ต้นลูกใต้ใบ ข้อมูล สรรพคุณ ข้อควรระวัง และวิธีการใช้เพื่อสุขภาพ

ตอบหลายคำถามเกี่ยวกับลูกใต้ใบ ลูกใต้ใบกับหญ้าใต้ใบคือต้นเดียวกันไหม ส่วนไหนของลูกใต้ใบนำมาทำยาได้ และข้อควรระวังในการใช้ลูกใต้ใบ
เผยแพร่ครั้งแรก 20 พ.ค. 2019 อัปเดตล่าสุด 5 ส.ค. 2020 ตรวจสอบความถูกต้อง 24 พ.ค. 2019 เวลาอ่านประมาณ 2 นาที
ต้นลูกใต้ใบ ข้อมูล สรรพคุณ ข้อควรระวัง และวิธีการใช้เพื่อสุขภาพ

ลูกใต้ใบ พบได้ทั่วทุกภาคของประเทศไทย เห็นมากในฤดูฝน ในสมัยก่อนพระธุดงค์นิยมพกเป็นสมุนไพรที่ติดกายเนื่องจากมีสรรพคุณแก้ไข้ แก้ท้องเสียได้ดี ปัจจุบันมีการนำมาสกัดเป็นสมุนไพรในรูปของแคปซูล ทำให้รับประทานสะดวกยิ่งขึ้น

ลูกใต้ใบกับหญ้าใต้ใบ คือพืชชนิดเดียวกันหรือไม่?

ลูกใต้ใบกับหญ้าใต้ใบเป็นพืชพรรณคนละชนิดกัน แต่ชื่อคล้ายกัน จึงทำให้หลายคนเข้าใจผิด ลักษณะที่แตกต่างกันอย่างชัดเจนและสังเกตง่ายของพืช 2 ชนิด คือ ผลของลูกใต้ใบจะมีลักษณะเรียบ ขนาดเล็ก ไม่มีขน และลำต้นมีสีเขียว ส่วนผลของหญ้าใต้ใบ จะมีลักษณะแบน ขรุขระ ขนาดใหญ่กว่า มีขน และลำต้นจะมีสีแดง

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ตรวจภูมิแพ้และภาวะแพ้วันนี้ ที่คลินิกหรือรพ. ใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 855 บาท ลดสูงสุด 3150 บาท

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

Ads h 3

ต้นลูกใต้ใบมีกี่ชนิด?

ที่พบในประเทศไทยทั่วไปมี 4 ชนิด คือ ได้แก่ Phyllanthus amarus, Phyllanthus debilis, Phyllanthus urinaria, Phyllanthus virgatus

สรรพคุณมีอะไรบ้าง?

  1. ทุกส่วนของต้นมีรสขมเช่นเดียวกับ ฟ้าทะลายโจร บอระเพ็ด ขี้เหล็ก กระดอม ซึ่งทางการแพทย์แผนไทยเชื่อว่า ยารสขมช่วยแก้โรคทางน้ำดีและโลหิต มักจะมีสารในกลุ่มของไกลโคไซด์ และอัลคาลอยด์ มีฤทธิ์ลดอาการไข้ทุกชนิด (ไข้หวัด ไข้ทับระดู ไข้จับสั่น) ช่วยเจริญอาหาร แก้ร้อนในกระหายน้ำ และบำรุงน้ำดี
  2. แพทย์พื้นบ้านไทยและอินเดีย นำทั้งต้น (ราก ลำต้น ใบ ดอก ผล) ต้มกินรักษาโรคดีซ่าน โรคตับ เนื่องจากมีฤทธิ์ป้องกันสารพิษต่างๆ ที่ทำลายตับ เช่น เหล้า ยารักษาโรค และสารเคมี ลดการอักเสบของตับ รักษาสมดุลระดับไขมันในตับ นอกจากนี้จากงานวิจับยังพบว่าลูกใต้ใบสามารถป้องกันการเกิดภาวะตับอักเสบบี และสามารถยับยั้งการเพิ่มจำนวนของเชื่อไวรัสตับอักเสบบีได้อีกด้วย
  3. สามารถยับยั้งเชื้อไวรัสที่ก่อให้เกิดภูมิคุ้มกันบกพร่องในคนหรือเชื้อ HIV ได้ประมาณ 30 %
  4. มีฤทธิ์ต้านการเกิดแผลในกระเพาะอาหารลดการบาดเจ็บและอาการเลือดออกในกระเพาะอาหารได้
  5. จากการศึกษาทางเภสัชวิทยาพบว่า สารสกัดของลูกใต้ใบช่วยควบคุมและลดระดับน้ำตาลในกระแสเลือดได้
  6. ยับยั้งการเกิดเนื้องอกและทำให้ก้อนเนื้องอกมีขนาดเล็กลง นอกจากนี้สามารถต้านมะเร็งได้อีกด้วย
  7. รักษาอาการติดเชื้อในระบบทางเดินปัสสาวะ ทางเดินปัสสาวะอักเสบ ใช้ในการขับปัสสาวะ ช่วยลดความดันโลหิต ขับก้อนนิ่ว และขับกรดยูริกออกทางปัสสาวะในผู้ป่วยโรคเกาต์
  8. ใช้เป็นยาช่วยขับประจำเดือน สำหรับสตรีที่ประจำเดือนมาไม่ปกติ
  9. มีฤทธิ์ลดการอักเสบ ช่วยแก้ปวดกล้ามเนื้อ ทำให้กระเพาะอาหาร ลำไส้ และมดลูกคลายตัว แก้อาการปวดประจำเดือนได้ เนื่องจากมีฤทธิ์ยาคล้ายกับแอสไพรินแต่มีความเข้มข้นน้อยกว่า

รากของลูกใต้ใบมีประโยชน์หรือไม่?

จากงานวิจัยการค้นคว้าสารพฤกษเคมี หรือสารออกฤทธิ์ทางชีวภาพ (Phytochemical) ของรากลูกใต้ใบ พบว่า มีสารอัลคาลอยด์ (Alkaloids) และไกลโคไซด์ (Glycosides) มีสรรพคุณระงับอาการปวด แก้อาการไข้หวัด สารแทนนิน (Tannins) มีรสฝาด มีฤทธิ์ฆ่าเชื้อแบคทีเรีย ใช้เป็นยารักษาอาการท้องเสีย สารฟลาโวนอยด์ (Flavonoids) มีคุณสมบัติเป็นสารต้านอนุมูลอิสระ และมีฤทธิ์ต้านการอักเสบ แก้บวม และสารซาโปนิน (Saponin) แต่ไม่พบสารสเตียรอยด์ (Steroids) วิธีใช้คือนำรากของต้นลูกใต้ใบฝนกับน้ำซาวข้าว ดื่มแก้อาการต่างๆ ข้างต้น และสารมารถแก้อาการเหล่านี้ คือ แก้นิ่ว แก้ปัสสาวะขัด แก้โรคดีซ่าน ประจำเดือนไหลไม่หยุด และช่วยบำรุงธาตุได้

ข้อควรระวังในการใช้รักษาโรค

  1. ควรระวังผู้ป่วยโรคไต เนื่องจากมีการทดลองในหนู พบว่าการรับประทานเป็นเวลานานพบว่าเกิดพิษต่อไตได้
  2. การใช้ลูกใต้ใบเพื่อรักษาผู้ป่วยโรคเบาหวาน ควรอยู่ภายใต้การดูแลของแพทย์อย่างใกล้ชิด และควรวัดระดับน้ำตาลในเลือดอย่างสม่ำเสมอ
  3. ห้ามใช้ลูกใต้ใบในหญิงตั้งครรภ์ เนื่องจากลูกใต้ใบมีฤทธิ์เป็นยาขับประจำเดือน อาจทำให้เกิดการแท้งบุตรได้
  4. ควรระวังผู้ป่วยที่รับประทานยากลุ่มต้านการแข็งตัวของเกล็ดเลือด เนื่องจากลูกใต้ใบอาจไปเสริมฤทธิ์ยา จนทำให้เกิดอันตรายต่อร่างกายได้

5 แหล่งข้อมูล
กองบรรณาธิการ HD มุ่งมั่นตั้งใจให้ผู้อ่านได้รับข้อมูลที่ถูกต้อง โดยทำงานร่วมกับแพทย์และบุคลากรทางการแพทย์ รวมถึงเลือกใช้ข้อมูลอ้างอิงที่น่าเชื่อถือจากสถาบันต่างๆ คุณสามารถอ่านหลักการทำงานของกองบรรณาธิการ HD ได้ที่นี่
ศิริพร เหลียงกอบกิจ, ลูกใต้ใบ&ตับอักเสบบี (http://www.medplant.mahidol.ac.th/publish/newsletter/arc/204-02.pdf), 2546.
วันประเสริฐ ทุมพะลา และ ณัฏฐนัณ แสนทวีสุข, คณะเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, วัชพืช สู่สมุนไพร (ลูกใต้ใบ) (http://www.journal.msu.ac.th/upload/articles/article1918_19479.pdf), 2 พ.ค. 2560.
มงคล คงเสน, อัจฉรา นิยมเดชา, วาฟาอ์ หาญณรงค์ และคณะ, การรวบรวมคุณสมบัติและประโยชน์ของต้นลูกใต้ใบ (https://www.tci-thaijo.org/index.php/pnujr/article/view/53798/44632 ), 2556.

บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้แก่ผู้อ่าน และไม่สามารถแทนการแนะนำของแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาได้ ผู้อ่านควรพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ตรวจที่สถานพยาบาลทุกครั้ง และไม่ควรตีความเองหรือวางแผนการรักษาด้วยตัวเองจากการอ่านบทความนี้ ทาง HD พยายามอัปเดตข้อมูลให้ครบถ้วนถูกต้องอยู่เสมอ คุณสามารถส่งคำแนะนำได้ที่ https://honestdocs.typeform.com/to/kkohc7

ผู้เขียนและผู้รีวิวบทความไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับสินค้าหรือบริการที่นำเสนอแต่อย่างใด เว้นแต่จะระบุในเนื้อหา การแนะนำสินค้าและบริการแสดงขึ้นอัตโนมัติจากระบบของเว็บไซต์หรือแอปพลิเคชัน

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าบทความนี้มีประโยชน์มากแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ตั้งกระทู้ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลส่วนตัวของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวิดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รอยโรค (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่ดูไฟล์ได้
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เข้าถึงได้

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม