ความรู้สุขภาพ

การให้อาหารทางสายยาง (Tube Feeding)

แนะนำ 3 สูตรอาหารสำหรับการให้อาหารทางสายยางที่มีประโยชน์ต่อสุขภาพ
เผยแพร่ครั้งแรก 19 ก.พ. 2019 อัปเดตล่าสุด 11 ก.พ. 2020 เวลาอ่านประมาณ 2 นาที
การให้อาหารทางสายยาง (Tube Feeding)

ตามปกติคนเราได้รับสารอาหารต่างๆ จากการกิน หากเกิดกรณีที่ไม่สามารถรับประทานอาหารทางปากได้ อันอาจเนื่องจากความรู้สึกเบื่ออาหาร เจ็บป่วยอย่างรุนแรง มีปัญหาการกลืน ระบบทางเดินอาหารไม่สารถทำงานได้ตามปกติ หรือหมดสติไม่รู้สึกตัว ก็อาจส่งผลให้ร่างกายได้รับพลังงานและสารอาหารไม่เพียงพอกับความต้องการ ส่งผลถึงการเกิดภาวะทุพโภชนาการ

ในกรณีนั้นจึงจำเป็นต้องมีการให้อาหารรูปแบบของเหลวเข้าสู่ระบบทางเดินอาหาร โดยผ่านสายยางหรือสายให้อาหาร สูตรอาหารทางสายยางแบ่งออกเป็น 3 สูตร ดังนี้

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่วันนี้ ที่คลินิกหรือรพ. ใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 370 บาท ลดสูงสุด 1010 บาท

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

195
  1. สูตรน้ำนมผสม (Milk based formula) อาหารสูตรนี้ใช้นมและผลิตภัณฑ์จากนมเป็นส่วนผสมสำคัญ ประกอบกับส่วนผสมอื่น เช่น น้ำตาล น้ำมันพืช ไข่ เพื่อให้ผู้รับประทานได้รับสารอาหารเพิ่มขึ้น โดยสัดส่วนของวัตถุดิบที่น้ำมาใช้จะขึ้นอยู่กับพลังงานและสารอาหารที่แพทย์กำหนด อาหารที่ให้พลังงาน 1 kcal/ml จะมีความเข้มข้นที่พอเหมาะและไหลผ่านสายให้อาหารได้ดี ในกรณีที่ต้องการอาหารพลังงานสูง นักกำหนดอาหาร (Dietitian) สามารถดัดแปลงสูตรอาหารตามความเหมาะสมได้
    อาหารสูตรน้ำนมผสมเป็นอาหารสูตรที่เตรียมง่าย ใช้เวลาน้อย เหมาะสำหรับผู้ป่วยเด็กมากกว่าผู้ใหญ่ เนื่องจากมีส่วนประกอบของนมเป็นหลัก มักจะก่อให้เกิดอาการท้องเสียสำหรับผู้ใหญ่ที่ไม่ได้ดื่มนมมาเป็นระยะเวลานาน และไม่มีน้ำย่อยน้ำตาลแลคโตส (Lactose) แล้ว

    ตัวอย่าง อาหารสูตรน้ำนมผสม (สูตรรามาธิบดี)

    ส่วนประกอบ ปริมาณ(กรัม)
    นมผง 30
    นมพร่องมันเนย 40
    ไข่ไก่ 200
    น้ำตาล 100
    เติมน้ำต้มสุกให้ครบ 1,000 มิลลิลิตร

    คุณค่าอาหารสูตรน้ำนมผสม

    พลังงาน 1,000 กิโลแคลอรี (1 kcal/mL)
    โปรตีน 37-50 กรัม (15-20%)
    ไขมัน 37-50 กรัม (30-35%)
    คาร์โบไฮเดรต 33-39 กรัม (50-60%)
  2. สูตรปั่นผสม (Blenderized formula) อาหารสูตรนี้มีคุณค่าทางสารอาหารครบถ้วน ใช้วัตถุดิบจากอาหาร 5 หมู่ ประกอบด้วยเนื้อสัตว์ ผัก ผลไม้ น้ำตาล และไขมัน นำมาทำให้สุก แล้วปั่นผสมเข้าด้วยกัน จากนั้นจึงกรองเอาส่วนที่ปั่นไม่ละเอียดออก เพื่อให้อาหารสามารถไหลผ่านสายให้อาหารได้ ปริมาณวัตถุดิบขึ้นอยู่กับความต้องการพลังงานและสารอาหารของผู้ป่วยแต่ละราย ตามที่แพทย์กำหนด
    อาหารสูตรปั่นผสมเหมาะสำหรับผู้ใหญ่ เพื่อหลีกเลี่ยงปัญหาการแพ้นมวัว (Lactose intolerance) สามารถปรับเปลี่ยนวัตถุดิบได้ ขึ้นอยู่กับความสะดวกในการจัดเตรียม แต่สุดท้ายแล้วจะต้องได้คุณค่าครบถ้วนตามที่แพทย์กำหนด โดยเฉพาะคาร์โบไฮเดรต โปรตีน และไขมัน

    ตัวอย่าง อาหารสูตรปั่นผสม (สูตรรามาธิบดี)

    ส่วนประกอบ ปริมาณ(กรัม)
    ฟักทอง 100
    กล้วยสุก 100
    น้ำตาล 100
    ไข่ไก่ 350
    เติมน้ำต้มสุกให้ครบ 1,000 มิลลิลิตร

    คุณค่าอาหารสูตรน้ำนมผสม

    พลังงาน 1,000 กิโลแคลอรี (1 kcal/mL)
    โปรตีน 37-50 กรัม (15-20%)
    ไขมัน 33-39 กรัม (30-35%)
    คาร์โบไฮเดรต 135-150 กรัม (50-60%)
  3. สูตรสำเร็จ (Commercial formula) อาหารสูตรนี้ผลิตจากโรงงานอุตสาหกรรมการผลิตอาหารมีสัดส่วนที่เป็นมาตรฐาน ให้คุณค่าสารอาหารแตกต่างกันตามรายละเอียดที่ระบุไว้ที่ภาชนะบรรจุ มีทั้งชนิดผงและน้ำ สามารถนำไปละลายน้ำตามสัดส่วนที่กำหนด หรือเปิดภาชนะบรรจุก็ใช้ได้ทันที
    แบ่งเป็น 5 สูตรตามสารอาหาร ดังนี้
    1. สูตรอาหารที่มีโปรตีนจากนม (Milk-protein base formula) ใช้นมเป็นแหล่งโปรตีน มักเป็นนมสด (Whole milk) หรือนมขาดมันเนย (Non-fat milk) มีลักษณะเป็นผง
    2. สูตรอาหารที่มีโปรตีนจากถั่วเหลือง (Soy-protein base formula) ใช้ถั่วเหลืองเป็นแหล่งของโปรตีน (Soy Protein Isolate) มีลักษณะเป็นผง
    3. สูตรอาหารที่มีโปรตีนจากนมและถั่วเหลืองผสมกัน (Milk and soy-protein base formula) ใช้ทั้งนมและนมถั่วเหลืองเป็นแหล่งของโปรตีน มีทั้งชนิดผงและชนิดน้ำ
    4. สูตรอาหารที่มีโปรตีนขนาดโมเลกุลเล็ก (Protein hydrolysate) เป็นสูตรนมที่นำโปรตีนมาย่อยสลายด้วยเอนไซม์ส่วนหนึ่งให้มีขนาดเล็กลงเป็นสายโมเลกุลสั้นๆ เหมาะสำหรับผู้ป่วยที่แพ้โปรตีนจากทั้งนมวัวและนมถั่วเหลือง
    5. สูตรอาหารที่มีโปรตีนอยู่ในสภาพกรดอะมิโน (Amino acid-based formula) เป็นสูตรนมที่มีโปรตีนซึ่งผ่านกระบวนการย่อยเป็นกรดอะมิโน ร่างกายสามารถดูดซึมนำไปใช้ได้ทันที

12 แหล่งข้อมูล
กองบรรณาธิการ HD มุ่งมั่นตั้งใจให้ผู้อ่านได้รับข้อมูลที่ถูกต้อง โดยทำงานร่วมกับแพทย์และบุคลากรทางการแพทย์ รวมถึงเลือกใช้ข้อมูลอ้างอิงที่น่าเชื่อถือจากสถาบันต่างๆ คุณสามารถอ่านหลักการทำงานของกองบรรณาธิการ HD ได้ที่นี่
Tube Feeding. KidsHealth New Zealand. (https://www.kidshealth.org.nz/tube-feeding)
Enteral Feeding: Definition, Types, Procedure, Indications, and More. Healthline. (https://www.healthline.com/health/enteral-feeding)
Types of Feeding Tubes and Their Uses. Verywell Health. (https://www.verywellhealth.com/what-you-should-know-about-feeding-tubes-4152086)

บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้แก่ผู้อ่าน และไม่สามารถแทนการแนะนำของแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาได้ ผู้อ่านควรพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ตรวจที่สถานพยาบาลทุกครั้ง และไม่ควรตีความเองหรือวางแผนการรักษาด้วยตัวเองจากการอ่านบทความนี้ ทาง HD พยายามอัปเดตข้อมูลให้ครบถ้วนถูกต้องอยู่เสมอ คุณสามารถส่งคำแนะนำได้ที่ https://honestdocs.typeform.com/to/kkohc7

ผู้เขียนและผู้รีวิวบทความไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับสินค้าหรือบริการที่นำเสนอแต่อย่างใด เว้นแต่จะระบุในเนื้อหา การแนะนำสินค้าและบริการแสดงขึ้นอัตโนมัติจากระบบของเว็บไซต์หรือแอปพลิเคชัน

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าบทความนี้มีประโยชน์มากแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ตั้งกระทู้ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลส่วนตัวของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวิดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รอยโรค (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่ดูไฟล์ได้
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เข้าถึงได้

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม