กองบรรณาธิการ HD
เขียนโดย
กองบรรณาธิการ HD

กะโหลกศีรษะแยก (Separated sutures)

เผยแพร่ครั้งแรก 15 มิ.ย. 2019 อัปเดตล่าสุด 17 พ.ย. 2020 เวลาอ่านประมาณ 3 นาที

ภาวะกะโหลกศีรษะแยก คือการเกิดรอยแยกที่ไม่ปกติขึ้นที่กะโหลกของเด็กทารก โดยศีรษะของเด็กทารก ประกอบไปด้วยแผ่นกระดูก 6 แผ่นที่จะเชื่อมเข้าหากันแน่นขึ้นตามอายุของเด็ก รอยขอบของแผ่นกระดูกที่เชื่อมบรรจบกัน เรียกว่ารอยประสาน (Suture)

รอยประสานเป็นเนื้อเยื่อแข็งแรงและยืดหยุ่นที่ยึดเกาะกระดูกกะโหลกเข้าด้วยกัน รอยประสานสองชิ้นก่อตัวขึ้นจากเยื่อบุที่เรียกว่ากระหม่อมหรือจุดอ่อนนุ่มสองจุด รอยประสานจะช่วยป้องกันสมองของทารกที่ยังอยู่ระหว่างการเจริญเติบโต แต่เมื่อรอยประสานแยกตัวออกจากกันจะทำให้เกิดการเว้าหรือช่องบวมออกที่ชัดเจนอย่างมากบนศีรษะของทารก ซึ่งสามารถสังเกตเห็นได้อย่างง่ายดาย

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ตรวจ DNA วันนี้ ที่คลินิกหรือรพ. ใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 5605 บาท ลดสูงสุด 3895 บาท

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

Ads h 53

ควรพาเด็กไปพบแพทย์ทันทีที่สังเกตเห็นการแยกตัวของกะโหลกทารก เพราะภาวะนี้อาจเป็นสัญญาณของภาวะสุขภาพร้ายแรงที่เป็นอันตรายถึงชีวิต

สาเหตุที่ทำให้เกิดภาวะกะโหลกศีรษะแยก

ภาวะกะโหลกศีรษะแยกเกิดได้จากหลายปัจจัย แต่โดยทั่วไปแล้วมักเกิดจากสาเหตุที่ไม่เป็นอันตราย เช่น การเกิดภาวะกะโหลกศีรษะแยกตั้งแต่กำเนิด เด็กที่มีภาวะนี้จะมีแผ่นกะโหลกที่โตขึ้นซ้อนทับกันอยู่จนกลายเป็นแนวกะโหลก ซึ่งรอยนูนจะหายไปเองภายในไม่กี่วัน และจะทำให้ศีรษะของเด็กกลับมามีรูปร่างปกติ

แต่บางครั้งก็อาจพบสาเหตุอื่นๆ ที่ทำให้เกิดภาวะกะโหลกศีรษะแยก ซึ่งจำเป็นต้องได้รับการรักษาอย่างเร่งด่วน ดังนี้

  • ภาวะขาดสารอาหาร ภาวะขาดวิตามินหรือแร่ธาตุบางชนิด สามารถทำให้กะโหลกทารกแยกได้ โดยทารกที่ขาดสารอาหารที่จำเป็นเหล่านี้จะไม่สามารถประคองเนื้อเยื่อเชื่อมต่อและแผ่นกระดูกได้อย่างที่ควรจะเป็น หากเกิดภาวะขาดน้ำ (Dehydration) ก็สามารถทำให้กระหม่อมของทารกยุบตัวลงคล้ายกับการยุบจากภาวะกะโหลกศีรษะแยกก็ได้
  • การกระทบกระทั่ง โดยเฉพาะการทำร้ายร่างกายเด็ก สามารถทำให้กะโหลกศีรษะแยกและกระหม่อมบวมได้ การกระแทกที่ศีรษะของเด็กอย่างแรงยังอาจทำให้อวัยวะภายในอย่างสมองเลือดออก หรือทำให้มีเลือดสะสมอยู่บนพื้นผิวสมองของเด็ก (Subdural Hematoma) การกระทบกระแทกที่ศีรษะของทารกนับว่าเป็นเรื่องร้ายแรงที่ต้องมีการรักษากับแพทย์ทันที
  • โรคภัยไข้เจ็บต่างๆ โรคและภาวะต่าง ๆ ที่เพิ่มแรงดันภายในกะโหลกอาจเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดภาวะกะโหลกศีรษะแยกในเด็กทารกได้ โดยภาวะและโรคที่มีความเชื่อมโยงกับแรงดันภายในกะโหลกมีดังนี้

การรักษาภาวะกะโหลกศีรษะแยก

กระหม่อมหรือจุดอ่อนนุ่มของศีรษะอาจบวมออกขณะที่ทารกอาเจียน นอนหงาย หรือร้องไห้ แต่หลังจากที่เด็กหยุดร้องไห้ นั่งตัวตรง หรือหยุดอาเจียน อาการบวมดังกล่าวควรจะหดตัวกลับไปอยู่ในตำแหน่งเดิมหรือมีการเว้าเข้าไปเล็กน้อย แต่หากสังเกตว่าจุดดังกล่าวยังคงโตขึ้นอยู่ควรเข้าพบแพทย์ในทันที

กุมารแพทย์สามารถประเมินการบวมของศีรษะได้ด้วยการตรวจร่างกายเด็ก และสัมผัสหาช่องแยกระหว่างแผ่นกะโหลกเพื่อดูระยะห่างระหว่างแผ่นศีรษะแต่ละแผ่น นอกจากนี้แพทย์อาจตรวจสอบโครงสร้างกระดูกภายในศีรษะของทารกด้วยการทดสอบต่างๆ เช่น การสแกนคอมพิวเตอร์ (Computed Tomography (CT)) การสแกนคลื่นสะท้อนแม่เหล็กไฟฟ้า (Magnetic Resonance Imaging (MRI)) หรืออัลตราซาวด์ (Ultrasound) และยังอาจต้องมีการทดสอบประเภทอื่น เช่น การตรวจเลือดและเจาะหลัง การตรวจดวงตาเพื่อตรวจหาปัญหาสายตาของเด็ก และตรวจสอบเส้นประสาทดวงตา

สาเหตุของภาวะกะโหลกศีรษะแยกส่วนมากมักเป็นเรื่องร้ายแรงและอาจอันตรายถึงชีวิต ดังนั้นการเข้าพบแพทย์เพื่อรับการวินิจฉัยให้พบสาเหตุที่แท้จริงจึงเป็นเรื่องสำคัญและส่งผลอย่างมากต่อกระบวนการรักษาภายหลังการวินิจฉัย

การป้องกันภาวะกะโหลกศีรษะแยก

ไม่มีวิธีใดที่สามารถป้องกันการเกิดภาวะกะโหลกศีรษะแยกได้อย่างสมบูรณ์แบบ แต่ก็มีขั้นตอนลดความเสี่ยงต่อการเกิดภาวะนี้ขึ้น ดังนี้

  • ติดตามวันฉีดวัคซีนของเด็ก โดยเฉพาะวัคซีนป้องกันเชื้อที่ทำให้เกิดโรคเยื่อหุ้มสมองอักเสบ
  • หลีกเลี่ยงให้เด็กเข้าใกล้ผู้ที่เคยมีภาวะเยื่อหุ้มสมองอักเสบ
  • ป้องกันเด็กจากอุบัติเหตุที่อาจมีการกระแทกที่ศีรษะด้วยการติดแผ่นกันกระแทกตามขอบเปลนอน ประกอบรถเข็นเด็กให้แข็งแรงทนทาน และกำจัดสิ่งของที่ไม่แข็งแรงออกจากห้องของเด็ก
  • ดูแลให้เด็กได้รับสารอาหารที่จำเป็นอย่างครบถ้วนเพียงพอในแต่ละวันตามที่แพทย์แนะนำ
  • หากพบความผิดปกติใดๆ ให้รีบพาเด็กไปพบแพทย์ทันที

4 แหล่งข้อมูล
กองบรรณาธิการ HD มุ่งมั่นตั้งใจให้ผู้อ่านได้รับข้อมูลที่ถูกต้อง โดยทำงานร่วมกับแพทย์และบุคลากรทางการแพทย์ รวมถึงเลือกใช้ข้อมูลอ้างอิงที่น่าเชื่อถือจากสถาบันต่างๆ คุณสามารถอ่านหลักการทำงานของกองบรรณาธิการ HD ได้ที่นี่
open.edu, 4.6 Assessing moulding and caput formation (https://www.open.edu/openlearncreate/mod/oucontent/view.php?id=272§ion=20.8)
Am J Dis Child., Wide sutures and large fontanels in the newborn. (https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/1266823)
Suzanne Allen, Separated Sutures (https://www.healthline.com/health/sutures-separated), June 21, 2016

บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้แก่ผู้อ่าน และไม่สามารถแทนการแนะนำของแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาได้ ผู้อ่านควรพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ตรวจที่สถานพยาบาลทุกครั้ง และไม่ควรตีความเองหรือวางแผนการรักษาด้วยตัวเองจากการอ่านบทความนี้ ทาง HD พยายามอัปเดตข้อมูลให้ครบถ้วนถูกต้องอยู่เสมอ คุณสามารถส่งคำแนะนำได้ที่ https://honestdocs.typeform.com/to/kkohc7

ผู้เขียนและผู้รีวิวบทความไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับสินค้าหรือบริการที่นำเสนอแต่อย่างใด เว้นแต่จะระบุในเนื้อหา การแนะนำสินค้าและบริการแสดงขึ้นอัตโนมัติจากระบบของเว็บไซต์หรือแอปพลิเคชัน

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าบทความนี้มีประโยชน์มากแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆ ที่เกี่ยวกับอาการนี้
คนควรดื่มน้ำมากน้อยแค่ไหน แล้วอาการสมองบวมน้ำเกิดจากการกินน้ำเยอะไปได้ไมค่ะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ที่มีใบอนุญาต (คำตอบนี้เป็นการให้คำแนะนำเบื้องต้น ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค หรือการรักษา)
การเป็นเยื่อหุ้มสมองอักเสบ ไม่จำเป็นต้องมาจากเชื้อวัณโรคเสมอไปใช่ไหมค่ะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ที่มีใบอนุญาต (คำตอบนี้เป็นการให้คำแนะนำเบื้องต้น ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค หรือการรักษา)
สวัสดีค่ะ ขอสอบถามค่ะ ถ้าเคยเป็นเยื้อหุ้มสมองอักเสบจากเชื้อวัณโรค จะมีผลข้างเคียงระยะยาวเรื่องความจำ สมาธิ และอารมณ์ด้วยไหมคะ?
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ที่มีใบอนุญาต (คำตอบนี้เป็นการให้คำแนะนำเบื้องต้น ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค หรือการรักษา)
สอบถามค่ะ ราคาวัคซีน1ขวบค่าใช้จ่ายประมานเท่าไหร่คะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ที่มีใบอนุญาต (คำตอบนี้เป็นการให้คำแนะนำเบื้องต้น ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค หรือการรักษา)
หากคุณยังมีคำถาม ส่งคำถามให้คุณหมอตอบได้ที่นี่

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลส่วนตัวของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวิดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รอยโรค (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่ดูไฟล์ได้
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เข้าถึงได้

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม