ โดยทั่วไปประจำเดือนจะมาทุก 21-35 วัน แต่หากประจำเดือนของคุณมาไม่ตรงกันทุกเดือน หรือข้ามเดือน อาจเป็นผลมาจากฮอร์โมนเอสโตรเจน หรือโปสเจสเตอโรนผิดปกติ อย่างไรก็ตาม หากคุณอายุ 40-50 ปี อาการที่เกิดขึ้นอาจมีสาเหตุว่า คุณกำลังเข้าสู่ช่วงวัยหมดประจำเดือน
  • นอนไม่หลับ ตามปกติฮอร์โมนเมลาโทนินจะมีส่วนช่วยในการนอนหลับทำให้ร่างกายผ่อนคลาย ช่วยลดอุณหภูมิในร่างกายลง ส่งผลให้สามารถนอนหลับได้ดี ถ้าระดับของเมลาโทนินต่ำเกินไป อาจเกิดอาการร้อนวูบวาบและมีเหงื่อออกตอนกลางคืน ซึ่งทำให้นอนหลับยากขึ้น
  • อารมณ์แปรปรวน หงุดหงิดง่าย เครียด ซึมเศร้า เมื่อฮอร์โมนลดลง หรือมีการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว อาจทำให้เรารู้สึกหงุดหงิด หรือมีอารมณ์แปรปรวนได้ โดยฮอร์โมนเอสโตรเจน นับว่าเป็นฮอร์โมนสำคัญที่ส่งผลต่อสารเคมีในสมองอย่างเซโรโทนิน โดพามีน และนอร์อิพิเนฟริน ซึ่งล้วนแต่เกี่ยวข้องกับอารมณ์
  • น้ำหนักเพิ่ม เนื่องจากฮอร์โมนไทรอยด์ หรือต่อมไทรอยด์ ทำหน้าที่ควบคุมการเผาผลาญพลังงานของร่างกาย อุณหภูมิของร่างกาย ความแข็งแรงของกล้ามเนื้อ ระดับไขมันในเลือด ดังนั้นหากระดับฮอร์โมนมีการเปลี่ยนแปลงก็อาจส่งผลให้น้ำหนักตัวเพิ่มขึ้นผิดปกติได้
  • เป็นสิวมากกว่าปกติ ตามปกติผิวหนังของคนเราจะมีความชุ่มชื้น เนื่องจากต่อมใต้ผิวหนังผลิตซีบัมซึ่งเป็นของเหลวที่มีน้ำมันและขี้ผึ้งปนกันแล้วส่งผ่านท่อเล็กๆ ขึ้นมาหล่อเลี้ยง สิวจะเกิดขึ้นเมื่อท่อเล็กๆ เหล่านี้อุดตัน โดยฮอร์โมนที่ผิดปกติจะไปกระตุ้นให้ต่อมไขมันผลิตไขมันมากขึ้น ดังนั้นโอกาสที่ท่อส่งไขมันจะอุดตันจนทำให้เกิดสิวก็เพิ่มขึ้นด้วย
  • ผิวพรรณแห้งกร้าน เกิดริ้วรอยก่อนวัย ฮอร์โมนเอสโทรเจนเป็นฮอร์โมนสำคัญที่เกี่ยวข้องกับผิวพรรณและริ้วรอยต่างๆ หากฮอร์โมนชนิดนี้ลดลงจะส่งผลต่อผิวพรรณทำให้ไม่เปล่งปลั่งเช่นเดิม หรือมีริ้วรอยก่อนวัย

ใครควรตรวจฮอร์โมน

ระดับฮอร์โมนจะเริ่มเปลี่ยนแปลงในช่วงวัยรุ่นแต่ถือเป็นเรื่องปกติ เมื่อเข้าสู่วัยผู้ใหญ่ฮอร์โมนจึงอยู่ในภาวะสมดุล กระทั่งเมื่ออายุ 30 ปีขึ้นไป ร่างกายจะเริ่มลดปริมาณการหลั่งฮอร์โมนลงถึง 40% และทุกๆ 10 ปี จะลดลงเฉลี่ย 14% ทำให้เกิดความผิดปกติดังที่กล่าวมา 

ดังนั้นการตรวจฮอร์โมนสามารถเริ่มได้ตั้งแต่อายุ 30 ปี หรือในผู้ที่เริ่มรู้สึกว่า ร่างกายผิดปกติ ผู้ที่มีพฤติกรรมเสี่ยงที่ทำให้ฮอร์โมนเสียสมดุล เช่น ประกอบอาชีพที่มีความเสี่ยงต่อการสัมผัสมลพิษจากสิ่งแวดล้อม ดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ หรือสูบบุหรี่ นอนหลับพักผ่อนไม่เพียงพอ เป็นต้น

ตรวจฮอร์โมนพื้นฐานมีอะไรบ้าง

  • ตรวจการทำงานของต่อมไทรอยด์ (TSH  Triiodothyronine Free (Free T3) Thyroxine Free (Free T4) )
  • ตรวจฮอร์โมนจากต่อมหมวกไต (Morning Cortisol)
  • ตรวจฮอร์โมนอินซูลิน (Fasting Insulin)
  • ตรวจเพื่อติดตามการควบคุมเบาหวาน (HbA1c)
  • ตรวจระดับฮอร์โมนเพศหญิง (Estradiol)
  • ตรวจระดับฮอร์โมนเพศชาย (Free Testosterone)
  • ตรวจสารตั้งต้นของฮอร์โมนเพศ (Dehydroepiandrosterone Sulphate)
  • ตรวจหาระดับโปรตีนที่จับกับฮอร์โมนเพศ (Sex Hormone Binding Globulin)

อ่านต่อ: รีวิวตรวจระดับฮอร์โมน 13 รายการ สำหรับผู้หญิง ที่ โรงพยาบาลพญาไท 2

แนวทางการรักษา หากตรวจฮอร์โมนแล้วไม่สมดุล

หากตรวจพบว่า ระดับฮอร์โมนไม่สมดุล เราสามารถปรับระดับฮอร์โมนได้ง่ายๆ ด้วยการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมดังนี้

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ตรวจระดับฮอร์โมนวันนี้ ที่คลินิกหรือรพ. ใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 1440 บาท ลดสูงสุด 2696 บาท

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

Ads h 21
  • รับประทานอาหารที่มีประโยชน์ 
  • หลีกเลี่ยงการรับประทานแป้ง น้ำตาล หรืออาหารที่มีไขมันสูง จำพวกไขมันทรานส์ แต่ควรเน้นบริโภคไขมันกลุ่มโอเมก้า 3-6-9 
  • เน้นบริโภคธัญพืช ผัก ผลไม้ 
  • ดื่มน้ำอย่างน้อยวันละ 2-3 ลิตร 
  • พักผ่อนให้เพียงพออย่างน้อย 7-8 ชั่วโมงต่อวัน 
  • ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ 4-5 ครั้งต่อสัปดาห์ ครั้งละประมาณ 30 นาที 
  • หลีกเลี่ยงการสูบบุหรี่และดื่มแอลกอฮอล์

แต่หากระดับฮอร์โมนผิดปกติค่อนข้างมาก แพทย์อาจวินิจฉัยให้รับประทานฮอร์โมน หรือยาอื่นๆ เพื่อปรับสมดุลร่างกาย ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับดุลยพินิจของแพทย์

การตรวจฮอร์โมนนับว่า มีความสำคัญเพื่อช่วยวินิจฉัยโรคให้แม่นยำมากขึ้นและหาทางรักษาได้อย่างเหมาะสม 

อย่างไรก็ตาม หากคุณไม่ได้มีความผิดปกติทางร่างกายใดๆ หรือไม่ได้มีสัญญาณเตือนดังที่กล่าวมาอาจไม่จำเป็นต้องตรวจระดับฮอร์โมนเลยก็ได้ เพียงแค่รักษาสุขภาพให้แข็งแรงและตรวจสุขภาพประจำปีอย่างสม่ำเสมอก็จะช่วยให้คุณสุขภาพแข็งแรง ห่างไกลโรคได้แล้ว

เปรียบเทียบราคาและแพ็กเกจตรวจระดับฮอร์โมน จากคลินิกและโรงพยาบาลใกล้คุณ และไม่พลาดทุกการอัปเดตเรื่องสุขภาพและโปรโมชั่นเมื่อกดดาวน์โหลดแอป iOS และ Android


2 แหล่งข้อมูล
กองบรรณาธิการ HD มุ่งมั่นตั้งใจให้ผู้อ่านได้รับข้อมูลที่ถูกต้อง โดยทำงานร่วมกับแพทย์และบุคลากรทางการแพทย์ รวมถึงเลือกใช้ข้อมูลอ้างอิงที่น่าเชื่อถือจากสถาบันต่างๆ คุณสามารถอ่านหลักการทำงานของกองบรรณาธิการ HD ได้ที่นี่
พญ.หทัยรัตน์ ทองปลั่ง, แพทย์ด้านเวชศาสตร์ชะลอวัยและฟื้นฟูสุขภาพ, โรงพยาบาลพญาไท ศรีราชา, คุณหมอยืนยัน “การตรวจฮอร์โมน” เกี่ยวเนื่องกับสุขภาพโดยตรง, http://tiny.cc/t2bo6y, 21 September 2017.
Nhealth, 12 สัญญาณเตือน ฮอร์โมนไม่สมดุล, https://nhealth.nspaceshop.com/12-hormone-imbalance/, 2560

บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้แก่ผู้อ่าน และไม่สามารถแทนการแนะนำของแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาได้ ผู้อ่านควรพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ตรวจที่สถานพยาบาลทุกครั้ง และไม่ควรตีความเองหรือวางแผนการรักษาด้วยตัวเองจากการอ่านบทความนี้ ทาง HD พยายามอัปเดตข้อมูลให้ครบถ้วนถูกต้องอยู่เสมอ คุณสามารถส่งคำแนะนำได้ที่ https://honestdocs.typeform.com/to/kkohc7

ผู้เขียนและผู้รีวิวบทความไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับสินค้าหรือบริการที่นำเสนอแต่อย่างใด เว้นแต่จะระบุในเนื้อหา การแนะนำสินค้าและบริการแสดงขึ้นอัตโนมัติจากระบบของเว็บไซต์หรือแอปพลิเคชัน

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าบทความนี้มีประโยชน์มากแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ตั้งกระทู้ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลส่วนตัวของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวิดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รอยโรค (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่ดูไฟล์ได้
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เข้าถึงได้

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม
บทความต่อไป
อาการก่อนเป็นประจําเดือน
อาการก่อนเป็นประจําเดือน

อย่าด่วนตัดสินว่า ขี้เหวี่ยง ขี้วีน ขี้กังวล ร้องไห้ง่าย คือนิสัยของผู้หญิง แท้ที่จริงอาจมาจากพีเอ็มเอสก็ได้

อ่านเพิ่ม
PMS พีเอมเอส อาการหงุดหงิดขั้นรุนแรง ก่อนที่จะมีประจำเดือน
PMS พีเอมเอส อาการหงุดหงิดขั้นรุนแรง ก่อนที่จะมีประจำเดือน

รู้จัก เข้าใจ และพร้อมรับมือกับทุกอาการพีเอ็มเอส...หนักแค่ไหนก็เอาอยู่

อ่านเพิ่ม