กองบรรณาธิการ HonestDocs
เขียนโดย
กองบรรณาธิการ HonestDocs

รังแค (Dandruff)

เผยแพร่ครั้งแรก 14 ก.พ. 2017 อัปเดตล่าสุด 16 มิ.ย. 2020 เวลาอ่านประมาณ 3 นาที

รังแคมีลักษณะเป็นสะเก็ดสีขาวที่ลอกจากหนังศีรษะ แต่จะไม่มีอาการอักเสบอย่างรอยแดงหรือบวมเหมือนโรคผิวหนังอักเสบของต่อมไขมันบริเวณอื่นๆ เช่น หน้า คิ้ว หู หน้าอกส่วนบน หรือขาหนีบ ซึ่งมักจะมีรอยแดง ขุย สะเก็ด หรือไขมันเกิดขึ้น 

แพทย์ผู้เชี่ยวชาญทางด้านโรคผิวหนังมองว่ารังแคและโรคผิวหนังอักเสบของต่อมไขมันเป็นสภาวะที่มีความคล้ายคลึงกัน เพราะส่งผลให้สะเก็ดที่ผิวหนังหลุดออกมาเป็นส่วนผสมระหว่างน้ำมันและผิวที่ตายแล้ว สะเก็ดมักจะเป็นสีขาวหรือสีเหลือง แต่ก็อาจกลายเป็นสีน้ำตาลหรือเทาได้เช่นกัน

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ตรวจภูมิแพ้และภาวะแพ้วันนี้ ที่คลินิกหรือรพ. ใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 855 บาท ลดสูงสุด 3150 บาท

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

Ads h 3

รังแคเกิดจากอะไร?

นักวิจัยยังไม่แน่ใจนักว่าทำไมบางคนเป็นรังแคหรือโรคผิวหนังอักเสบของต่อมไขมัน แต่ที่รู้คือทั้งสองสภาวะไม่ได้เกิดจากการดูแลความสะอาดของร่างกายไม่ดี ไม่ได้เกิดจากโรคภูมิแพ้ และไม่เป็นอันตรายต่อร่างกาย

นักวิจัยหลายคนเชื่อว่ารังแคอาจจะเกิดจากการที่ระดับฮอร์โมนผิดปกติ ระบบภูมิคุ้มกันที่อ่อนแอ การขาดสารอาหารบางชนิด หรือปัญหาทางระบบประสาทได้

ปัจจัยเสี่ยงต่อโรคผิวหนังอักเสบของต่อมไขมัน

การตอบสนองต่อเชื้อรา Malassezia จะทำให้เกิดเป็นโรคผิวหนังอักเสบของต่อมไขมัน โดยจะมีความเสี่ยงเพิ่มขึ้นหากมีภาวะเหล่านี้

  • ติดเชื้อเอชไอวี (HIV)
  • เครียดหรืออ่อนเพลีย
  • เป็นสิว เป็นโรซาเซีย (สิวหน้าแดง) หรือโรคสะเก็ดเงิน
  • เป็นโรคพาร์กินสันหรืออาการบาดเจ็บที่ศีรษะ
  • เป็นโรคลมชัก
  • กำลังพักฟื้นจากภาวะเส้นเลือดในสมองแตก หรือภาวะหัวใจวาย
  • เป็นโรคพิษสุราเรื้อรัง
  • เป็นโรคซึมเศร้า
  • มีพฤติกรรมการรับประทานอาหารที่ผิดปกติ
  • กำลังใช้ยาบางชนิด เช่น ลิเทียม (Lithium) อินเทอร์เฟอรอน (Interferon) และซอราเลน (Psoralen)

รังแคเป็นโรคติดต่อหรือไม่?

รังแคและโรคผิวหนังของต่อมไขมันไม่ได้เป็นโรคติดต่อ การที่ผิวหนังตอบสนองต่อเชื้อรานั้นเป็นเรื่องปกติ แต่นักวิจัยบางคนเคยสงสัยว่าการตอบสนองต่อเชื้อ Malassezia อาจมีความแตกต่างกันออกไป โดยยังไม่ทราบสาเหตุที่ชัดเจนในขณะนี้

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ตรวจภูมิแพ้และภาวะแพ้วันนี้ ที่คลินิกหรือรพ. ใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 855 บาท ลดสูงสุด 3150 บาท

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

Ads h 3

รังแคในเด็ก

รังแคในเด็กเป็นโรคผิวหนังอักเสบของต่อมไขมันที่เกิดขึ้นในเด็กทารกประมาณ 42% เมื่อหนังศีรษะถูกกำจัด มีชื่อที่ต่างไปคือ "ไขบนหนังศีรษะ" และยังเป็นเรื่องธรรมดาที่จะเจอสะเก็ดเหล่านี้รอบๆ บริเวณดวงตาและบริเวณที่ใส่ผ้าอ้อม ทารกที่เป็นโรคผิวหนังอักเสบของต่อมไขมันอาจมีสะเก็ดสีเหลืองหรือน้ำตาล และสะเก็ดเหล่านี้อาจกระจายไปทั่วทั้งตัวได้ 

อย่างไรก็ตามการสระผมด้วยยาสระผมเด็กสูตรอ่อนโยนจะช่วยขจัดสะเก็ดออกไปอย่างอ่อนโยน และถ้าจะให้ดีที่สุดไม่ควรแกะสะเก็ด โรคผิวหนังอักเสบของต่อมไขมันในเด็กทารกมักไม่ทำให้เกิดอาการคัน และจะหายไปเองในระหว่างอายุ 6 เดือน ถึง 1 ปี

ความชุกของรังแค

รังแคพบได้มากที่สุดเมื่อเข้าสู่ช่วงอายุประมาณ 20 ปี และผู้ชายจะเป็นมากกว่าผู้หญิง ช่วงอายุ 3 กลุ่มที่พบรังแคได้มาก ได้แก่

  • ทารก โดยเฉพาะทารกที่อายุต่ำกว่า 3 ปี
  • วัยเริ่มเจริญพันธุ์
  • ช่วงอายุระหว่าง 40-60 ปี

วิธีกำจัดรังแค

รังแคส่วนมากจะตอบสนองต่อยาสระผมที่สามารถขจัดรังแคได้ แต่ต้องใช้อย่างระมัดระวังและทำตามคำแนะนำบนฉลาก ยาสระผมที่ขจัดรังแคได้มีอยู่ 5 ประเภทหลักๆ เท่านั้นที่คุณสามารถหาซื้อได้โดยไม่ต้องใช้ใบสั่งแพทย์

  • ยาสระผม ซิงก์ ไพริไธออน (Zinc pyrithione) เช่น Head&Shoulder ซึ่งจะช่วยลดเชื้อรา Malassezia ที่อาจอยู่บนหนังศีรษะของคุณ
  • ยาสระผมที่ผสมกรดซาลิไซลิก ผลิตภัณฑ์เหล่านี้รวมถึง Neutrogena T/Sal ที่สามารถช่วยขจัดสะเก็ดรังแค แต่อาจทำให้หนังศีรษะแห้ง จึงควรใช้คู่กับครีมนวดผม
  • ยาสระผมที่ผสมน้ำมันดิน ผลิตภัณฑ์เหล่านี้รวมถึง Neutrogena T/Gel ที่ช่วยชะลออัตราของการเกิดสะเก็ดบนหนังศีรษะ ฆ่าเชื้อรา และลดอาการอักเสบ แต่ยาสระผมชนิดนี้อาจเปลี่ยนสีผมของให้อ่อนลงและทำให้หนังศีรษะไวต่อแสง จึงควรสวมหมวกเมื่ออยู่กลางแจ้งหรืออยู่ในร่มหากใช้ยาสระผมที่ผสมน้ำมันดิน
  • ยาสระผมที่ผสมซีลีเนียมซัลไฟด์ (Selenium sulfide) ยาสระผมเหล่านี้อาจลด Malassezia และลดการเกิดขุยบนหนังศีรษะ และสามารถเปลี่ยนสีผมให้อ่อนหรือย้อมสีผมได้
  • ยาสระผมที่มีส่วนผสมของคีโตโคนาโซล (Ketoconazole) ผลิตภัณฑ์เหล่านี้รวมถึง Nizoral ซึ่งสามารถหาซื้อได้ทั้งตามร้านขายยาหรือตามใบสั่งแพทย์

สถาบันโรคผิวหนังแห่งอเมริกาได้แนะนำให้ผู้ที่มีเชื้อสายยุโรปและเอเชียที่เป็นรังแคใช้ยาสระผมทุกวัน และให้ใช้ยาสระผมขจัดรังแค 2 ครั้งต่อสัปดาห์ ส่วนผู้ที่มีเชื้อสายแอฟริกันนั้นควรใช้ยาสระผมขจัดรังแคเพียงสัปดาห์ละครั้ง

แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านโรคผิวหนังสามารถแนะนำยาสระผมที่เหมาะสำหรับสภาพผมของคุณที่สุดได้ ถ้าอาการรังแคไม่ตอบสนองต่อยาสระผม คุณอาจเป็นโรคผิวหนังอักเสบของต่อมไขมัน และอาจต้องไปพบแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านโรคผิวหนังเพื่อรับยาทาหรือครีมทารักษาเชื้อรา ซึ่งอาจได้รับคำแนะนำให้รักษาด้วยวิธีอื่นๆ เช่น การใช้แชมพูขจัดรังแคที่แรงขึ้น หรือรักษาด้วยแสง 

ทั้งนี้การรักษาสำหรับโรคผิวหนังอักเสบของต่อมไขมันไม่ได้ทำเพื่อให้หายขาดจากโรค แต่สามารถช่วยลดอาการคัน ขจัดสะเก็ด และป้องกันการติดเชื้อจากผิวหนังถลอก โดยประเภทของการรักษาที่แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านโรคผิวหนังจะแนะนำให้ใช้นั้นขึ้นอยู่กับอายุและบริเวณที่เกิดอาการด้วย อีกทั้งแพทย์อาจต้องวินิจฉัยแยกโรคผิวหนังอื่นที่อาจทำให้มีอาการคล้ายกันได้ออกไปด้วย เช่น สะเก็ดเงิน และผื่นผิวหนังอักเสบ

วิธีรักษารังแคด้วยตนเองที่บ้าน

ปัจจุบันมีการแพทย์ทางเลือกที่นำมาใช้รักษารังแคหรือโรคผิวหนังอักเสบของต่อมไขมัน นั่นคือ Tea tree oil oil การใช้ยาสระผมที่มีส่วนผสมของ หลายคนที่ลองใช้กล่าวว่า Tea tree oil ช่วยรักษารังแคได้ แต่บางคนกลับประสบกับอาการระคายเคืองบนผิวหนังในขณะใช้ผลิตภัณฑ์นี้ ยาสระผมชนิดนี้สามารถหาซื้อได้ทั่วไปตามร้านสะดวกซื้อ นอกจากนี้การจัดการเกี่ยวกับระดับความเครียดและการรับประทานอาหารที่ดีต่อสุขภาพก็อาจจะช่วยได้เช่นกัน เพราะรังแคและโรคผิวหนังอักเสบของต่อมไขมันนั้นมีอาการแย่ลงได้เมื่อเกิดความเครียด


12 แหล่งข้อมูล
กองบรรณาธิการ HD มุ่งมั่นตั้งใจให้ผู้อ่านได้รับข้อมูลที่ถูกต้อง โดยทำงานร่วมกับแพทย์และบุคลากรทางการแพทย์ รวมถึงเลือกใช้ข้อมูลอ้างอิงที่น่าเชื่อถือจากสถาบันต่างๆ คุณสามารถอ่านหลักการทำงานของกองบรรณาธิการ HD ได้ที่นี่
Dandruff: Causes and treatments. Medical News Today. (https://www.medicalnewstoday.com/articles/152844)

บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้แก่ผู้อ่าน และไม่สามารถแทนการแนะนำของแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาได้ ผู้อ่านควรพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ตรวจที่สถานพยาบาลทุกครั้ง และไม่ควรตีความเองหรือวางแผนการรักษาด้วยตัวเองจากการอ่านบทความนี้ ทาง HD พยายามอัปเดตข้อมูลให้ครบถ้วนถูกต้องอยู่เสมอ คุณสามารถส่งคำแนะนำได้ที่ https://honestdocs.typeform.com/to/kkohc7

ผู้เขียนและผู้รีวิวบทความไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับสินค้าหรือบริการที่นำเสนอแต่อย่างใด เว้นแต่จะระบุในเนื้อหา การแนะนำสินค้าและบริการแสดงขึ้นอัตโนมัติจากระบบของเว็บไซต์หรือแอปพลิเคชัน

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าบทความนี้มีประโยชน์มากแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆ ที่เกี่ยวกับอาการนี้
แผลเป็นด่างขาวหลายจุดมันเกิดจากการเป็นแผลซ้ำๆอะค่ะ อยากทราบว่าด่างขาวมันจะลามมั้ยคะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ที่มีใบอนุญาต (คำตอบนี้เป็นการให้คำแนะนำเบื้องต้น ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค หรือการรักษา)
เท้ามีกลิ่นเหม็นทำยังไงคะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ที่มีใบอนุญาต (คำตอบนี้เป็นการให้คำแนะนำเบื้องต้น ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค หรือการรักษา)
ถ้าเราแพ้พวกทองแดงมาก ๆ แล้วเป็นผื่นเป็นแผลบ่อย ๆ มีสิทธิจะเป็นโรคผิวหนังไหมค่ะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ที่มีใบอนุญาต (คำตอบนี้เป็นการให้คำแนะนำเบื้องต้น ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค หรือการรักษา)
ผมเป็นโรคผิวหนังอะไรหรือป่าวครับ เป็นมาสักพักละคับขอคำแนะนำด้วยคับ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ที่มีใบอนุญาต (คำตอบนี้เป็นการให้คำแนะนำเบื้องต้น ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค หรือการรักษา)
หากคุณยังมีคำถาม ส่งคำถามให้คุณหมอตอบได้ที่นี่

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลส่วนตัวของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวิดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รอยโรค (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่ดูไฟล์ได้
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เข้าถึงได้

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม