กองบรรณาธิการ HD
เขียนโดย
กองบรรณาธิการ HD
พญ.นันทิดา สาลักษณ
ตรวจสอบความถูกต้องโดย
พญ.นันทิดา สาลักษณ

เหตุผลที่ทำให้หนังศีรษะมีอาการคัน

แจกแจงสาเหตุของอาการคันศีรษะ เกิดจากอะไรได้บ้าง?
เผยแพร่ครั้งแรก 16 ม.ค. 2018 อัปเดตล่าสุด 15 ม.ค. 2021 ตรวจสอบความถูกต้อง 15 ม.ค. 2021 เวลาอ่านประมาณ 3 นาที
เหตุผลที่ทำให้หนังศีรษะมีอาการคัน

เรื่องควรรู้

ขยาย

ปิด

  • อาการคันศีรษะสามารถเกิดได้จากโรคเกี่ยวหนังศีรษะมากมาย เช่น เหา หิด รังแค โรคสะเก็ดเงิน โรคผิวหนังอักเสบ โรคกลาก โรคผิวหนังเรื้อรังจากภูมิคุ้มกันผิดปกติ
  • การมีพฤติกรรมไม่ดูแลสุขภาพผิวและหนังศีรษะก็มีส่วนทำให้คันศีรษะได้ เช่น อยู่ในที่ที่แดดจัด ไม่สระผม รวบผมแน่นเกินไป รวบผมบ่อยเกินไป
  • โรคมะเร็งอย่างมะเร็งต่อมน้ำเหลืองและโรคมะเร็งผิวหนังมีส่วนทำให้เกิดอาการคันศีรษะได้ เพราะเกี่ยวข้องกับต่อมและระบบการทำงานที่อยู่ใต้ผิวหนังโดยตรง ผู้ป่วยอาจมีตุ่ม หรือผื่นคันร่วมด้วย
  • โรคเกี่ยวกับภูมิคุ้มกันอย่างโรคแพ้ภูมิตนเองและโรคผมร่วงเป็นหย่อมจะมีอาการทำให้ผู้ป่วยคันหนังศีรษะ และผมร่วงเป็นหย่อมๆ หรือเป็นจุดเล็กๆ
  • เปรียบเทียบราคาและแพ็กเกจปลูกผม รักษาผมร่วง

หลายคนอาจคิดว่า อาการคันศีรษะเป็นอาการไม่ร้ายแรง ซึ่งความจริงแล้วอาการคันศีรษะสามารถบอกอาการและสัญญาณของโรคบางอย่างที่เกิดขึ้นกับหนังศีรษะของคุณได้ 

มีโรคภัยมากมายที่ส่งผลให้คุณเกิดอาการคันศีรษะได้และส่วนมากเป็นโรคที่จำเป็นต้องรักษาก่อน ที่อาการจะลุกลามหนักขึ้น

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ปลูกผม รักษาผมร่วงวันนี้ ที่คลินิกใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 1416 บาท ลดสูงสุด 72845 บาท

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

Ads b 27

สาเหตุที่ทำให้เกิดอาการคันศีรษะ 

เหา

"เหา" เป็นปรสิตตัวเล็กๆ ที่เกาะตัวติดกับเส้นผม สามารถพบได้ในลักษณะเป็นไข่เล็กๆ ที่เกาะตามเส้นผม คุณอาจสับสนระหว่างไข่เหากับรังแค โดยไข่เหามักจะเกาะอยู่บริเวณโคนผมใกล้กับหนังศีรษะมักไม่เกิน 1 เซนติเมตร 

แต่สำหรับในเมืองร้อน อาจพบบริเวณที่ห่างออกมาจากหนังศีรษะได้ แต่ไข่เหาจะเกาที่ผมค่อนข้างแน่นเมื่อเทียบกับรังแค หรือคุณอาจพบเหาตัวเต็มวัยกำลังเคลื่อนที่ไปรอบๆ ศีรษะ มักพบในเด็กอายุ 3-11 ปี

