การเปลี่ยนแปลงของพฤติกรรมโรคสมองเสื่อม

เผยแพร่ครั้งแรก 22 พ.ค. 2018 อัปเดตล่าสุด 17 พ.ย. 2020 เวลาอ่านประมาณ 4 นาที
การเปลี่ยนแปลงของพฤติกรรมโรคสมองเสื่อม

โรคสมองเสื่อมอาจส่งผลกระทบอย่างมากต่อพฤติกรรมของคน มันอาจทำให้พวกเขารู้สึกวิตกกังวล รู้สึกสูญเสีย สับสน และรู้สึกผิดหวัง

แม้ว่าผู้ป่วยโรคสมองเสื่อมแต่ละคนจะจัดการกับความรู้สึกเหล่านี้ด้วยวิถีทางของตัวเอง แต่จะมีพฤติกรรมบางอย่างที่พบได้บ่อยในผู้ป่วยโรคสมองเสื่อม ได้แก่:

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ทำเลสิกวันนี้ ที่คลินิกหรือรพ. ใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 0 บาท ลดสูงสุด 25650 บาท

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

  • ถามคำถามซ้ำ หรือทำกิจกรรมซ้ำแล้วซ้ำอีก
  • เดินและเดินไปข้างหน้าและเดินถอยหลัง
  • ก้าวร้าว ตะโกน กรีดร้อง
  • ขี้ระแวงสงสัยคนอื่น

หากคุณกำลังประสบกับพฤติกรรมเหล่านี้ หรือกำลังดูแลผู้ป่วยที่มีพฤติกรรมในลักษณะนี้ คุณควรจำไว้ว่านี่คือความพยายามในการสื่อสารว่าพวกเขารู้สึกอย่างไร พวกเขาไม่ได้ตั้งใจที่จะเป็นแบบนี้ หากคุณใจเย็นและพยายามคิดว่าเพราะเหตุใดพวกเขาจึงแสดงออกด้วยวิธีเหล่านี้ คุณอาจสามารถทำให้ผู้ป่วยมีพฤติกรรมสงบลงได้

หากคุณเรียนรู้เกี่ยวกับสัญญาณเตือนล่วงหน้า คุณอาจสามารถป้องกันไม่ให้เกิดการแสดงออกของพฤติกรรมเหล่านี้ได้ บางคนอาจพบว่าสิ่งเบี่ยงเบนความสนใจบางอย่างจะมุ่งเน้นไปที่การใช้พลังงานของผู้ป่วยและป้องกันไม่ให้ผู้ป่วยแสดงออกถึงพฤติกรรมที่มีปัญหาได้

แพทย์ที่ดูแลอาจแนะนำให้ใช้พฤติกรรมบำบัดเพื่อช่วยเหลือผู้ป่วยโรคสมองเสื่อมสามารถการรับมือกับความรู้สึกของตนเองได้ การบำบัดเหล่านี้สามารถทำได้อย่างตรงไปตรงมา ตัวอย่างเช่น ผู้ป่วยอาจแสดงพฤติกรรมผิดปกติบางอย่างอันเนื่องจากผู้ป่วยรู้สึกเบื่อ และรู้สึกมีพลังงานเหลือเฟือ ดังนั้นการออกกำลังกายเป็นประจำจะช่วยแก้ปัญหาทั้งสองอย่างนี้ได้

พฤติกรรมที่ทำซ้ำๆ ในผู้ป่วยโรคสมองเสื่อม (Repetitive behaviour in dementia)

คนที่เป็นโรคสมองเสื่อมมักถามคำถามเดิมซ้ำๆ หรือกระทำการบางอย่างซ้ำแล้วซ้ำเล่า ซึ่งอาจเกิดจาก:

  • การสูญเสียความทรงจำ
  • ความเบื่อหน่าย
  • ความวิตกกังวล
  • ผลข้างเคียงจากยาที่ใช้

ถ้าคุณคิดว่าพวกเขามีอาการเบื่อ แนะนำให้ลองชวนให้พวกเขาทำกิจกรรมที่พวกเขาชอบ เช่น ฟังเพลง ผู้ป่วยโรคสมองเสื่อมส่วนใหญ่จะรู้สึกวิตกกังวลในบางช่วงเวลา และต้องการความมั่นใจในความรักและการสนับสนุนที่คุณจะมีให้กับเขา หากคุณมีความกังวลเกี่ยวกับยาที่จะให้ผู้ป่วยรับประทาน ให้ปรึกษาแพทย์เพื่อขอคำแนะนำ

การเดินไปเดินมา หรือ เดินไปข้างหน้าและเดินถอยหลัง เป็นพฤติกรรมที่พบบ่อยในผู้ป่วยโรคสมองเสื่อม เป็นเรื่องปกติที่จะพบว่าผู้ป่วยโรคสมองเสื่อมที่ระยะใดระยะหนึ่งจะมีการเดินไปเดินมา หรือออกจากบ้านเพื่อเดินไกล สิ่งที่เกิดขึ้นนี้จะเกิดขึ้นในระยะหนึ่งและมักไม่เกิดต่อเนื่องเป็นเวลานาน 

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ทำเลสิกวันนี้ ที่คลินิกหรือรพ. ใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 0 บาท ลดสูงสุด 25650 บาท

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

เหตุผลที่ผู้ป่วยโรคสมองเสื่อมเดินไปเดินมาอาจไม่ชัดเจน แต่ผู้ป่วยอาจออกจากบ้านโดยตั้งใจจะไปซื้อของที่ร้าน หรือไปพบแพทย์ แต่ระหว่างทางกลับลืมว่ากำลังจะเดินทางไปที่ไหน ผู้ป่วยอาจรู้สึกเบื่อหรือรู้สึกแย่ที่จะต้องนั่งอยู่ที่บ้าน และมีความต้องการใช้พลังงานของร่างกาย หรือผู้ป่วยอาจมีความสับสนเกี่ยวกับสิ่งที่พวกเขาควรทำและสถานที่ที่ผู้ป่วยควรอยู่

หากคุณสังเกตเห็นผู้ป่วยออกจากบ้าน คุณอาจต้องออกมาพร้อมผู้ป่วยเพื่อให้คำแนะนำแก่พวกเขาและเพื่อให้มั่นใจว่าสุดท้ายแล้วผู้ป่วยจะไม่จบลงด้วยสถานการณ์ที่ยากลำบากหรือทำให้ผู้ป่วยเป็นทุกข์

อย่ากลัวที่จะพูดกับเจ้าของร้านค้าในท้องถิ่นและเพื่อนบ้านที่คุณไว้ใจเพื่อให้พวกเขาทราบเกี่ยวกับผู้ป่วยโรคสมองเสื่อมที่คุณกำลังดูแลอยู่ และให้เบอร์โทรศัพท์กับพวกเขาเหล่านั้นเพื่อโทรหาคุณได้ทันที หากพวกเขามีความกังวลเกี่ยวกับพฤติกรรมของผู้ป่วย

คนที่เป็นโรคสมองเสื่อมอาจมีอาการก้าวร้าว

พฤติกรรมก้าวร้าวเป็นอาการที่รู้จักกันดีในโรคสมองเสื่อม หากผู้ป่วยแสดงออกถึงพฤติกรรมก้าวร้าว อาจเป็นเรื่องที่น่ากลัวหรือทำให้หัวเสียได้ การเห็นการเปลี่ยนแปลงบุคลิกภาพของคนที่คุณรักเป็นเรื่องที่น่าวิตกและอาจเป็นผลจากการเป็นโรคสมองเสื่อมที่มากไปกว่าการสูญเสียความทรงจำ

รูปแบบของพฤติกรรมก้าวร้าวที่พบได้บ่อยที่สุดคือ การตะโกนกรีดร้อง หรือใช้ภาษาที่ไม่เหมาะสม รวมถึงการโทรหาใครซักคนอย่างต่อเนื่อง ตะโกนคำเดิมซ้ำๆ หรือกรีดร้องซ้ำๆ

สาเหตุของพฤติกรรมก้าวร้าวในโรคสมองเสื่อมมีหลายสาเหตุ ได้แก่:

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ทำเลสิกวันนี้ ที่คลินิกหรือรพ. ใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 0 บาท ลดสูงสุด 25650 บาท

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

  • กลัว หรือ อับอาย
  • ความขับข้องใจกับสถานการณ์
  • ภาวะซึมเศร้า
  • ไม่มีวิธีอื่นในการแสดงออก
  • การสูญเสียการตัดสินใจ
  • การขาดการยับยั้งและสูญเสียการควบคุมตนเอง

คุณควรจดบันทึกว่ามีอะไรบ้างที่กระตุ้นให้ผู้ป่วยมีพฤติกรรมก้าวร้าว หากคุณสามารถรู้ได้ว่าอะไรคือปัจจัยกระตุ้นให้เกิดอาการ คุณจะได้หลีกเลี่ยงมันได้

ระหว่างที่ผู้ป่วยมีพฤติกรรมก้าวร้าว พยายามอย่าทำให้สถานการณ์แย่ลงโดยการโต้เถียงหรือใช้ท่าทางก้าวร้าวกลับ แนะนำให้นับ 1-10 หรือให้คุณหลบออกจากสถานการณ์นั้นโดยการเดินออกจากห้องนั้น วิธีเดียวที่จะทำให้คุณยังคงรู้สึกใจเย็นได้คือให้จำไว้เสมอว่าพฤติกรรมก้าวร้าวที่ผู้ป่วยแสดงออกมา เป็นเพราะความเจ็บป่วยที่ผู้ป่วยเป็น

เมื่อผู้ป่วยอารมณ์เย็นลงแล้ว ให้ปฏิบัติตัวกับผู้ป่วยตามปกติ พวกเขาอาจลืมเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นอย่างรวดเร็ว หรืออาจรู้สึกอึดอัดใจกับสิ่งที่เพิ่งเกิดขึ้น การปฏิบัติตัวตามปกติจะช่วยให้ทั้งคุณและผู้ป่วยก้าวไปข้างหน้าได้

ในบางครั้งก็สามารถใช้วิธีแก้ปัญหาอย่างง่ายๆ กับพฤติกรรมก้าวร้าว ตัวอย่างเช่น แสงยามค่ำคืนจะทำให้ผู้ป่วยวิตกกังวลน้อย ทำให้มีโอกาสน้อยที่จะแสดงพฤติกรรมก้าวร้าว

ผู้ป่วยโรคสมองเสื่อมอาจขี้ระแวง สงสัยคนอื่น

โรคสมองเสื่อมอาจขี้ระแวง สงสัยคนอื่น เป็นเพราะมีการสูญเสียความทรงจำ ไม่สามารถจดจำใบหน้าคนที่คุ้นเคย และมีความสับสนซึ่งเป็นผลกระทบที่เกิดจากโรคในสมอง

ผู้ป่วยโรคสมองเสื่อมอาจจะกล่าวหาคุณ เพื่อนของเขา หรือเพื่อนบ้านของเขาว่าจ้องจะเอาทรัพย์สินของตนเองไป ผู้ป่วยอาจเชื่อว่าทุกคนจ้องจะเอาไปได้ตลอดเวลา ถ้าผู้ป่วยทำของหาย ผู้ป่วยจะรู้สึกร้อนรน ตื่นตระหนก และโน้มน้าวจิตใจตนเองว่าถูกขโมยของเหล่านั้นไป

พฤติกรรมของผู้ป่วยอาจคล้ายกับการมีภาพหลอนและหวาดระแวง แต่ในฐานะผู้ดูแล ให้พยายามจำไว้ว่าผู้ป่วยจะรู้สึกว่านี่คือเรื่องจริงสำหรับพวกเขา

ให้รับฟังความกังวลของผู้ป่วย ปลอบประโลมให้พวกเขาสงบลง และถ้าคุณมั่นใจว่าเรื่องเหล่านั้นไม่ใช่เรื่องที่เกิดขึ้นจริง ให้เปลี่ยนหัวข้อสนทนา

ยาสำหรับรักษาพฤติกรรมที่สัมพันธ์กับโรคสมองเสื่อม

ในสถานการณ์ที่รุนแรงมากๆ เช่น หากพฤติกรรมของผู้ป่วยนั้นอันตรายต่อตัวพวกเขาเองหรือคนรอบข้าง และวิธีอื่นเพื่อให้ผู้ป่วยสงบลงได้ถูกใช้ไปหมดแล้ว และไม่ได้ผล แพทย์ประจำตัวผู้ป่วยอาจจ่ายยาเพื่อรักษาอาการเหล่านี้

หากคุณต้องการข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับยาที่ช่วยในการจัดการพฤติกรรมของผู้ป่วยโรคสมองเสื่อม หรือคุณกำลังกังวลเกี่ยวกับผลข้างเคียงของยาดังกล่าว ให้ปรึกษาแพทย์

https://www.nhsinform.scot/illnesses-and-conditions/brain-nerves-and-spinal-cord/dementia/living-with-dementia/living-well-with-dementia#behaviour-changes


5 แหล่งข้อมูล
กองบรรณาธิการ HD มุ่งมั่นตั้งใจให้ผู้อ่านได้รับข้อมูลที่ถูกต้อง โดยทำงานร่วมกับแพทย์และบุคลากรทางการแพทย์ รวมถึงเลือกใช้ข้อมูลอ้างอิงที่น่าเชื่อถือจากสถาบันต่างๆ คุณสามารถอ่านหลักการทำงานของกองบรรณาธิการ HD ได้ที่นี่
Coping with dementia behaviour changes. NHS (National Health Service). (https://www.nhs.uk/conditions/dementia/behaviour/)

บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้แก่ผู้อ่าน และไม่สามารถแทนการแนะนำของแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาได้ ผู้อ่านควรพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ตรวจที่สถานพยาบาลทุกครั้ง และไม่ควรตีความเองหรือวางแผนการรักษาด้วยตัวเองจากการอ่านบทความนี้ ทาง HD พยายามอัปเดตข้อมูลให้ครบถ้วนถูกต้องอยู่เสมอ คุณสามารถส่งคำแนะนำได้ที่ https://honestdocs.typeform.com/to/kkohc7

ผู้เขียนและผู้รีวิวบทความไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับสินค้าหรือบริการที่นำเสนอแต่อย่างใด เว้นแต่จะระบุในเนื้อหา การแนะนำสินค้าและบริการแสดงขึ้นอัตโนมัติจากระบบของเว็บไซต์หรือแอปพลิเคชัน

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าบทความนี้มีประโยชน์มากแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ตั้งกระทู้ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลส่วนตัวของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวิดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รอยโรค (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่ดูไฟล์ได้
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เข้าถึงได้

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม
บทความต่อไป