Fluticasone (ฟลูติคาโซน)

เผยแพร่ครั้งแรก 27 พ.ค. 2019 อัปเดตล่าสุด 10 ส.ค. 2020 เวลาอ่านประมาณ 4 นาที

Fluticasone เป็นยาในกลุ่มคอร์ติโคสเตียรอยด์ (Corticosteroid) ชนิดพ่นใช้สำหรับรักษาโรคระบบทางเดินหายใจ ในผู้ป่วยโรคหืดและโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง ส่วนชนิดทาใช้สำหรับรักษาโรคผิวหนัง ชื่อทางการค้าที่เป็นที่รู้จักคือ Avamys ผลิตโดยบริษัท GlaxoSmithKline กลไกการออกฤทธิ์ของยาคือ มีฤทธิ์ยับยั้งการอักเสบ โดย Fluticasone จะเข้าจับกับตัวรับกลูโคคอร์ติคอยด์ (Glucocorticoid) เกิดการกระตุ้นการทำงานของไลโพคอร์ติน (Lipocortin) ซึ่งมีหน้าที่ยับยั้งฟอสโฟไลเพส ชนิด เอ 2 (Phospholipase A2) โดยฟอสโฟไลเพส ชนิด เอ 2 นี้มีหน้าที่เป็นตัวกระตุ้นกลไกเหนี่ยวนำการสร้างสารสื่อกลางการอักเสบ เช่น พรอสตาแกลนดินส์ (Prostaglandins) และลิวโคไตรอีนส์ (Leukotrienes) การยับยั้งการทำงานของฟอสโฟไลเพส ชนิด เอ 2 จึงเป็นการยับยั้งการเกิดการอักเสบของเซลล์ได้

Fluticasone ชนิดสำหรับใช้ทางจมูก จัดอยู่ในกลุ่มยาอันตราย ตามการจำแนกโดยคณะกรรมการอาหารและยา มีจำหน่ายเฉพาะร้านยาแผนปัจจุบันที่มีเภสัชกรชั้นหนึ่งควบคุมการขายยา ต้องมีการจัดทำบัญชียาอันตราย และสำหรับบุคคลทั่วไปเภสัชกรสามารถจำหน่ายยาและให้คำแนะนำในการใช้ยาได้ โดยไม่จำเป็นต้องใช้ใบสั่งของผู้ประกอบวิชาชีพฯ รูปแบบยาที่ใช้ทางจมูกที่มีวางจำหน่ายในประเทศไทย ได้แก่

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ตรวจภูมิแพ้และภาวะแพ้วันนี้ ที่คลินิกหรือรพ. ใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 855 บาท ลดสูงสุด 3150 บาท

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

Ads h 3
  • ตัวยาที่วางจำหน่ายมีทั้งในรูปของ Fluticasone Propionate และ Fluticasone Furoate ซึ่ง Propionate และ Furoate เป็นรูปเกลือที่ต่างกันของ Fluticasone แต่ตัวยาสำคัญออกฤทธิ์ยังเป็นตัวเดียวกันคือ Fluticasone
  • รูปแบบสเปรย์พ่นจมูก ขนาด 27.5 ไมโครกรัม (Fluticasone furoate) และ 50 ไมโครกรัม (Fluticasone propionate) ต่อการพ่น 1 ครั้ง
  • รูปแบบยาพ่นอีโวเฮเลอร์ (Evohaler - อุปกรณ์สำหรับสูดพ่นยาเข้าทางปากรูปแบบหนึ่ง) ขนาด 125 ไมโครกรัม (Fluticasone propionate) ต่อการพ่น 1 ครั้ง
  • รูปแบบยาน้ำ สำหรับใช้กับเครื่องพ่นเนบูไลเซอร์ (Nebulizer - เครื่องพ่นละอองยาไฟฟ้า โดยเครื่องจะทำการพ่นยาจากของเหลวให้เป็นละอองฝอย โดยผู้ใช้ต้องหายใจผ่านหน้ากากเพื่อรับละอองยา) ความแรง 0.5 (Fluticasone propionate) และ 2 (Fluticasone propionate) มิลลิกรัมต่อ 2 มิลลิลิตร

ส่วน Fluticasone ในรูปแบบยาทาสำหรับรักษาอาการทางผิวหนังนั้น ในปัจจุบันยังไม่มีวางจำหน่ายในประเทศไทย

ข้อบ่งใช้ของยา Fluticasone

โรคที่เป็นข้อบ่งใช้ของยานี้ ได้แก่

  • ป้องกันหืดกำเริบจากโรคหืด
  • โรคริดสีดวงจมูก (Nasal polyp)
  • โรคจมูกอักเสบจากภูมิแพ้ (Allergic rhinitis)
  • รักษาอาการทางผิวหนังที่ตอบสนองต่อการใช้คอร์ติโคสเตียรอยด์ (ไม่มียาในรูปแบบยาทาสำหรับข้อบ่งใช้นี้วางจำหน่ายในประเทศไทย)

ขนาดและวิธีการใช้ยา Fluticasone

Fluticasone มีขนาดและวิธีการใช้ตามข้อบ่งใช้ ดังนี้

  • ป้องกันหืดกำเริบจากโรคหืด
    • ยาพ่นรูปแบบสูดพ่น (Fluticasone propionate)
      • ขนาดการใช้ยาในผู้ใหญ่ ขนาด 100 ไมโครกรัม วันละสองครั้ง ในผู้ป่วยโรคหืดระดับปานกลาง สามารถให้ขนาดยาได้ถึง 500-1,000 ไมโครกรัม วันละสองครั้งในรายที่มีอาการหืดรุนแรง
      • ขนาดการใช้ยาในเด็กอายุ 4-16 ปี ขนาด 50-100 ไมโครกรัม วันละสองครั้ง สามารถเพิ่มขนาดยาได้เป็น 200 ไมโครกรัม วันละสองครั้งหากการตอบสนองยังไม่ดีขึ้น
    • ยาชนิดใช้กับเครื่องพ่นเนบูไลเซอร์ (Fluticasone propionate)
      • ขนาดการใช้ยาในผู้ใหญ่ รายที่มีอาการหืดรุนแรง ขนาด 500-2,000 ไมโครกรัม วันละ สองครั้ง
      • ขนาดการใช้ยาในเด็กอายุ 4-16 ปี ขนาด 1,000 ไมโครกรัม วันละสองครั้ง
  • โรคริดสีดวงจมูก การใช้ยาในรูปแบบสเปรย์พ่นจมูก (Fluticasone propionate)
    • ขนาดการใช้ยาในผู้ใหญ่ ขนาดยารวม 200 ไมโครกรัม พ่นลงในจมูกแต่ละข้าง วันละ1-2 ครั้ง เป็นเวลา 4-6 สัปดาห์
    • ขนาดการใช้ยาในเด็ก อายุมากกว่า 16 ปี ให้ใช้ขนาดยาเดียวกันกับผู้ใหญ่
  • โรคจมูกอักเสบจากภูมิแพ้ การใช้ยาในรูปแบบสเปรย์พ่นจมูก (Fluticasone propionate)
    • ขนาดการใช้ยาในผู้ใหญ่ ขนาดยารวม 100 ไมโครกรัม ลงในจมูกแต่ละข้าง วันละครั้ง สามารถเพิ่มขนาดยาเป็น 100 ไมโครกรัม วันละสองครั้งได้หากอาการยังไม่ดีขึ้น
    • ขนาดการใช้ยาในเด็ก อายุ 4-11 ปี ขนาดยารวม 50 ไมโครกรัม ลงในจมูกแต่ละข้าง วันละครั้ง สามารถเพิ่มขนาดยาเป็น 50 ไมโครกรัม วันละสองครั้งได้หากอาการยังไม่ดีขึ้น
  • โรคจมูกอักเสบจากภูมิแพ้ การใช้ยาในรูปแบบสเปรย์พ่นจมูก (Fluticasone furoate)
    • ขนาดการใช้ยาในผู้ใหญ่ ขนาดยารวม 55 ไมโครกรัม ลงในจมูกแต่ละข้าง วันละครั้ง และหากอาการดีขึ้นแล้วลดขนาดยาเหลือ 27.5 ไมโครกรัม วันละครั้ง
    • ขนาดการใช้ยาในเด็ก อายุ 2-11 ปี ขนาดยารวม 27.5 ไมโครกรัม ลงในจมูกแต่ละข้าง วันละครั้ง สามารถเพิ่มขนาดยาเป็น 55 ไมโครกรัม วันละครั้งได้หากอาการยังไม่ดีขึ้น

ข้อควรระวังในการใช้ Fluticasone 

  • ห้ามใช้ยานี้ในผู้ป่วยที่แพ้ Fluticasone
  • ไม่ควรใช้ยานี้เพื่อรักษาอาการหืดกำเริบเฉียบพลัน
  • ควรระวังการใช้ยานี้ในผู้ป่วยที่ติดเชื้อวัณโรค ติดเชื้อรา หรือติดเชื้อไวรัส ในระบบทางเดินหายใจ
  • ควรระวังการใช้ยานี้ในผู้ป่วยต้อกระจก ต้อหิน
  • ควรระวังการใช้ยานี้ในผู้ป่วยที่ติดเชื้อในโพรงจมูกที่ยังไม่ได้รับการรักษา
  • ควรระวังการใช้ยานี้ในผู้ป่วยโรคตับระดับรุนแรง
  • ควรระวังการใช้ยานี้ในเด็ก สตรีมีครรภ์ และสตรีให้นมบุตร

ผลข้างเคียงของการใช้ Fluticasone

  • การใช้ยาต่อเนื่องเป็นระยะเวลานาน อาจเกิดผลข้างเคียง คือ กลุ่มอาการคุชชิง (Cushing’s syndrome) อาการแสดง ได้แก่ มีใบหน้ากลม แก้มแดง มีหนอกบริเวณคอ พุงยื่นแต่แขนขาลีบ กล้ามเนื้ออ่อนแรง กลุ่มอาการคุชชิงเกิดจากการที่ต่อมใต้สมองมีการสร้างฮอร์ไมน ACTH มากกว่าปกติ
  • ส่งผลต่อระดับเม็ดเลือดขาว ชนิดอีโอสิโนฟิล (Eosinophil)
  • กดการทำงานของต่อมหมวกไต
  • บกพร่องทางการเจริญเติบโต
  • ลดความหนาแน่นของมวลกระดูก
  • ทำให้เกิดต้อกระจก ต้อหิน
  • ผลข้างเคียงที่พบได้น้อย ได้แก่ ส่งผลต่อจิตประสาท และพฤติกรรม
  • ผลข้างเคียงที่รุนแรงถึงชีวิต ได้แก่ อาการจับหืดเกิดขึ้นภายหลังการสูดยาทันที สาเหตุเกิดจากการแพ้สารตัวอื่นในยา ควรงดใช้ยาทันที

ข้อควรทราบอื่นๆของยา Fluticasone

  • ยาถูกจัดอยู่ในกลุ่ม Category C ตามดัชนีความปลอดภัยการใช้ยาในหญิงตั้งครรภ์ (Pregnancy Safety Index) ควรใช้ยานี้เฉพาะเมื่อแพทย์มีความเห็นว่า ผู้ป่วยจะได้รับประโยชน์จากยามากกว่าความเสี่ยงรุนแรงที่จะเกิดขึ้นต่อทารกในครรภ์
  • ยาคอร์ติโคสเตียรอยด์ชนิดพ่นที่ใช้รักษาโรคหืด เป็นยาที่ใช้สำหรับควบคุมอาการเท่านั้น ยาไม่ได้มีฤทธิ์รักษาอาการ การใช้ยาจึงจำเป็นต้องใช้อย่างต่อเนื่องร่วมกับยาพ่นสำหรับรักษาอาการ
  • หากผู้ป่วยมีอาการหืดที่รุนแรง แนะนำให้รีบพบแพทย์ เนื่องจากการรักษาด้วยยาชนิดพ่นอาจรักษาหรือบรรเทาอาการไม่ได้ผล
  • หากเกิดอาการจับหืดเกิดขึ้นภายหลังการสูดยาทันที ให้งดใช้ยานั้นแล้วรีบพบแพทย์ เนื่องจากเป็นผลข้างเคียงที่อันตรายถึงชีวิต
  • หลังพ่นยาคอร์ติโคสเตียรอยด์แล้ว ผู้ป่วยควรบ้วนปากเพื่อล้างคราบยาที่หลงเหลือออกจากช่องปากและลำคอ เพื่อป้องกันการเจริญของเชื้อราในช่องปาก
  • ยานี้แนะนำให้เก็บรักษาที่อุณหภูมิไม่เกิน 30 องศาเซลเซียส เก็บให้พ้นจากแสงแดด

21 แหล่งข้อมูล
กองบรรณาธิการ HD มุ่งมั่นตั้งใจให้ผู้อ่านได้รับข้อมูลที่ถูกต้อง โดยทำงานร่วมกับแพทย์และบุคลากรทางการแพทย์ รวมถึงเลือกใช้ข้อมูลอ้างอิงที่น่าเชื่อถือจากสถาบันต่างๆ คุณสามารถอ่านหลักการทำงานของกองบรรณาธิการ HD ได้ที่นี่
Fluticasone Side Effects: What You Need to Know. Healthline. (https://www.healthline.com/health/fluticasone-side-effects)
Fluticasone nasal Uses, Side Effects & Warnings. Drugs.com. (https://www.drugs.com/mtm/fluticasone-nasal.html)
Fluticasone Propionate Nasal : Uses, Side Effects, Interactions, Pictures, Warnings & Dosing. WebMD. (https://www.webmd.com/drugs/2/drug-77986-1875/fluticasone-propionate-nasal/fluticasone-breath-activated-spray-nasal/details)

บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้แก่ผู้อ่าน ผู้อ่านไม่ควรเลือกใช้ยาเองจากการอ่านบทความ ควรได้รับคำแนะนำจากแพทย์หรือเภสัชกรก่อนใช้ยาทุกครั้ง เพราะแต่ละท่านอาจมีสาเหตุของโรค โรคประจำตัว และประวัติการรักษาที่ต่างกัน ทาง HD พยายามอัปเดตข้อมูลให้ครบถ้วนถูกต้องอยู่เสมอ คุณสามารถส่งคำแนะนำได้ที่ https://honestdocs.typeform.com/to/kkohc7

ผู้เขียนและผู้รีวิวบทความไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับสินค้าหรือบริการที่นำเสนอแต่อย่างใด เว้นแต่จะระบุในเนื้อหา การแนะนำสินค้าและบริการแสดงขึ้นอัตโนมัติจากระบบของเว็บไซต์หรือแอปพลิเคชัน

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าบทความนี้มีประโยชน์มากแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

มีคำถามเพิ่มเกี่ยวกับยานี้? ถามคุณหมอของเราทางออนไลน์ได้เลย

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลส่วนตัวของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวิดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รอยโรค (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่ดูไฟล์ได้
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เข้าถึงได้

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม