กองบรรณาธิการ HD
เขียนโดย
กองบรรณาธิการ HD

Hemorrhage (ตกเลือด)

เผยแพร่ครั้งแรก 22 มิ.ย. 2019 อัปเดตล่าสุด 17 พ.ย. 2020 เวลาอ่านประมาณ 3 นาที

ภาวะตกเลือดหรือเลือดออก คือคำที่ใช้เรียกภาวะที่มีเลือดออกภายในร่างกาย (Internal Bleeding) การตกเลือดเกิดจากการมีเลือดรั่วไหลออกจากหลอดเลือดหรืออวัยวะที่เสียหาย สามารถเกิดขึ้นได้แทบทุกส่วนของร่างกาย

ส่วนเลือดออกภายนอก หมายถึงภาวะเลือดไหลออกจากผิวหนังที่ได้รับความเสียหาย หรือเกิดขึ้นจากช่องเปิดตามธรรมชาติของร่างกาย เช่น ปาก ช่องคลอด ทวารหนัก หรือจมูก เป็นต้น

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ตรวจ DNA วันนี้ ที่คลินิกหรือรพ. ใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 5605 บาท ลดสูงสุด 3895 บาท

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

Ads h 53

สาเหตุของการตกเลือด

การตกเลือด สามารถเกิดขึ้นได้จากหลายสาเหตุ เช่น

  • การบาดเจ็บที่ทำให้เกิดเลือดออก (Traumatic Bleeding) ชนิดของการบาดเจ็บประเภทนี้ได้แก่
    • การถลอกหรือขูดที่ไม่ลงไปยังใต้ผิวหนัง
    • รอยฟกช้ำหรือภาวะเลือดออกในเนื้อเยื่อ (Hematoma)
    • การฉีกขาดหรือกรีด
    • แผลถูกสิ่งของแทง อย่างเข็มหรือมีด
    • แผลจากการถูกกระแทก หรือถูกอัด
    • แผลถูกปืนยิง
  • ภาวะทางการแพทย์ มีภาวะทางการแพทย์บางอย่างที่ทำให้เกิดการตกเลือดภายใน แต่ภาวะตกเลือดที่เกิดจากภาวะทางการแพทย์จะพบได้ไม่บ่อยเท่าการบาดเจ็บ ตัวอย่างภาวะที่ทำให้เกิดเลือดออก ได้แก่
  • การใช้ยา ยาบางชนิดสามารถเพิ่มความเสี่ยงต่อการตกเลือด หรือทำให้เกิดการตกเลือดขึ้นได้ ตัวอย่างยาที่ทำให้เลือดออก ได้แก่
    • ยาลดความข้นของเลือด
    • ยาปฏิชีวนะที่ใช้ในระยะเวลานาน
    • การบำบัดเคมี
    • ยา Aspirin

เมื่อไรที่ควรไปพบแพทย์?

หากเกิดอาการตกเลือดอย่างรุนแรง และมีอาการดังต่อไปนี้ ต้องขอความช่วยเหลือจากโรงพยาบาลทันที เพราะภาวะนี้อาจกลายเป็นเรื่องร้ายแรงถึงชีวิตได้

  • ผู้ป่วยหรือบาดเจ็บเข้าสู่ภาวะช็อกหรือมีไข้
  • ไม่สามารถควบคุมการไหลของเลือดด้วยการกดปากแผลได้
  • มีบาดแผลต้องรักษาด้วยสายรัดห้ามเลือดทูนิเก้ (Tourniquet)
  • มีเลือดออกจากการบาดเจ็บร้ายแรง
  • อาจต้องมีการเย็บแผลเพื่อหยุดเลือด
  • มีสิ่งแปลกปลอมติดเข้าไปในบาดแผล
  • บาดแผลมีสัญญาณการติดเชื้อ เช่น อาการบวม มีน้ำสีเหลืองหรือน้ำตาลไหลออกมา และบาดแผลมีสีแดงเข้ม
  • เป็นการบาดเจ็บที่เกิดจากการถูกสัตว์กัด

การปฐมพยาบาลภาวะตกเลือด

มนุษย์สามารถเสียชีวิตจากการสูญเสียเลือดได้ภายใน 5 นาที แต่ผู้เห็นเหตุการณ์ที่อยู่ใกล้เคียงอาจช่วยรักษาชีวิตของผู้บาดเจ็บได้นานกว่านั้น หรือจนถึงมือแพทย์ด้วยการปฐมพยาบาลเบื้องต้น

เริ่มจากแนะนำให้ผู้มีเลือดออกพยายามทำใจให้สงบเพื่อลดความดันโลหิตและการเต้นของหัวใจลง เพราะหากการเต้นและความดันหัวใจมีมากเกินไป จะยิ่งทำให้เลือดออกมากขึ้น

จัดให้ผู้บาดเจ็บนอนราบเพื่อลดความเสี่ยงต่อการหมดสติ พยายามยกส่วนของร่างกายที่มีเลือดออกให้สูงกว่าส่วนอื่นๆ ของร่างกายหากสามารถทำได้

กำจัดสิ่งสกปรกต่างๆ ออกจากบาดแผล ยกเว้นสิ่งของขนาดใหญ่ที่ปักหรือแทงบริเวณที่มีเลือดออก เช่น ลูกธนู มีด หรืออาวุธต่างๆ เพราะการดึงของเหล่านั้นออกจะยิ่งสร้างความเสียหายให้กับแผล และยังเสี่ยงต่อการมีเลือดออกมากขึ้นด้วย ซึ่งในกรณีนี้ต้องใช้ผ้าพันแผลหรือตัวช่วยในการค้ำสิ่งของนั้นๆ ให้อยู่กับที่ตลอดพร้อมกับซับเลือดที่ออกมาไปในตัว

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ตรวจ DNA วันนี้ ที่คลินิกหรือรพ. ใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 5605 บาท ลดสูงสุด 3895 บาท

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

Ads h 53

จากนั้นให้ใช้ผ้าสะอาด ผ้าพันแผล เสื้อผ้า หรือมือของผู้ปฐมพยาบาลกดลงบนบาดแผลด้วยแรงกดปานกลางจนกว่าเลือดจะไหลช้าและหยุดไหลไปเอง เมื่อเลือดหยุดแล้วให้ใช้ผ้าชิ้นอื่น หรือใช้เทปพันรอบสิ่งที่ใช้กดบาดแผลให้แน่น แล้วใช้ความเย็นประคบลงเหนือบาดแผล ห้ามดึงวัสดุที่กดอยู่ออกเด็ดขาด แม้จะชุ่มไปด้วยเลือดขนาดไหนก็ตาม เพราะอาจทำให้มีเลือดไหลออกจากแผลอีกครั้ง และอาจทำให้เนื้อเยื่อรอบบาดแผลถูกทำลายมากขึ้น

หากผู้มีเลือดออกได้รับบาดเจ็บบริเวณศีรษะ คอ หลัง และขา ห้ามเคลื่อนร่างกายของผู้ที่บาดเจ็บโดยเด็ดขาด ให้โทรศัพท์สายด่วน 1669 และปฐมพยาบาลเบื้องต้นจนกว่าความช่วยเหลือจะมาถึง

ให้ใช้สายรัดห้ามเลือดทูนิเก้เป็นตัวช่วยสุดท้าย หากบริเวณนั้นมีผู้ที่สามารถใช้งานทูนิเก้ได้อย่างถูกต้อง โดยข้อปฏิบัติในการใช้ทูนิเก้ มีดังนี้

  • ตรวจหาตำแหน่งที่จะมีการวางทูนิเก้ โดยวางอุปกรณ์ไว้ระหว่างหัวใจกับตำแหน่งที่มีเลือดออก
  • หากเป็นไปได้ควรใช้ผ้าพันแผลร่วมกับทูนิเก้ โดยพันผ้าไว้รอบๆ แขนหรือขาและมัดปมแบบหลวมๆ ไว้ก่อน เพื่อทำให้มีช่องว่างไว้มัดอีกปมไว้
  • วางแท่งไม้หรือท่อระหว่างปมทั้งสอง
  • หมุดแท่งหรือท่อที่ใช้เพื่อทำให้ผ้าพันแผลแน่นขึ้น
  • จัดให้ทูนิเก้อยู่กับที่ด้วยเทปกาวหรือผ้าพันไว้
  • ตรวจสอบทูนิเก้ทุกๆ 10 นาที หากการตกเลือดเริ่มช้าลงพอที่จะควบคุมได้ด้วยแรงกด ให้คลายทูนิเก้ออกและใช้วิธีกดแผลโดยตรงแทน

การรักษาภาวะตกเลือด

หน่วยปฐมพยาบาลจะพยายามห้ามเลือดไว้ก่อนจะรีบนำตัวผู้ป่วยส่งโรงพยาบาล ส่วนการรักษาจะขึ้นอยู่กับสาเหตุที่ทำให้ตกเลือด หากมีอาการรุนแรงอาจต้องรักษาด้วยการผ่าตัดเพื่อหยุดเลือดที่ไหลออกมา

หากผู้ป่วยมีเลือดออกที่เกิดจากการได้รับบาดเจ็บหรืออุบัติเหตุ แล้วแผลที่เกิดขึ้นสามารถห้ามเลือดได้ด้วยการปฐมพยาบาลเบื้องต้น บาดแผลจะสมานตัวเองเองโดยไม่จำเป็นต้องได้รับการดูแลเพิ่มเติม

ส่วนการตกเลือดที่เกิดขึ้นโดยไม่ได้รับการดูแลทางการแพทย์อาจกลายเป็นเรื่องร้ายแรงถึงชีวิต หากผู้บาดเจ็บสูญเสียเลือดไปมากกว่า 1 ใน 3 และอาจทำให้เสียชีวิตได้ แต่การเสียชีวิตจากเหตุนี้เกิดขึ้นไม่บ่อยนัก

การเสียชีวิตจากการตกเลือดสามารถเกิดขึ้นโดยไม่มีการเลือดออกภายนอกได้ โดยภาวะที่เรียกว่า Catastrophic Internal Hemorrhages จะทำให้มีการเสียเลือดปริมาณมากเช่นเดียวกับภาวะหลอดเลือดแดงโป่งพอง (Aneurysms)


3 แหล่งข้อมูล
กองบรรณาธิการ HD มุ่งมั่นตั้งใจให้ผู้อ่านได้รับข้อมูลที่ถูกต้อง โดยทำงานร่วมกับแพทย์และบุคลากรทางการแพทย์ รวมถึงเลือกใช้ข้อมูลอ้างอิงที่น่าเชื่อถือจากสถาบันต่างๆ คุณสามารถอ่านหลักการทำงานของกองบรรณาธิการ HD ได้ที่นี่
ncbi.nlm.nih, Hemorrhage (https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK542273/), November 22, 2019.
medlineplus, Bleeding (https://medlineplus.gov/bleeding.html),
Stacy Sampson, DO, What You Need to Know About Hemorrhage (https://www.healthline.com/health/bleeding), September 16, 2019

บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้แก่ผู้อ่าน และไม่สามารถแทนการแนะนำของแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาได้ ผู้อ่านควรพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ตรวจที่สถานพยาบาลทุกครั้ง และไม่ควรตีความเองหรือวางแผนการรักษาด้วยตัวเองจากการอ่านบทความนี้ ทาง HD พยายามอัปเดตข้อมูลให้ครบถ้วนถูกต้องอยู่เสมอ คุณสามารถส่งคำแนะนำได้ที่ https://honestdocs.typeform.com/to/kkohc7

ผู้เขียนและผู้รีวิวบทความไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับสินค้าหรือบริการที่นำเสนอแต่อย่างใด เว้นแต่จะระบุในเนื้อหา การแนะนำสินค้าและบริการแสดงขึ้นอัตโนมัติจากระบบของเว็บไซต์หรือแอปพลิเคชัน

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าบทความนี้มีประโยชน์มากแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆ ที่เกี่ยวกับอาการนี้
เบาหวานขึ้นตามีวิธีรักษาอย่างไรบ้างค่ะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ที่มีใบอนุญาต (คำตอบนี้เป็นการให้คำแนะนำเบื้องต้น ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค หรือการรักษา)
ทำไมหนูปวดเมื่อยตรงสะบักมักจะปวดหัวทุกที
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ที่มีใบอนุญาต (คำตอบนี้เป็นการให้คำแนะนำเบื้องต้น ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค หรือการรักษา)
ความดันสูงมีสิทธิ์หายขาดมั้ยคะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ที่มีใบอนุญาต (คำตอบนี้เป็นการให้คำแนะนำเบื้องต้น ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค หรือการรักษา)
ปวดหัวไมเกรนปวดมากๆเส้นเลือดในสมองจะแตกมั๊ยคะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ที่มีใบอนุญาต (คำตอบนี้เป็นการให้คำแนะนำเบื้องต้น ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค หรือการรักษา)
อาการเวลาอากาศเย็นแล้วปวดขา ปวดนิ้วมือ เมื่อย เป็นเพราะอะไรครับ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ที่มีใบอนุญาต (คำตอบนี้เป็นการให้คำแนะนำเบื้องต้น ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค หรือการรักษา)
หากคุณยังมีคำถาม ส่งคำถามให้คุณหมอตอบได้ที่นี่

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลส่วนตัวของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวิดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รอยโรค (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่ดูไฟล์ได้
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เข้าถึงได้

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม