กองบรรณาธิการ HD
เขียนโดย
กองบรรณาธิการ HD

กลลวงของการลดน้ำหนัก ทำไมเลิกลดน้ำหนัก จึงน้ำหนักขึ้นมากกว่าเดิม

เผยแพร่ครั้งแรก 28 มี.ค. 2017 อัปเดตล่าสุด 7 ธ.ค. 2022 เวลาอ่านประมาณ 4 นาที
กลลวงของการลดน้ำหนัก ทำไมเลิกลดน้ำหนัก จึงน้ำหนักขึ้นมากกว่าเดิม

ในปีหนึ่งผู้หญิงบางคนพยายามลดความอ้วนหลายครั้ง พอน้ำหนักลดก็เป็นที่พอใจก็เลิก ไม่ช้าไม่นาน น้ำหนักตัวอาจกลับเพิ่มขึ้นใหม่ บางคนอ้วนขึ้นอย่างรวดเร็ว บางทีอ้วนกว่าเดิมด้วยซ้ำพอรู้ตัว กลัวรูปร่างจะไม่สวย ก็พยายามลดอาหารเพื่อลดความอ้วนอีก ทำเช่นนี้ซ้ำ ๆ หลายครั้ง น้ำหนักขึ้น ๆ ลง ๆ เป็นวงจรที่ไม่สิ้นสุด เรียกว่า วงจรลดน้ำหนัก

ผู้หญิงส่วนใหญ่ลดน้ำหนักเพื่อความสวยงาม

ส่องกระจกเห็นเนื้อบนลำตัวพอกพูนขึ้นผิดที่ ส่วนที่เคยบางกลับหนา ส่วนที่เคยเต่งตึงกับหย่อน อยากสวยเหมือนเดิม จึงตัดสินใจลดน้ำหนัก น้อยคนนักลดน้ำหนักเพื่อสุขภาพ ตรงกันข้าม ผู้ชายส่วนใหญ่ลดน้ำหนักตามแพทย์สั่งเพราะความอ้วนทำให้มีความดันโลหิตสูง ไขมันในเลือดสูง หรือเป็นเบาหวาน

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
หมดปัญหาเหงื่อออกมากที่มืออย่างถาวร รักษาแล้วมือแห้ง ชีวิตง่ายขึ้น!

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / เบิกประกันได้ / ผ่อน 0% ได้ / ปรึกษาหมอก่อนผ่าตัดได้ไม่จำกัดครั้ง

ด้วยเหตุนี้ ผู้หญิงมักมักหาทางลดน้ำหนักเอง โดยไม่อยู่ในความควบคุมของแพทย์ มักใช้วิธีได้ยินได้ฟังกันมา บางคนทำตามที่เพื่อนบอกหรือคนอื่นแนะนำ บ้างหาวิธีเองตามหนังสือพิมพ์หรือนิตยสาร ส่วนใหญ่ต้องลดอาหารเพื่อลดน้ำหนัก บางทีอาจจะต้องออกกำลังกายประกอบ บางทีใช้รายการอาหารที่กำหนดมาให้บ้างให้กินแต่ผลไม้เป็นอาหารเช้า บ้างสั่งให้กินแต่ไข่ต้มใบเดียว บางทีให้อดอาหารเป็นบางมื้อ บางวิธีต้องซื้ออาหารพิเศษผลิตสำหรับลดความอ้วนโดยเฉพาะ เช่นอาหารเหลว เป็นต้น ซึ่งมีราคาแพง

ไม่ว่าจะใช้วิธีลดวามอ้วนอย่างไร ถ้ามีการลดอาหาร นั่นคือการกินเพื่อลดพลังงานที่ร่างกายได้รับจากอาหารให้น้อยกว่าพลังงานที่ร่างกายใช้ประจำวัน ทำให้ต้องดึงเอาพลังงานที่สะสมไว้มาใช้เมื่อนั้นน้ำหนักตัวจะลดลง ส่วนที่ลดลงอาจเป็นไขมัน คาร์โบไฮเดรตหรือโปรตีน เวลาร่างกายสะสมอาหารเหล่านี้ จะสมสมร่วมกับน้ำ เมื่อสูญเสียไปร่างกายจะสูญเสียน้ำด้วย ประมาณว่าสารโปรตีน ไขมัน และคาร์โบไฮเดรตที่สูญเสียไปทุกหนึ่งกรัม จะสูญเสียน้ำประมาณ 3-4 กรัม ฉะนั้น ในช่วงแรกที่ลดน้ำหนัก น้ำหนักตัวจะลดลงอย่างรวดเร็ว แต่ส่วนใหญ่เป็นน้ำหนักของน้ำ ช่วงนี้เจ้าตัวจะยินดีเพราะลดน้ำหนักได้สมใจ

ผลกระทบหลังจากลดน้ำหนักด้วยการกินน้อยลง

เมื่อลดน้ำหนักด้วยการควบคุมอาหาร ร่างกายจะปรับตัวให้เผาผลาญพลังงานน้อยลง อันเป็นกลไกที่มีติดตัวมาแต่เกิด สงวนเอาไว้ในเวลาอดอยาก เวลากินดีอยู่ดี ร่างกายต้องการพลังงานจำนวนหนึ่งไปเผาผลาญ เพื่อใช้ในการดำรงชีวิตอันได้แก่การทำงานของอวัยวะภายใน เป็นต้น แต่เมื่อกินอาหารน้อยลงในยามลดความอ้วน ร่างกายกลับคิดว่ากำลังอดอยากเลยลดอัตราการเผาผลาญอาหารลง ปริมาณพลังงานที่จำเป็นในการดำรงชีวิตจึงน้อยลงด้วย พอถึงช่วงนี้ ผู้ลดน้ำหนักจะรู้สึกท้อถอย เพราะไม่ว่ากินน้อยเพียงไร ก็ดูเหมือนน้ำหนักจะไม่ลดลงเลย จึงจะเลิกล้มความพยายามที่จะลดน้ำหนักตอนนี้เอง หลังจากเลิกลดน้ำหนักแล้วก็กินอาหารเพิ่มขึ้น ร่างกายก็ยังไม่วายใช้อัตราการเผาผลาญพลังงานที่เหมือนตอนลดน้ำหนัก จึงทำให้ต่อจากนั้นน้ำหนักตัวเพิ่มง่าย จึงมักอ้วนกว่าเดิมและอ้วนเร็วขึ้น

เมื่อไม่นานมานี้เอง นักโภชนาการเคยแนะนำให้ลดน้ำหนักประมาณสัปดาห์ละครึ่งถึงหนึ่งกิโลกรัม ปัจจุบันเห็นว่าการลดน้ำหนักดังกล่าวรวดเร็วเกินไป เพราะต้องกินอาหารน้อยลงกว่าเดิมมาก ถึงจะได้ผลก็ไม่ถาวร ควรลดน้ำหนักทีละน้อยกว่านั้น ไม่เกินสัปดาห์ละครึ่งกิโลกรัม

วิธีลดความอ้วนที่ดี ... ควรให้ผลยาวนาน

การลดน้ำหนักแบบค่อยเป็นค่อยไป ทำให้ผู้ลดความอ้วนสามารถเปลี่ยนนิสัยการกินอย่างไม่ต้องทนทุกข์ทรมานมากนัก มีอาหารกินพออิ่มไม่ต้องถึงกับอดอยาก อดมื้อกินมื้อ ถึงลดได้ทีละน้อยก็มีผลดีกว่าลดทีละมาก แต่กลับอ้วนขึ้นใหม่ในวันหลัง นอกจากนั้นการลดน้ำหนักรวดเร็วเกินไปยังทำให้จิตใจหมกมุทน หดหู่ มัวพะวงถึงแต่น้ำหนักตัว มีผลกระทบกระเทือนสุขภาพจิต หน้าตาไม่สดใส ประสิทธิภาพในการทำงานต่ำลงทั้งการกินอาหารน้อยเกินไปอาจทำให้ท้องผูก เพิ่มความทรมานขึ้นอีกอย่างหนึ่ง

อนึ่ง นักโภชนาการและแพทย์อเมริกันร่วมกันทำ ตารางน้ำหนักตัวที่เหมาะสมขึ้นมาใหม่เมื่อสองปีก่อน เราอาจจะขอยืมมาใช้ได้ ถ้าคงน้ำหนักตัวไว้ได้ตามตาราง จะทำให้คงสุขภาพที่ดีไว้ได้จะเห็นว่าต่างกับตารางเดิมตรงที่ไม่ระบุเพศหญิงและเพศชายแต่ระบุอายุไว้ เมื่ออายุมากขึ้นอนุญาตให้มีน้ำหนักเพิ่มขึ้นอีกเล็กน้อยโดยไม่มีผลกระทบกระเทือนสุขภาพ น้ำหนักในตารางเป็นน้ำหน้าที่ชั่งโดยไม่สวมเสื้อผ้า และส่วนสูงวัดเมื่อยืนเท้าเปล่า ควรใช้น้ำหนักข้างต่ำสำหรับผู้หญิง เพราะมีกระดูกและกล้ามเนื้อน้อยกว่าชาย

หากน้ำหนักตัวสูงกว่าที่กำหนดในตารางถือว่าไม่เหมาะสม เพราะอาจทำให้สุขภาพไม่ดี และถ้ามีไขมันพอกอยู่ที่หน้าท้องเป็นอันตรายแก่สุขภาพมากกว่าไขมันที่สะโพกและต้นขา

ถ้าน้ำหนักไม่เกินที่ตารางกำหนด

ถ้าไขมันไม่พอกที่หน้าท้องมาก และไม่มีเหตุผลทางสุขภาพอื่น เช่นความดันโลหิตไม่สูง ไม่เป็นเบาหวาน ไขมันในเลือดไม่สูง ก็ไม่จำเป็นต้องลดน้ำหนัก ถึงแม้จะไม่สวยอย่างใจนึก แต่อาจจะช่วยให้สุขภาพจิตและสุขภาพกายดีขึ้น เพราะไม่ต้องพะวงกับการลดน้ำหนัก ไม่พลัดหลงเขาไปในวงจรลดน้ำหนัก ซึ่งไม่มีวันสิ้นสุด และไม่ต้องเสียเงินเพื่อใช้บริการลดน้ำหนัก

บทความที่เกี่ยวข้อง

รีวิว ตรวจ DNA ออกแบบการลดน้ำหนักเฉพาะตัว ที่ รพ.พญาไท 2 | HDmall


5 แหล่งข้อมูล
กองบรรณาธิการ HD มุ่งมั่นตั้งใจให้ผู้อ่านได้รับข้อมูลที่ถูกต้อง โดยทำงานร่วมกับแพทย์และบุคลากรทางการแพทย์ รวมถึงเลือกใช้ข้อมูลอ้างอิงที่น่าเชื่อถือจากสถาบันต่างๆ คุณสามารถอ่านหลักการทำงานของกองบรรณาธิการ HD ได้ที่นี่
Easy Weight Loss Tips: 10 Painless Ways to Lose Weight. WebMD. (https://www.webmd.com/women/features/weight-loss-tips)
12 tips to help you lose weight on the 12-week plan. NHS (National Health Service). (https://www.nhs.uk/live-well/healthy-weight/12-tips-to-help-you-lose-weight/)
How to lose weight fast: 9 scientific ways to drop fat. Medical News Today. (https://www.medicalnewstoday.com/articles/322345)

บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้แก่ผู้อ่าน และไม่สามารถแทนการแนะนำของแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาได้ ผู้อ่านควรพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ตรวจที่สถานพยาบาลทุกครั้ง และไม่ควรตีความเองหรือวางแผนการรักษาด้วยตัวเองจากการอ่านบทความนี้ ทาง HD พยายามอัปเดตข้อมูลให้ครบถ้วนถูกต้องอยู่เสมอ คุณสามารถส่งคำแนะนำได้ที่ https://honestdocs.typeform.com/to/kkohc7

ผู้เขียนและผู้รีวิวบทความไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับสินค้าหรือบริการที่นำเสนอแต่อย่างใด เว้นแต่จะระบุในเนื้อหา การแนะนำสินค้าและบริการแสดงขึ้นอัตโนมัติจากระบบของเว็บไซต์หรือแอปพลิเคชัน

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าบทความนี้มีประโยชน์มากแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

บทความต่อไป