ยา Metoclopramide

เผยแพร่ครั้งแรก 11 มิ.ย. 2018 อัปเดตล่าสุด 4 ส.ค. 2020 เวลาอ่านประมาณ 2 นาที
ยา Metoclopramide

ตัวอย่างยี่ห้อของยา Metoclopramide ที่มีจำหน่ายในประเทศไทย

Maril, Mepamide, Nausil, Emetal, Hawkperan, H-Peran K.B., Meta, Manosil, Metoclor, Met-Sil, Plamide, Plamine, Plasil, R-J Tab/Syrup, Vomesea

รูปแบบและส่วนประกอบของยา Metoclopramide

เมโทโคลพราไมด์ (metoclopramide) เป็นยากลุ่มยาต้านอาเจียน ยาสำหรับรับประทาน ยาเม็ด ประกอบด้วยเมโทโคลพราไมด์ ขนาด 10 มิลลิกรัม ยาน้ำประกอบด้วยเมโทโคลพราไมด์ ความเข้มข้น 5 มิลลิกรัม ต่อ 5 มิลลิลิตร และยาฉีดประกอบด้วยเมโทโคลพราไมด์ ความเข้มข้น 10 มิลลิกรัม ต่อ 2 มิลลิลิตร

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ตรวจภูมิแพ้และภาวะแพ้วันนี้ ที่คลินิกหรือรพ. ใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 855 บาท ลดสูงสุด 3150 บาท

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

Ads h 3

กลไกการออกฤทธิ์ของยา Metoclopramide

กลไกการออกฤทธิ์ของยาคือ เมโทโคลพราไมด์เข้ายับยั้งตัวรับโดปามีน (dopamine) และในขนาดยาที่สูงจะสามารถยับยั้งตัวรับเซโรโทนิน (serotonin) ในบริเวณตัวรับเคมีของระบบประสาทส่วนกลาง เมโทโคลพราไมด์เพิ่มการตอบสนองต่ออะเซทิลโคลีน (acetylcholine) ของเนื้อเยื่อบริเวณทางเดินอาหารส่วนบน เป็นสาเหตุให้เกิดการเพิ่มการเคลื่อนไหวของลำไส้ เร่ง gastric emptying time โดยที่ไม่มีการกระตุ้นกระเพาะอาหาร น้ำดี หรือการหลั่งสารของตับอ่อน เมโทโคลพราไมด์ยังช่วยเพิ่มการบีบตัวของกล้ามเนื้อหูรูดบริเวณส่วนปลายของหลอดอาหาร (lower esophageal sphincter)

ข้อบ่งใช้ของยา Metoclopramide

ยาเมโทโคลพราไมด์ ชนิดยาเม็ด สำหรับรับประทาน มีข้อบ่งใช้ คือ รักษาอาการคลื่นไส้และอาเจียน ที่มีความเกี่ยวข้องกับการได้รับเคมีบำบัด หรือฉายรังสี ขนาดการใช้ยาในผู้ใหญ่ ขนาด 10 มิลลิกรัมต่อวัน ให้ยาสูงสุดวันละสามครั้ง ขนาดยาสูงสุดต่อ คือ ใช้ต่อกันเป็นระยะเวลา 5 วัน

ข้อบ่งใช้สำหรับรักษาโรคที่เกี่ยวกับระบบทางเดินอาหารในผู้ป่วยโรคเบาหวาน (gastric stasis) ขนาด ขนาดการใช้ยาในผู้ใหญ่ ขนาด 10 มิลลิกรัมต่อวัน วันละ 4 ครั้ง เป็นเวลา 2-8 สัปดาห์

ข้อบ่งใช้สำหรับรักษาโรคกรดไหลย้อน ขนาดการใช้ยาในผู้ใหญ่ ขนาด 10-15 มิลลิกรัมต่อวัน วันละ 4 ครั้ง ขึ้นอยู่กับความรุนแรงของอาการ ถ้าหากอาการไม่สม่ำเสมอ อาจให้ยาแบบครั้งเดียวขนาด 20 มิลลิกรัม ขนาดยาสูงสุดต่อ คือ ใช้ต่อกันเป็นระยะเวลา 12 สัปดาห์

ข้อปฏิบัติเมื่อลืมรับประทานยา Metoclopramide

หากลืมรับประทานยาตามเวลาปกติที่รับประทาน ถ้าปกติรับประทาน 1 เม็ด ให้รับประทานยาทันทีที่นึกได้จำนวน 1 เม็ดโดยไม่ต้องเพิ่มขนาดยาเป็น 2 เม็ดแทนเม็ดที่ลืมรับประทาน ในกรณีลืมรับประทานยาใกล้กับเวลารับประทานถัดไป ให้รับประทานยาในมื้อถัดไปในขนาด 1 เม็ด โดยข้ามยาในมื้อที่ลืมไปและไม่ต้องเพิ่มขนาดยาเป็น 2 เม็ด

ข้อควรระวังของการใช้ยา Metoclopramide

  • ไม่ใช้ยาในผู้ป่วยที่มีเลือดออกในระบบทางเดินอาหาร ทางเดินอาหารอุดกั้น แผลในระบบทางเดินอาหาร หรือมีข้อสงสัยว่าจะเป็น pheochromocytoma
  • ไม่ใช้ยาในผู้ป่วยที่มีประวัตินิวโรเล็ปติก (neuroleptic) หรือเกิด tardive dyskinesia ที่เกิดจากการเหนี่ยวนำของเมโทโคลพราไมด์
  • ไม่ใช้ยาในผู้ป่วยที่มีอาการชัก พาร์กินสัน
  • ไม่ใช้ยาในผู้ป่วยที่มีประวัติ methemoglobinemia ที่เกิดจากเมโทโคลพราไมด์
  • ไม่ใช้ยาร่วมกับเลโวโดปา (levodopa) หรือยากลุ่มโดปามิเนอร์จิก (dopaminergic agonist)
  • ระวังการใช้ยาในผู้ป่วยที่มีภาวะเกี่ยวข้องกับระบบประสาท ภาวะของระบบหัวใจ อิเล็กโทรไลท์ในร่างกายผิดปกติ หัวใจเต้นช้า
  • ระวังการใช้ยาในผู้ป่วยโรคไต โรคตับ
  • ระวังการใช้ยาในผู้สูงอายุ เด็ก สตรีมีครรภ์ และสตรีให้นมบุตร

ผลข้างเคียงอันไม่พึงประสงค์จากการใช้ยา Metoclopramide

อาจก่อให้เกิดภาวะบวมน้ำ คลื่นไส้ อาเจียน ปวดศีรษะ อ่อนเพลีย ผลข้างเคียงอันไม่พึงประสงค์ที่รุนแรง ได้แก่ การเกิดกลุ่มอาการนิวโรเล็ปติก tardive dyskinesia

ข้อมูลการใช้ยา Metoclopramide ในสตรีมีครรภ์และสตรีให้นมบุตร

สำหรับการใช้ยาในสตรีมีครรภ์ ตัวยาจัดอยู่ในกลุ่ม category B คือ ยาค่อนข้างมีความปลอดภัยในการใช้ยาในสตรีมีครรภ์

ประเภทของยาตามองค์การอาหารและยา ประเทศไทย

ยาจัดอยู่ในกลุ่มยาอันตราย จำหน่ายเฉพาะในร้านขายยาแผนปัจจุบันที่มีเภสัชกรชั้นหนึ่งเป็นผู้จ่ายยาเท่านั้น

ข้อมูลการเก็บรักษายา Metoclopramide

ควรเก็บรักษายาที่อุณหภูมิ 20-25 องศาเซลเซียส เก็บให้พ้นจากแสงแดดและความชื้น


9 แหล่งข้อมูล
กองบรรณาธิการ HD มุ่งมั่นตั้งใจให้ผู้อ่านได้รับข้อมูลที่ถูกต้อง โดยทำงานร่วมกับแพทย์และบุคลากรทางการแพทย์ รวมถึงเลือกใช้ข้อมูลอ้างอิงที่น่าเชื่อถือจากสถาบันต่างๆ คุณสามารถอ่านหลักการทำงานของกองบรรณาธิการ HD ได้ที่นี่
Metoclopramide (Oral Route) Description and Brand Names. Mayo Clinic. (https://www.mayoclinic.org/drugs-supplements/metoclopramide-oral-route/description/drg-20064784)
Metoclopramide | Side Effects, Dosage, Uses, and More. Healthline. (https://www.healthline.com/health/metoclopramide-oral-tablet)

บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้แก่ผู้อ่าน และไม่สามารถแทนการแนะนำของแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาได้ ผู้อ่านควรพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ตรวจที่สถานพยาบาลทุกครั้ง และไม่ควรตีความเองหรือวางแผนการรักษาด้วยตัวเองจากการอ่านบทความนี้ ทาง HD พยายามอัปเดตข้อมูลให้ครบถ้วนถูกต้องอยู่เสมอ คุณสามารถส่งคำแนะนำได้ที่ https://honestdocs.typeform.com/to/kkohc7

ผู้เขียนและผู้รีวิวบทความไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับสินค้าหรือบริการที่นำเสนอแต่อย่างใด เว้นแต่จะระบุในเนื้อหา การแนะนำสินค้าและบริการแสดงขึ้นอัตโนมัติจากระบบของเว็บไซต์หรือแอปพลิเคชัน

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าบทความนี้มีประโยชน์มากแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ตั้งกระทู้ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลส่วนตัวของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวิดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รอยโรค (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่ดูไฟล์ได้
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เข้าถึงได้

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม
บทความต่อไป