กองบรรณาธิการ HD
เขียนโดย
กองบรรณาธิการ HD

เส้นประสาทการทรงตัวอักเสบ (Vestibular neuronitis)

เผยแพร่ครั้งแรก 8 ม.ค. 2017 อัปเดตล่าสุด 13 ส.ค. 2020 เวลาอ่านประมาณ 2 นาที

โรค Vestibular neuritis หรือที่เรียกว่า โรคเส้นประสาทการทรงตัวอักเสบ เป็นการอักเสบของเส้นประสาทหู (Vestibulocochlear nerve) ส่วนควบคุมการทรงตัว (Vestibular portion) ซึ่งทำหน้าที่รับข้อมูลจากอวัยวะทรงตัวที่อยู่ภายในหูชั้นใน

อวัยวะการทรงตัว ประกอบด้วย ท่อรูปครึ่งวงกลมลักษณะเป็นห่วงสามห่วง และกระเปาะสองกระเปาะเรียกว่า ยูตริเคิล (Utricle) และแซคคูล (Saccule)

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ตรวจภูมิแพ้และภาวะแพ้วันนี้ ที่คลินิกหรือรพ. ใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 855 บาท ลดสูงสุด 3150 บาท

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

Ads h 3

ในส่วนของยูตริเคิลจะมีตะกอนหินปูน (Otoconia) ที่เกาะอยู่กับเส้นประสาท ทำหน้าที่รับรู้การเคลื่อนไหวของศีรษะ เช่น เมื่อเอียงศีรษะไปทางด้านขวา หินปูนก็จะเอียงไปยังด้านขวาเพื่อส่งสัญญาณไปยังสมองทำให้สามารถทรงตัวได้อย่างมั่นคง

หากเส้นประสาทการทรงตัวอักเสบก็จะทำให้สมองรวบรวมข้อมูลที่ได้จากหูซ้าย และหูขวา ไม่เหมือนกัน ทำให้เกิดอาการเวียนศีรษะ บ้านหมุน เห็นภาพเบลอ และทรงตัวลำบากตามมา

โรค Vestibular neuritis สามารถเกิดได้ในทุกเพศ ทุกวัย แต่พบได้น้อยมากในเด็ก

อาการของโรค Vestibular neuritis

โรค Vestibular neuritis อาจทำให้เกิดอาการดังต่อไปนี้

  • เวียนศีรษะเล็กน้อย
  • รู้สึกโคลงเคลง
  • คลื่นไส้ อาเจียน
  • เห็นภาพเบลอ
  • เวียนศีรษะบ้านหมุนอย่างรุนแรง
  • เห็นภาพเบลอ
  • มีปัญหาในการลุกขึ้นยืน หรือเดิน

อาการของโรค Vestibular neuritis มักจะเกิดขึ้นแบบทันทีทันใด โดยอาจเกิดตอนตื่นนอน หรือเกิดขึ้นระหว่างวันก็ได้

ปกติแล้ว อาการที่รุนแรงที่สุดของโรค Vestibular neuritis จะคงอยู่ไม่กี่วัน และค่อยๆ ลดลงจนหายเป็นปกติภายในไม่กี่สัปดาห์ อย่างไรก็ตาม หากเส้นประสาทการทรงตัวได้รับความเสียหายจากการติดเชื้อไวรัส ผู้ป่วยจะมีอาการเวียนศีรษะเรื้อรัง ซึ่งควรไปพบแพทย์ทันที

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ตรวจภูมิแพ้และภาวะแพ้วันนี้ ที่คลินิกหรือรพ. ใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 855 บาท ลดสูงสุด 3150 บาท

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

Ads h 3

สาเหตุของโรค Vestibular neuritis

สาเหตุของโรค Vestibular neuritis ส่วนใหญ่เกิดจากการติดเชื้อไวรัส ซึ่งอาจสัมพันธ์กับการติดเชื้อไวรัสทั่วร่างกาย หรือติดเชื้อเฉพาะที่หูชั้นใน โดยการติดเชื้อไวรัสทั่วร่างกายที่สัมพันธ์กับโรค Vestibular neuritis ได้แก่ ไวรัสเริม โรคโมโนนิวคลิโอซิส (Infectious mononucleosis) ไข้หวัดใหญ่ คางทูม และไวรัสตับอักเสบ

น้อยมากที่โรค Vestibular neuritis จะเป็นภาวะแทรกซ้อนจากการติดเชื้อแบคทีเรียที่กระจายสู่หูชั้นใน

การวินิจฉัยโรค Vestibular neuritis

การวินิจฉัยโรค Vestibular neuritis จะต้องตัดสาเหตุของอาการเวียนศีรษะที่เป็นไปได้อื่นๆ ออกไปก่อน เช่น โรคหลอดเลือดสมอง โรคภูมิแพ้ ผลข้างเคียงจากยา หรือโรคทางระบบประสาทอื่นๆ โดยอาการหลักที่อาจบอกว่าเป็นโรค Vestibular neuritis คือ อาการตากระตุกในแนวนอน (Horizontal nystagmus)

การรักษาโรค Vestibular neuritis

โรค Vestibular neuritis รักษาได้ด้วยยากดอาการคลื่นไส้และเวียนศีรษะ ยาสเตียรอยด์ (Steroid) ยาต้านไวรัส และยาปฏิชีวนะ (หากมีการติดเชื้อแบคทีเรีย) ในรายที่มีภาวะขาดน้ำจากการอาเจียน แพทย์อาจให้สารน้ำทางหลอดเลือดดำแทน ถ้าผู้ป่วยได้รับการรักษาทันท่วงที เส้นประสาทการทรงตัวจะไม่ได้รับความเสียหายถาวร

แต่ถ้าอาการเวียนศีรษะและทรงตัวลำบากยังอยู่ หลังจากรักษาโรค Vestibular neuritis ไปแล้วหลายเดือน แพทย์อาจแนะนำให้ทำการฝึกฟื้นฟูเส้นประสาทการทรงตัว (Vestibular rehabilitation exercises) เพื่อช่วยให้สมองปรับตัว และชดเชยการทำงานของเส้นประสาทการทรงตัวที่เสียไป

ทั้งนี้ นักกายภาพบำบัดจะให้การรักษาที่ต่างกันไปขึ้นอยู่กับส่วนที่เสียหาย โดยวิธีฝึกเพื่อฟื้นฟูการทรงตัว เช่น

  • โน้มตัวถ่ายน้ำหนักร่างกายจากด้านหนึ่งไปอีกด้านหนึ่ง หรือจากหน้าไปหลังขณะยืน
  • ตาจ้องมองวัตถุขณะหมุนศีรษะจากข้างหนึ่งไปอีกข้างหนึ่ง
  • ตาจ้องมองวัตถุที่ไกลขึ้นขณะเดินเข้าหาวัตถุนั้น และก้มมองพื้นช่วงสั้นๆ เป็นระยะๆ

3 แหล่งข้อมูล
กองบรรณาธิการ HD มุ่งมั่นตั้งใจให้ผู้อ่านได้รับข้อมูลที่ถูกต้อง โดยทำงานร่วมกับแพทย์และบุคลากรทางการแพทย์ รวมถึงเลือกใช้ข้อมูลอ้างอิงที่น่าเชื่อถือจากสถาบันต่างๆ คุณสามารถอ่านหลักการทำงานของกองบรรณาธิการ HD ได้ที่นี่
my.clevelandclinic.org, Vestibular Neuritis (https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/15227-vestibular-neuritis)
Ana Gotter, Vestibular Neuritis (https://www.healthline.com/health/vestibular-neuritis), December 18, 2017

บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้แก่ผู้อ่าน และไม่สามารถแทนการแนะนำของแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาได้ ผู้อ่านควรพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ตรวจที่สถานพยาบาลทุกครั้ง และไม่ควรตีความเองหรือวางแผนการรักษาด้วยตัวเองจากการอ่านบทความนี้ ทาง HD พยายามอัปเดตข้อมูลให้ครบถ้วนถูกต้องอยู่เสมอ คุณสามารถส่งคำแนะนำได้ที่ https://honestdocs.typeform.com/to/kkohc7

ผู้เขียนและผู้รีวิวบทความไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับสินค้าหรือบริการที่นำเสนอแต่อย่างใด เว้นแต่จะระบุในเนื้อหา การแนะนำสินค้าและบริการแสดงขึ้นอัตโนมัติจากระบบของเว็บไซต์หรือแอปพลิเคชัน

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าบทความนี้มีประโยชน์มากแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆ ที่เกี่ยวกับอาการนี้
ปวดหลังกว่าเป็นหมอนรองกระดูกทับเส้นประสาท
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ที่มีใบอนุญาต (คำตอบนี้เป็นการให้คำแนะนำเบื้องต้น ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค หรือการรักษา)
ทำไมปวดหลังแล้วทำให้ขาไม่มีแรงเลยค่ะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ที่มีใบอนุญาต (คำตอบนี้เป็นการให้คำแนะนำเบื้องต้น ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค หรือการรักษา)
ปลายนิ้วมือชา มีสาเหตุจากอะไรค่ะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ที่มีใบอนุญาต (คำตอบนี้เป็นการให้คำแนะนำเบื้องต้น ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค หรือการรักษา)
การฉีดSNRB.เป็นทางเลือกดีที่สุด สำหรับปัญหากระดูกทับเส้นประสาทหรือมีวิธีใดดีกว่านี่
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ที่มีใบอนุญาต (คำตอบนี้เป็นการให้คำแนะนำเบื้องต้น ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค หรือการรักษา)
อาการชาที่ปลายนิ้วมือเกิดจากสาเหตุอะไรค่ะคุณหมอ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ที่มีใบอนุญาต (คำตอบนี้เป็นการให้คำแนะนำเบื้องต้น ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค หรือการรักษา)
หากคุณยังมีคำถาม ส่งคำถามให้คุณหมอตอบได้ที่นี่

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลส่วนตัวของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวิดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รอยโรค (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่ดูไฟล์ได้
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เข้าถึงได้

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม