Apo A-I

ข้อควรรู้เกี่ยวกับการตรวจโปรตีน Apo A-I ทางเลือด เพื่อหาความเสี่ยงต่อการเกิดโรคหัวใจและหลอดเลือด
เผยแพร่ครั้งแรก 30 มิ.ย. 2019 อัปเดตล่าสุด 5 ส.ค. 2020 เวลาอ่านประมาณ 3 นาที
Apo A-I

การตรวจหา Apolipoprotein A-I (Apo A-I) จากการเจาะเลือดไปตรวจควบคู่กับการตรวจไขมันชนิดอื่นๆ ทำเพื่อตรวจหาความเสี่ยงต่อการเกิดโรคหัวใจและหลอดเลือด คนทั่วไปที่ไม่มีอาการจำเพาะไม่จำเป็นต้องเข้ารับการตรวจโปรตีนชนิดนี้ และสามารถเข้ารับการตรวจไขมันอื่นๆ ได้ตามปกติ

ชื่ออื่น: Apo A

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
เข้าร่วมงานวิจัยทางการแพทย์วันนี้

ค้นหางานวิจัยที่คุณสามารถเข้าร่วมได้ เพื่อรับการรักษาใหม่ที่อาจทำให้อาการของคุณดีขึ้น และเป็นส่วนหนึ่งในการทำดีเพื่อสังคม

E02

ชื่อทางการ: Apolipoprotein A-I

จุดประสงค์การตรวจ Apo A-I

การตรวจ Apolipoprotein A-I (Apo A-I) ควบคู่กับตรวจไขมันอื่นๆ ทำเพื่อหาความเสี่ยงที่จะเกิดโรคหัวใจและหลอดเลือด และอาจใช้เป็นทางเลือกแทนการตรวจคอเลสเตอรอล High-density lipoprotein (HDL) แต่โดยทั่วไปแล้วจะไม่ได้ตรวจเป็นประจำ

Apo A-I เป็นโปรตีนที่มีบทบาทที่จำเพาะต่อการเผาผลาญไขมัน และเป็นโปรตีนที่เป็นองค์ประกอบหลักของคอเลสเตอรอล HDL ซึ่งเป็นคอเลสเตอรอลชนิดดี โดยระดับของ Apo A-I มีแนวโน้มที่จะเพิ่มขึ้นและลดลงพร้อมกับระดับของคอเลสเตอรอล HDL และการขาด Apo A-I มักสัมพันธ์กับความเสี่ยงที่จะเกิดโรคหัวใจและหลอดเลือดเพิ่มขึ้น

ในบางกรณีแพทย์อาจพิจารณาให้ตรวจ Apo A-I เพื่อวัตถุประสงค์ดังนี้

  • วินิจฉัยภาวะที่ถ่ายทอดทางพันธุกรรม หรือภาวะที่เกิดขึ้นภายหลัง ซึ่งทำให้เกิดภาวะขาด Apo A-I
  • ช่วยประเมินผู้ที่มีประวัติคนในครอบครัวเป็นโรคหัวใจ หรือมีคอเลสเตอรอลและไตรกลีเซอไรด์สูง รงมถึงการมีคอเลสเตอรอล HDL ต่ำ
  • ติดตามประสิทธิผลของการรักษา

นอกจากนี้แพทย์อาจพิจารณาให้ตรวจ Apo A-I ควบคู่กับตรวจ Apolipoprotein B (Apo B) เพื่อหาอัตราส่วน Apo B/Apo A-I เพื่อช่วยประเมินความเสี่ยงที่จะทำให้เกิดโรคหัวใจและหลอดเลือดเพิ่มเติม

เมื่อไรที่ต้องตรวจ Apo A-I?

แพทย์อาจพิจารณาให้มีการตรวจ Apo A-I เมื่อพบผู้ที่มีความเสี่ยงดังต่อไปนี้

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
เข้าร่วมงานวิจัยทางการแพทย์วันนี้

ค้นหางานวิจัยที่คุณสามารถเข้าร่วมได้ เพื่อรับการรักษาใหม่ที่อาจทำให้อาการของคุณดีขึ้น และเป็นส่วนหนึ่งในการทำดีเพื่อสังคม

E02
  • มีคนในครอบครัวที่เคยมีระดับของไขมันผิดปกติ หรือเป็นโรคหัวใจและหลอดเลือดก่อนวัย
  • อยู่ในช่วงหาสาเหตุที่ทำให้ผู้ป่วยมีคอเลสเตอรอลสูง หรือสงสัยว่าเกิดจากโรคที่ทำให้ขาดแคลน Apo A-I
  • ตรวจ Apo A-I ควบคู่กับ Apo B เมื่อต้องการตรวจอัตราส่วนของ Apo B/ Apo A-I ซึ่งเป็นตัวบ่งชี้ความเสี่ยงของโรคหัวใจและหลอดเลือด เพื่อประเมินคอเลสเตอรอลชนิดดีและคอเลสเตอรอลชนิดไม่ดี
  • ตรวจ Apo A-I ควบคู่กับการตรวจอื่นๆ เพื่อติดตามประสิทธิผลของการเปลี่ยนแปลง เช่น เมื่ออยู่ในช่วงที่รักษาตัวเพื่อให้ไขมันลดลง หรือปรับเปลี่ยนวิถีชีวิต เช่น ลดการรับประทานไขมัน และออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ

วิธีเก็บตัวอย่างเลือดเพื่อตรวจ Apo A-I

แพทย์จะตรวจ Apo A-I จากเลือดโดยการแทงเข็มเข้าไปในเส้นเลือดดำที่แขนในผู้ใหญ่ ส่วนในเด็กทารกจะเก็บตัวอย่างเลือดจากข้อเท้าหรือนิ้วมือ

รายละเอียดการตรวจ Apo A-I

Apolipoprotein A-I (Apo A-I) เป็นโปรตีนที่มีหน้าที่เผาผลาญไขมัน และยังเป็นองค์ประกอบโปรตีนที่สำคัญใน High-density lipoprotein (HDL) หรือคอเลสเตอรอลชนิดดี

โดยทั่วไปแล้ว ไขมันไม่สามารถละลายในเลือดได้เพียงลำพัง จึงต้องมีอะโปไลโปโปรตีน (Apolipoproteins) ซึ่งเป็นโปรตีนที่ไปจับรวมกับไขมันเพื่อสร้างอนุภาคไลโปโปรตีน (Lipoproteins) ที่สามารถลำเลียงไขมันในกระแสเลือด และไตรกลีเซอไรด์ไปยังเซลล์ต่างๆ ทั่วร่างกาย

การทำงานของคอเลสเตอรอล HDL คือการเคลื่อนไปยังเนื้อเยื่อเพื่อดึงคอเลสเตอรอลส่วนเกินออกมาแล้วลำเลียงกลับมาที่ตับ คอเลสเตอรอลภายในตับจะถูกนำไปรีไซเคิลสำหรับใช้ในอนาคต หรือถูกขับออกมาในน้ำดี กระบวนการนี้มีชื่อเรียกว่า การลำเลียง HDL แบบย้อนกลับ (HDL's reverse transport) ซึ่งเป็นทางเดียวที่เซลล์สามารถกำจัดคอเลสเตอรอลส่วนเกิน วิธีนี้ช่วยป้องกันไม่ให้มีไขมันสะสมในหลอดเลือด จึงช่วยป้องกันโรคหัวใจและหลอดเลือดได้

Apolipoprotein A มี 2 รูปแบบ คือ Apo A-I และ Apo A-II ซึ่งแพทย์สามารถวัดความเข้มข้นของ Apo A-I ได้โดยตรง หากพบว่าผู้เข้ารับการตรวจมีภาวะขาด Apo A-I ก็มีแนวโน้มสูงว่าจะมีความเสี่ยงต่อการเกิดโรคหัวใจและหลอดเลือด

ความหมายของผลตรวจ Apo A-I

Apo A-I ที่ต่ำมักสัมพันธ์กับการมีคอเลสเตอรอล HDL ในระดับต่ำ จึงทำให้การกำจัดคอเลสเตอรอลส่วนเกินออกจากร่างกายแย่ลง แต่หากพบค่า Apo A-I ต่ำควบคู่กับการมี Apo B ที่มีความเข้มข้นสูงจะสัมพันธ์กับความเสี่ยงที่จะเป็นโรคหัวใจและหลอดเลือดเพิ่มขึ้น

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
เข้าร่วมงานวิจัยทางการแพทย์วันนี้

ค้นหางานวิจัยที่คุณสามารถเข้าร่วมได้ เพื่อรับการรักษาใหม่ที่อาจทำให้อาการของคุณดีขึ้น และเป็นส่วนหนึ่งในการทำดีเพื่อสังคม

E02

อย่างไรก็ตาม มีโรคทางพันธุกรรมบางชนิดที่ทำให้เกิดภาวะขาด Apo A-I ซึ่งจะทำให้คอลเสเตอรอล HDL ลดต่ำลงด้วย ผู้ที่เป็นโรคเหล่านี้มีแนวโน้มที่จะมีระดับไขมันผิดปกติ เช่น มี Low-density lipoprotein (LDL) หรือไขมันชนิดไม่ดีสูง

นอกจากนี้ การเปลี่ยนแปลงระดับของ Apo A-I อาจสัมพันธ์กับปัจจัยอื่นๆ ซึ่งภาวะที่ทำให้ Apo A-I ลดลงหรือเพิ่มขึ้น ดังนี้

  • การลดลงของ Apo A-I
    • เป็นโรคไตเรื้อรัง
    • ใช้ยาบางชนิด เช่น แอนโดรเจน Beta Blockers ยาขับปัสสาวะ และโปรเจสติน
    • สูบบุหรี่
    • โรคเบาหวานที่คุมไม่ได้
    • โรคอ้วน
  • การเพิ่มขึ้นของ Apo A-I

สิ่งที่ควรรู้เกี่ยวกับการตรวจ Apo A-I

ผู้หญิงมีแนวโน้มที่จะมีคอเลสเตอรอล HDL สูงกว่าผู้ชาย จึงอาจทำให้ระดับของ Apo A-I สูงกว่า

การตรวจ Apo A-I ช่วยให้ทราบข้อมูลเพิ่มเติมในสถานการณ์ที่จำเพาะ แต่ไม่ได้นำมาแทนที่การตรวจไขมันที่ทำเป็นประจำ

การออกกำลังกายเป็นวิธีที่ดีที่สุดที่ช่วยเพิ่ม HDL และ Apo A-I และหากทำควบคู่กับการรับประทานอาหารที่มีไขมันอิ่มตัวน้อยลง และรักษาน้ำหนักให้อยู่ในเกณฑ์ที่ดีต่อสุขภาพ จะยิ่งมีประสิทธิภาพดีขึ้น


1 แหล่งข้อมูล
กองบรรณาธิการ HD มุ่งมั่นตั้งใจให้ผู้อ่านได้รับข้อมูลที่ถูกต้อง โดยทำงานร่วมกับแพทย์และบุคลากรทางการแพทย์ รวมถึงเลือกใช้ข้อมูลอ้างอิงที่น่าเชื่อถือจากสถาบันต่างๆ คุณสามารถอ่านหลักการทำงานของกองบรรณาธิการ HD ได้ที่นี่
Labtestsonline, Apo A-I (https://labtestsonline.org/tests/apo-i), 26 December 2018.

บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้แก่ผู้อ่าน และไม่สามารถแทนการแนะนำของแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาได้ ผู้อ่านควรพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ตรวจที่สถานพยาบาลทุกครั้ง และไม่ควรตีความเองหรือวางแผนการรักษาด้วยตัวเองจากการอ่านบทความนี้ ทาง HD พยายามอัปเดตข้อมูลให้ครบถ้วนถูกต้องอยู่เสมอ คุณสามารถส่งคำแนะนำได้ที่ https://honestdocs.typeform.com/to/kkohc7

ผู้เขียนและผู้รีวิวบทความไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับสินค้าหรือบริการที่นำเสนอแต่อย่างใด เว้นแต่จะระบุในเนื้อหา การแนะนำสินค้าและบริการแสดงขึ้นอัตโนมัติจากระบบของเว็บไซต์หรือแอปพลิเคชัน

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าบทความนี้มีประโยชน์มากแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ตั้งกระทู้ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลส่วนตัวของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวิดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รอยโรค (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่ดูไฟล์ได้
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เข้าถึงได้

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม
บทความต่อไป