การรักษาเหาจะใช้ยาก็คือ ยาไพรีทรินส์ (Pyrethrin) และยาเพอร์เมทริน (Permethrin) หรือยา Ivermectin โดยปรึกษาแพทย์ก่อนใช้ยา เนื่องจากยาอาจเกิดอาการระคายเคืองในบางราย รวมทั้งต้องดูน้ำหนักและอายุของผู้ป่วยก่อนจ่ายยาบางประเภท

รังแค

รังแคเป็นอีกตัวสร้างปัญหาอันดับต้นๆ ของผู้ที่มีปัญหาเกี่ยวกับหนังศีรษะ จะเกิดขึ้นกับคนทั่วไปประมาณ 40% โดยเฉพาะในช่วงที่อากาศเปลี่ยน รังแคยังเกิดขึ้นในโรคเซ็บเดิร์ม (Seborrheic dermatitis) ด้วย โดยโรคนี้มีสาเหตุมาจากปฏิกิริยาของร่างกายต่อยีสต์ที่อาศัยอยู่บนผิวหนัง

การรักษาขึ้นกับสาเหตุ โดยอาจมียาทาลดอาการอักเสบคันที่จ่ายโดยแพทย์ ส่วนแชมพูยารักษารังแค ได้แก่ ผลิตภัณฑ์ที่มีฤทธิ์ต่อต้านเชื้อรา เช่น คีโตโคนาโซล (Ketoconazole) หรือเซเลเนียม ซัลไฟด์ (Selenium Sulfide) 

ส่วนยาจากธรรมชาติสำหรับการรักษารังแคจะได้แก่ น้ำมันจากต้นชา (Tea tree oil)

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ปลูกผม รักษาผมร่วงวันนี้ ที่คลินิกใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 1416 บาท ลดสูงสุด 72845 บาท

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

Ads b 27

ปฏิกิริยาจากการแพ้

หากคุณเพิ่งย้อมสีผมมาหมาดๆ เป็นไปได้ว่า คุณจะพบอาการแพ้จากสีย้อม แม้ว่าคุณจะเคยใช้ผลิตภัณฑ์มาก่อนโดยไม่มีอาการแพ้ใดๆ เพราะคนเราสามารถมีปฏิกิริยากับอะไรก็ตามที่ใส่ลงบนหนังศีรษะ ไม่ว่าจะเป็นแชมพู หรือยาย้อมผม 

เพื่อระบุผลิตภัณฑ์ หรือส่วนประกอบที่เป็นตัวการของอาการแพ้ ให้ลองใช้ผลิตภัณฑ์ทีละอย่างเพื่อทดสอบดูว่า "มีอาการแพ้หรือไม่ก่อน" แทนที่จะใช้หลายๆ ตัวในเวลาเดียวกัน ในระหว่างที่หนังศีรษะกำลังฟื้นตัว ควรเลือกใช้เฉพาะผลิตภัณฑ์สูตรที่อ่อนโยน และสำหรับผิวบอบบางเท่านั้น

โรคสะเก็ดเงิน 

อาการคันศีรษะอาจพบได้บ้างในโรคสะเก็ดเงิน ซึ่งอาจมีอาการที่หนังศีรษะ ลักษณะของโรคสะเก็ดเงิน จะมีผื่นแดงหนาและเป็นขุยสีเงิน หรือสีขาว

เมื่อสงสัยเรื่องของสะเก็ดเงินแนะนำให้ปรึกษาแพทย์ เพื่อการรักษาที่เหมาะสมเนื่องจากมีการรักษาหลายวิธี ได้แก่

  • ใช้สเตียรอยด์เฉพาะจุด 
  • ใช้สารที่โครงสร้างคล้ายวิตามินดี หรือแอลฟาแคลซิดอล (Alfacalcidol) 
  • น้ำมันถ่านหิน 
  • กรดซาลิไซลิค 
  • เอ็กไซเมอร์เลเซอร์ (Excimer Laser) 
  • การบำบัดด้วยแสง
  • สารที่กระตุ้นระบบภูมิคุ้มกัน ในกรณีที่รุนแรง

หนังศีรษะแห้ง

ช่วงฤดูหนาวอาจมาพร้อมกับอากาศแห้ง ไม่ว่าจะอากาศเย็นภายนอก หรืออากาศอบอุ่นภายในบ้านก็เป็นสาเหตุทำให้หนังศีรษะของคุณแห้งได้ และจะเริ่มเกิดอาการคัน 

วิธีบรรเทาหนังศีรษะแห้งที่สามารถทำได้คือ ลองใช้ครีมนวดผมเพื่อเพิ่มความชุ่มชื้น หรือการหมักผมและหนังศีรษะ สัปดาห์ละ 1 ครั้ง 

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ปลูกผม รักษาผมร่วงวันนี้ ที่คลินิกใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 1416 บาท ลดสูงสุด 72845 บาท

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

Ads b 27

ความสกปรก และเหงื่อ

ความมันตามธรรมชาติ ความสกปรกจากฝุ่นละอองภายนอก และสารตกค้างจากผลิตภัณฑ์จะสะสมบนรากผม และหนังศีรษะ ทำให้เกิดอาการคันตามมา 

ควรรู้ว่า ผิวหนังของศีรษะนั้นคล้ายกับผิวหน้าและต้องการการชำระล้างที่ไม่แตกต่างกันนัก การสระผมวันเว้นวันจึงเป็นสิ่งที่แนะนำโดยทั่วไป

การเล่นกีฬาก็เช่นเดียวกัน หนังศีรษะอาจคันได้จากการละเลยการอาบน้ำหลังเล่นกีฬา เมื่อเหงื่อบนหนังศีรษะแห้ง ก็อาจทำให้ผิวระคายเคืองและรู้สึกคันได้ วิธีแก้ไขง่ายๆ คือ สระผมทุกครั้งที่เหงื่อออก หรือหลังออกกำลังกาย

 โรคกลาก

โรคกลากที่หนังศีรษะ (Tinea capitis) เป็นสาเหตุที่พบได้บ่อยของอาการคันศีรษะในเด็ก ชื่อของโรคอาจฟังดูน่ารังเกียจ แต่ความจริงเป็นเพียงการติดเชื้อราอีกชนิดเท่านั้น ซึ่งจะเกิดได้ทั้งบนหนังศีรษะและส่วนอื่นๆ ของร่างกายด้วย 

ลักษณะของโรคกลากจะเป็นผื่นแดง เป็นสะเก็ด และบางครั้งก็มีอาการคันร่วมด้วย จำเป็นต้องใช้ยาต้านเชื้อราชนิดรับประทานเพื่อให้แทรกเข้าไปยังเส้นผมได้ และโรคกลากก็อาจทำให้เกิดผมร่วงชั่วคราวในเด็กได้

โรคผมร่วงเรื้อรังจากภูมิคุ้มกันผิดปกติ 

โรคผมร่วงเรื้อรังจากภูมิคุ้มกันผิดปกติ (Lichen Planopilaris) จะส่งผลให้เกิดผมร่วงและมีอาการคันศีรษะ หรือเจ็บได้ แต่เป็นโรคที่พบได้น้อย

อาการคันศีรษะจากภาวะหลอน

อาการคันหนังศีรษะไม่ได้มีสาเหตุมาจากด้านร่างกายเพียงอย่างเดียว แต่สามารถถูกกระตุ้น หรือถูกทำให้อาการรุนแรงขึ้นด้วยสิ่งปลุกเร้าทางจิตใจได้เช่นกัน อาการนี้ยังเป็นอาการที่แสดงถึงปัญหาทางจิตที่อยู่ภายใจของผู้ป่วยได้ เช่น ภาวะซึมเศร้า วิตกกังวล

เราสามารถเรียกอาการนี้ได้ว่า "สัมผัสที่ผิดปกติบนหนังศีรษะ" (Scalp dysesthesia หรือ Burning scalp syndrome) ซึ่งนอกจากอาการคันศีรษะแล้ว อาจมีอาการเจ็บ ชา ที่หนังศีรษะร่วมด้วยได้ ทั้งที่ไม่ได้มีสิ่งภายนอกใดๆมากระตุ้น

ควรไปให้แพทย์ตรวจประเมินโดยละเอียดก่อนว่าไม่ได้เกิดจากโรคทางกาย แล้วจึงแนะนำการรักษาต่อไป

จะเห็นได้ว่า สาเหตุของอาการคันศีรษะมีได้หลากหลายสาเหตุ เมื่อมีอาการคันศีรษะเกิดขึ้นควรไปพบแพทย์เพื่อให้มีการตรวจสอบที่แน่ใจและหาสาเหตุที่ชัดเจนได้ว่า อาการคันศีรษะของคุณเกิดจากอะไรกันแน่ จะได้รักษาอย่างถูกต้องต่อไป 

แต่หากยังไม่มีเวลาไปพบแพทย์ด้วยตนเอง ปัจจุบันมีบริการปรึกษาแพทย์ผิวหนังออนไลน์แล้ว แพทย์สามารถใช้วิดีโอคอลเพื่อตรวจดูสภาพหนังศีรษะเบื้องต้นของคุณได้ก่อนจะให้คำแนะนำในการดูแลรักษา หรือแนะนำให้ไปพบแพทย์ผิวหนังเพื่อตรวจวินิจฉัยอย่างละเอียดต่อไป  

เปรียบเทียบราคาและแพ็กเกจปลูกผม รักษาผมร่วง จากคลินิกและโรงพยาบาลใกล้คุณ และไม่พลาดทุกอัปเดตเรื่องสุขภาพและโปรโมชั่นเมื่อกดดาวน์โหลดแอป iOS และ Android


13 แหล่งข้อมูล
กองบรรณาธิการ HD มุ่งมั่นตั้งใจให้ผู้อ่านได้รับข้อมูลที่ถูกต้อง โดยทำงานร่วมกับแพทย์และบุคลากรทางการแพทย์ รวมถึงเลือกใช้ข้อมูลอ้างอิงที่น่าเชื่อถือจากสถาบันต่างๆ คุณสามารถอ่านหลักการทำงานของกองบรรณาธิการ HD ได้ที่นี่
WebMD, What Can Make Your Scalp Dry and Itchy (https://www.webmd.com/skin-problems-and-treatments/features/other-causes), 20 October 2020.
The Gerson Institute, 8 natural remedies for itchy and irritated skin (https://gerson.org/gerpress/8-natural-remedies-for-itchy-and-irritated-skin/), 22 October 2020.
Sewon Kang, Masayuki Amagai, Anna L. Bruckner, Alexander H. Enk, David J. Margolis, Amy J. McMichael, Jeffrey S. Orringer, Fitzpatrick's Dermatology, 9th edition, McGraw-Hill Education, 2019.

บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้แก่ผู้อ่าน และไม่สามารถแทนการแนะนำของแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาได้ ผู้อ่านควรพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ตรวจที่สถานพยาบาลทุกครั้ง และไม่ควรตีความเองหรือวางแผนการรักษาด้วยตัวเองจากการอ่านบทความนี้ ทาง HD พยายามอัปเดตข้อมูลให้ครบถ้วนถูกต้องอยู่เสมอ คุณสามารถส่งคำแนะนำได้ที่ https://honestdocs.typeform.com/to/kkohc7

ผู้เขียนและผู้รีวิวบทความไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับสินค้าหรือบริการที่นำเสนอแต่อย่างใด เว้นแต่จะระบุในเนื้อหา การแนะนำสินค้าและบริการแสดงขึ้นอัตโนมัติจากระบบของเว็บไซต์หรือแอปพลิเคชัน

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าบทความนี้มีประโยชน์มากแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ตั้งกระทู้ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลส่วนตัวของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวิดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รอยโรค (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่ดูไฟล์ได้
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เข้าถึงได้

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม
บทความต่อไป