กองบรรณาธิการ HonestDocs
เขียนโดย
กองบรรณาธิการ HonestDocs
พญ.วรรณวนัช เสถียรธรรมมณี
ตรวจสอบความถูกต้องโดย
พญ.วรรณวนัช เสถียรธรรมมณี

แพ้ยาง (Latex Allergy)

เผยแพร่ครั้งแรก 9 ส.ค. 2019 อัปเดตล่าสุด 10 ส.ค. 2020 ตรวจสอบความถูกต้อง 13 ก.ค. 2020 เวลาอ่านประมาณ 4 นาที

เรื่องควรรู้

ขยาย

ปิด

  • อาการแพ้ยาง (Latex Allergy) คือ ปฏิกิริยาภูมิแพ้ชนิดหนึ่งที่เกิดขึ้นได้หลังจากสัมผัสยาง โดยอาจแสดงอาการแพ้ทันที หรือภายในไม่กี่ชั่วโมงก็ได้ อาการแพ้ยางเป็นภาวะที่พบได้ไม่บ่อยนัก แต่ผู้ป่วยบางรายอาจมีอาการแพ้ยางรุนแรงถึงแก่ชีวิตได้
  • น้ำยางธรรมชาติไม่ใช่สิ่งเดียวกับยางสังเคราะห์ที่ผลิตจากสารเคมี ผลิตภัณฑ์ยางสังเคราะห์ เช่น สีพลาสติกที่ใช้ในบ้าน ดังนั้นจึงไม่กระตุ้นให้เกิดอาการแพ้ในผู้ที่มีประวัติแพ้ผลิตภัณฑ์จากน้ำยางธรรมชาติ
  • อาการแพ้ยางมักแสดงออกทางผิวหนังเมื่อผู้ป่วยสัมผัสกับโปรตีนของยางโดยตรง เช่น ขณะสวมถุงมือยาง
    อาการแพ้ยางที่เกิดขึ้นทันทีหลังสัมผัสคือ จะมีอาการคัน แดง และบวม บริเวณผิวหนังที่สัมผัสวัตถุที่มีส่วนประกอบของน้ำยาง 
  • การแพ้ยางที่มีอาการรุนแรงที่สุดคือ เกิดปฏิกิริยาการแพ้รุนแรงหลายระบบในร่างกายหลังสัมผัสยาง หรือสูดหายใจเอาโปรตีนของยางเข้าไปทันที หรือภายในไม่กี่นาที อาการรุนแรงได้แก่ อาการหอบหืด หายใจมีเสียงวี๊ด แน่นหน้าอก หายใจลำบาก
  • เปรียบเทียบราคาและแพ็กเกจตรวจภูมิแพ้และภาวะแพ้

อาการแพ้ยาง (Latex Allergy) คือ ปฏิกิริยาภูมิแพ้ชนิดหนึ่งที่เกิดขึ้นได้หลังจากสัมผัสยาง โดยอาจแสดงอาการแพ้ทันที หรือภายในไม่กี่ชั่วโมงก็ได้

อาการแพ้ยางเป็นภาวะที่พบได้ไม่บ่อยนัก และผู้ป่วยบางรายอาจมีอาการแพ้ยางรุนแรง ซึ่งเป็นภาวะฉุกเฉินที่อันตรายถึงชีวิต จำเป็นต้องได้รับการรักษาทันที

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ตรวจภูมิแพ้และภาวะแพ้วันนี้ ที่คลินิกหรือรพ. ใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 855 บาท ลดสูงสุด 3150 บาท

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

Ads h 3

หากรู้ตัวว่า มีอาการแพ้ยางก็ควรหลีกเลี่ยงการสัมผัสยาง หรือผลิตภัณฑ์ที่ทำจากน้ำยางธรรมชาติ เพื่อป้องกันอาการแพ้กำเริบ โดยสามารถอ่านข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับอาการแพ้ยางได้ที่บทความนี้

รู้จักกับน้ำยางจากธรรมชาติ

ก่อนที่จะไปศึกษาเกี่ยวกับอาการแพ้ยาง คุณควรรู้จักน้ำยางธรรมชาติเสียก่อน เพราะเป็นตัวการสำคัญที่ทำให้เกิดอาการแพ้ยางนั่นเอง

น้ำยางธรรมชาติคือ น้ำยางที่ได้จากต้นยาง มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Hevea brasiliensis พบได้ในประเทศแถบแอฟริกา และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

ปฏิกิริยาภูมิแพ้ผลิตภัณฑ์ที่ทำจากน้ำยางจะเกิดขึ้นในผู้แพ้โปรตีนที่เป็นส่วนประกอบของน้ำยางธรรมชาติ

สิ่งที่คนเข้าใจผิดเกี่ยวกับน้ำยางธรรมชาติ

อย่าสับสนว่า น้ำยางธรรมชาติคือ สิ่งเดียวกับยางสังเคราะห์ที่ผลิตจากสารเคมี

ผลิตภัณฑ์ยางสังเคราะห์ เช่น สีพลาสติกที่ใช้ในบ้าน (Latex house paints) ไม่ได้ผลิตจากน้ำยางธรรมชาติ จึงไม่กระตุ้นให้เกิดอาการแพ้ในผู้ที่มีประวัติแพ้ผลิตภัณฑ์จากน้ำยางธรรมชาติ

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ตรวจภูมิแพ้และภาวะแพ้วันนี้ ที่คลินิกหรือรพ. ใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 855 บาท ลดสูงสุด 3150 บาท

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

Ads h 3

ผู้ที่มีอาการแพ้ยางจึงมักถูกแนะนำให้ใช้ผลิตภัณฑ์ยางสังเคราะห์แทนนั่นเอง

ผลิตภัณฑ์ที่ทำจากน้ำยางธรรมชาติ

น้ำยางธรรมชาติเป็นส่วนประกอบหนึ่งของอุปกรณ์ทางการแพทย์และทันตกรรมจำนวนมาก เช่น

  • ถุงมือยางใช้แล้วทิ้ง
  • แผ่นยางอนามัย
  • ท่อช่วยหายใจและสายน้ำเกลือ
  • กระบอกฉีดยา
  • หูฟังสำหรับตรวจโรคของแพทย์และพยาบาล
  • ท่อสวนเข้าร่างกาย
  • ผ้าพันแผล

นอกจากนั้นยังพบน้ำยางธรรมชาติเป็นส่วนประกอบของผลิตภัณฑ์ในชีวิตประจำวันจำนวนมาก เช่น

  • ถุงยางอนามัย
  • กระเป๋าถือ
  • ลูกโป่ง
  • รองเท้ากีฬา
  • ยางรถยนต์
  • เครื่องมือต่างๆ
  • ชุดชั้นใน
  • สายรัดข้อมือที่ทำจากยาง (waistbands)
  • ของเล่นที่เป็นยาง
  • ขวดนม หรือจุกนม

หากมีอาการแพ้ยางจะต้องศึกษาส่วนประกอบของผลิตภัณฑ์ที่ใช้งานอยู่ และแจ้งแพทย์ทุกครั้งว่า มีอาการแพ้ยางเพื่อให้แพทย์เปลี่ยนไปใช้อุปกรณ์ที่ทำจากยางสังเคราะห์แทน เพราะเมื่อสัมผัสยางโดยตรงอาจเกิดอาการแพ้ขึ้นได้

อาการแพ้ยางเป็นอย่างไร?

อาการแพ้ยางมักแสดงออกทางระบบผิวหนัง จะเกิดขึ้นเมื่อผู้ป่วยสัมผัสกับโปรตีนของยางโดยตรง เช่น ขณะสวมถุงมือยาง

อาการแพ้ยางจะเกิดขึ้นทันทีหลังสัมผัส คือ ผู้ป่วยจะมีอาการคัน แดง และบวม บริเวณผิวหนังที่สัมผัสวัตถุที่มีส่วนประกอบของน้ำยาง

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ตรวจภูมิแพ้และภาวะแพ้วันนี้ ที่คลินิกหรือรพ. ใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 855 บาท ลดสูงสุด 3150 บาท

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

Ads h 3

แต่ปัจจุบันการแพ้ชนิดนี้พบได้ลดลง เพราะโรงพยาบาล และคลินิกหลายๆ แห่ง เริ่มเปลี่ยนมาใช้ถุงมือที่ไม่มีส่วนประกอบของน้ำยาง หรือถุงมือที่มีโปรตีนจากยางในปริมาณน้อยมากขึ้น

อาการแพ้ที่ผิวหนังชนิดที่สอง เรียกว่า “ผื่นแพ้สัมผัส (Allergic contact dermatitis)” ซึ่งอาจเกิดจากสารเคมีที่ใช้ในอุตสาหกรรมผลิตถุงมือยาง

อาการอักเสบของผิวหนังจะแสดงให้เห็นเป็นผื่นผิวหนังอักเสบ (Eczema) และตุ่มน้ำพุพองที่ด้านหลังของมือ ซึ่งจะเกิดขึ้นภายใน 1-3 วันหลังจากสวมถุงมือยางนั้น

อย่างไรก็ตาม การสัมผัสโดยตรงกับผลิตภัณฑ์ที่มีส่วนประกอบของน้ำยางอาจไม่จำเป็นต้องทำให้เกิดอาการแพ้ทุกครั้ง

เมื่อเกิดอาการแพ้ยางรุนแรงต้องทำอย่างไร?

การแพ้ยางที่มีอาการรุนแรงที่สุด คือ ผู้ป่วยเกิดปฏิกิริยาการแพ้รุนแรงหลายระบบในร่างกาย (Anaphylaxis) หลังสัมผัสยาง หรือสูดหายใจเอาโปรตีนของยางเข้าไปทันที หรือภายในไม่กี่นาที

อาการแพ้ยางรุนแรง เช่น

  • ผื่นคัน ผื่นลมพิษ
  • คัดจมูก หรือน้ำมูกไหล
  • เกิดอาการหอบหืด หายใจมีเสียงวี๊ด แน่นหน้าอก และหายใจลำบาก

ร่วมกับมีอาการหายใจลำบาก และ/หรือมีความดันโลหิตต่ำอย่างรุนแรง จนเกิดภาวะช็อกจากการแพ้รุนแรง

อาการแพ้รุนแรงจัดเป็นภาวะฉุกเฉินที่อันตรายถึงชีวิต เมื่อเกิดอาการจะต้องฉีดยาอีพิเนฟริน (Epinephrine) ทันที และให้รีบส่งตัวผู้ป่วยไปยังโรงพยาบาล

ผู้ที่มีความเสี่ยงสูงต่อการแพ้ยาง

  • บุคลากรทางการแพทย์ หรือใครก็ตามที่ต้องสวมถุงมือยางเป็นประจำ
  • ผู้ที่มีประวัติการผ่าตัดหลายๆ ครั้ง หรือตั้งแต่ 10 ครั้งขึ้นไป เช่น เด็กที่มีภาวะ spina bifida
  • ผู้ที่สัมผัสกับน้ำยางธรรมชาติบ่อยๆ เช่น พนักงานโรงงานอุตสาหกรรมยาง
  • ผู้ที่มีประวัติภูมิแพ้อื่นๆ เช่น เป็นโรคไข้ละอองฟาง (จมูกอักเสบจากภูมิแพ้) หรือแพ้อาหารบางชนิด

วิธีการวินิจฉัยอาการการแพ้ยาง

การแพ้ยางสามารถวินิจฉัยได้โดยการเจาะเลือดไปตรวจในห้องปฏิบัติการ เพื่อหาปริมาณแอนติบอดี้ต่อสารก่อภูมิแพ้แต่ละชนิด (Serum Specific IgE) เป็นวิธีที่ไม่อันตราย ไม่เสี่ยงต่อการเกิดอาการแพ้ทั่วร่างกาย

การรักษาอาการแพ้ยาง

  • วิธีการรักษาที่ดีที่สุดคือ หลีกเลี่ยงการสัมผัสกับผลิตภัณฑ์ที่มีส่วนประกอบของยาง
  • ถ้ามีอาการแพ้ยางอย่างรุนแรง ควรพกบัตรประจำตัวว่า มีอาการแพ้ยาง และพกยาฉีดอีพิเนฟรินติดตัวเสมอ (สั่งโดยแพทย์)
  • บุคลากรทางการแพทย์ที่มีประวัติแพ้ยางและจำเป็นต้องสวมถุงมือ ควรหลีกเลี่ยงการสวมถุงมือที่ทำจากยาง และผู้ที่ปฏิบัติงานร่วมด้วยก็ไม่ควรสวมถุงมือยางเช่นกัน ให้เปลี่ยนไปใช้ถุงมือสังเคราะห์แทน
  • ผู้ป่วยที่มีอาการแพ้ยางจะมีความเสี่ยงต่อการเกิดหอบหืดได้เมื่อต้องสัมผัสกับยาพ่นที่มีส่วนประกอบของยาง และควรพยายามหลีกเลี่ยงการสัมผัสกับแป้งบนถุงมือยาง หรือผลิตภัณฑ์จากน้ำยางชนิดอื่น

วิธีป้องกันอาการแพ้ยาง

  • หากมีอาการแพ้ยาง ควรหลีกเลี่ยงการสัมผัสโดยตรงกับผลิตภัณฑ์ และอุปกรณ์ทุกชนิด ที่มีส่วนประกอบของยาง และหลีกเลี่ยงอาหารที่ทำให้เกิดอาการแพ้ด้วย
  • อาการแพ้ยางอาจเกิดขึ้นระหว่างการทำฟัน หรือการรักษาโดยแพทย์ หรือการผ่าตัด ซึ่งสามารถป้องกันได้โดยการแจ้งให้บุคลากรทางการแพทย์ทราบก่อนว่า คุณมีอาการแพ้ยาง
  • ผู้ที่แพ้ยางสามารถรับบริการทางการแพทย์ หรือทันตกรรมได้โดยใช้เวชภัณฑ์ที่ปลอดยาง
  • โรงพยาบาลและคลินิกในปัจจุบันเริ่มมีการใช้ถุงมือที่ทำจากยางสังเคราะห์ซึ่งพบว่า มีผู้ป่วยใหม่ที่แพ้ยางลดลงอย่างมาก
  • แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านโรคภูมิแพ้สามารถให้ข้อมูลกับคุณ และช่วยบอกคุณได้ว่า มีผลิตภัณฑ์ใดบ้างที่มีส่วนประกอบของยาง

Q&A

มีอาหารที่เป็นปัญหาสำหรับผู้ป่วยแพ้ยางหรือไม่

คำตอบ: ถ้าคุณมีประวัติการแพ้ยาง คุณอาจแพ้อาหารบางชนิดด้วย โดยอาหารที่ทำให้เกิดปัญหาดังกล่าวที่พบได้บ่อย คือ แอปเปิ้ล อะโวคาโด กล้วย แครอท ผักชีฝรั่ง เกาลัด กีวี เมลอน มะละกอ มันฝรั่งดิบ และมะเขือเทศ

อาการแพ้และภาวะแพ้บางอย่างอาจเป็นอันตรายถึงชีวิตได้ ดังนั้นหมั่นสังเกตความผิดปกติของตนเองที่เกิดขึ้นเมื่อสัมผัสกับสิ่งต่างๆ เพื่อหลีกเลี่ยงการสัมผัส หรือหากไม่แน่ใจ และมีอาการแพ้บ่อยสามารถไปตรวจหาภาวะภูมิแพ้ตามโรงพยาบาล หรือคลินิกชั้นนำ 

เปรียบเทียบราคาและแพ็กเกจตรวจภูมิแพ้และภาวะแพ้ จากคลินิกและโรงพยาบาลใกล้คุณ และไม่พลาดทุกการอัปเดตเรื่องสุขภาพและโปรโมชั่นเมื่อกดดาวน์โหลดแอป iOS และ Android


5 แหล่งข้อมูล
กองบรรณาธิการ HD มุ่งมั่นตั้งใจให้ผู้อ่านได้รับข้อมูลที่ถูกต้อง โดยทำงานร่วมกับแพทย์และบุคลากรทางการแพทย์ รวมถึงเลือกใช้ข้อมูลอ้างอิงที่น่าเชื่อถือจากสถาบันต่างๆ คุณสามารถอ่านหลักการทำงานของกองบรรณาธิการ HD ได้ที่นี่
Stephanie S. Gardner, MD, Are You Allergic to Latex? (https://www.webmd.com/allergies/latex-allergies),14 June 2020.
National Center for Biotechnology Information, Latex Allergy (https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK545164/), 14 June 2020.
Cleveland Clinic Center for Continuing Education, Latex Allergy (http://www.clevelandclinicmeded.com/medicalpubs/diseasemanagement/allergy/latex-allergy/), 14 June 2020.

บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้แก่ผู้อ่าน และไม่สามารถแทนการแนะนำของแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาได้ ผู้อ่านควรพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ตรวจที่สถานพยาบาลทุกครั้ง และไม่ควรตีความเองหรือวางแผนการรักษาด้วยตัวเองจากการอ่านบทความนี้ ทาง HD พยายามอัปเดตข้อมูลให้ครบถ้วนถูกต้องอยู่เสมอ คุณสามารถส่งคำแนะนำได้ที่ https://honestdocs.typeform.com/to/kkohc7

ผู้เขียนและผู้รีวิวบทความไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับสินค้าหรือบริการที่นำเสนอแต่อย่างใด เว้นแต่จะระบุในเนื้อหา การแนะนำสินค้าและบริการแสดงขึ้นอัตโนมัติจากระบบของเว็บไซต์หรือแอปพลิเคชัน

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าบทความนี้มีประโยชน์มากแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆ ที่เกี่ยวกับอาการนี้
อาการแพ้ยาคุมเป็นยังไงค่ะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ที่มีใบอนุญาต (คำตอบนี้เป็นการให้คำแนะนำเบื้องต้น ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค หรือการรักษา)
แพ้ยาคลายเส้น(ปวดหลัง)...บวมแลัผื่นขึ้นทำไงหายเร็ว
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ที่มีใบอนุญาต (คำตอบนี้เป็นการให้คำแนะนำเบื้องต้น ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค หรือการรักษา)
Hydroquinone ที่อยู่ในครีมรักษาฝ้ามีผลเสียยังไงบ้างคะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ที่มีใบอนุญาต (คำตอบนี้เป็นการให้คำแนะนำเบื้องต้น ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค หรือการรักษา)
ทานยาแล้วขึ้นผื่นแสดงว่าแพ้ยาใช่ไหมค่ะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ที่มีใบอนุญาต (คำตอบนี้เป็นการให้คำแนะนำเบื้องต้น ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค หรือการรักษา)
หากคุณยังมีคำถาม ส่งคำถามให้คุณหมอตอบได้ที่นี่

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลส่วนตัวของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวิดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รอยโรค (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่ดูไฟล์ได้
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เข้าถึงได้

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม