อ. ทพญ. พฤษพร เกียรติ์เกริกไกร ทันตแพทย์ชำนาญการ
เขียนโดย
อ. ทพญ. พฤษพร เกียรติ์เกริกไกร ทันตแพทย์ชำนาญการ
ทีมแพทย์ HD
ตรวจสอบความถูกต้องโดย
ทีมแพทย์ HD
สุขภาพฟัน

ถอนฟันคุด ผ่าฟันคุด เป็นอย่างไร? ตอบทุกข้อสงสัยจากทันตแพทย์

รวมคำตอบเกี่ยวกับฟันคุด เกิดได้อย่างไร การผ่าตัดหรือถอน แผลกี่วันหาย
เผยแพร่ครั้งแรก 10 มี.ค. 2019 อัปเดตล่าสุด 13 ส.ค. 2020 ตรวจสอบความถูกต้อง 20 มี.ค. 2019 เวลาอ่านประมาณ 4 นาที
ถอนฟันคุด ผ่าฟันคุด เป็นอย่างไร? ตอบทุกข้อสงสัยจากทันตแพทย์

หลายคนพออายุมากขึ้นแล้วเกิดปัญหาฟันคุด หรือฟันไม่งอกโผล่พ้นขากรรไกรออกมาตั้งตรงตามปกติ ทำให้ต้องแก้ปัญหาด้วยการผ่าฟันคุดหรือถอนฟันคุด

การผ่าหรือถอนฟันคุดในคนไข้แต่ละราย ทันตแพทย์จะใช้วิธีแตกต่างกัน ขึ้นอยู่กับลักษณะฟันที่งอกออกมา หลังจากผ่าหรือถอนฟันคุดออกแล้ว ก็มักจะยังมีแผลอยู่อีกนานนับเดือน ดังนั้นคุณจึงควรศึกษาวิธีปฏิบัติหลังจากการถอนฟันคุด ดังที่จะอธิบายในบทความดังต่อไปนี้

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ถอนหรือผ่าฟันคุดวันนี้ ที่คลินิกใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 427 บาท ลดสูงสุด 650 บาท

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

Ads d 11

ฟันคุดเกิดจากอะไร ทุกคนต้องมีฟันคุดหรือไม่?

มีรายงานต่างๆ กล่าวว่า มนุษย์โบราณไม่มีฟันคุด เนื่องจากกระดูกขากรรไกรมีขนาดใหญ่เพียงพอให้ฟันขึ้นได้เต็มซี่ แต่มนุษย์ในปัจจุบันมีฟันคุด เนื่องจากอาหารที่ทำขึ้นเองมีลักษณะอ่อนเหลวและขนาดเล็กกว่าในยุคโบราณ กระดูกขากรรไกรจึงไม่ต้องทำงานหนัก ทำให้เกิดการปรับตัวให้มีลักษณะเล็กลง ในขณะที่จำนวนและขนาดของฟันยังเท่าเดิม ฟันจึงไม่สามารถจัดวางตำแหน่งหรือขึ้นในทิศทางตามยาวของตัวฟัน (Long axis) ได้ตามปกติในขากรรไกร เกิดเป็นฟันคุดอยู่ในกระดูก

หากมีพื้นที่พอในกระดูกขากรรไกร ฟันกรามซี่ที่ 3 ของคนเราควรจะขึ้นในช่องปากในช่วงอายุ 17-21 ปี ฟันซี่นี้เป็นซี่สุดท้าย จึงเป็นซี่ที่กลายเป็นฟันคุดได้มากที่สุด

อย่างไรก็ตาม ทุกคนไม่จำเป็นต้องมีฟันคุด หากว่าไม่มีฟันกรามซี่ที่ 3 หรือมีฟันซี่นี้ แต่ขนาดของกระดูกขากรรไกรมีพื้นที่เพียงพอให้ฟันขึ้นได้เต็มซี่ในทิศทางที่ถูกต้อง ฟันก็สามารถขึ้นเป็นปกติได้

อ่านเพิ่มเติม: ฟันคุดคืออะไร จะรู้อย่างไรว่ามีฟันคุด

ฟันคุดมีอาการอย่างไรบ้าง?

หากฟันคุดไม่ได้ผุ ไม่ได้ดันฟันซี่ข้างเคียง หรือไม่ได้มีเศษอาหารสะสมที่ฝาเหงือก ก็อาจไม่มีอาการผิดปกติใดๆ แต่ถ้าฟันคุดดันฟันซี่ข้างๆ หรือฝาเหงือกอักเสบ ก็อาจทำให้เกิดอาการปวดเล็กน้อยถึงปวดมากเป็นบริเวณกว้าง ไม่รู้ตำแหน่งแน่ชัด

ฟันคุดโผล่แล้วเป็นแบบไหน?

ฟันคุดโผล่แล้ว คือ ตัวฟันคุดบางส่วนหรือทั้งหมดโผล่พ้นเหงือก ทำให้สามารถมองเห็นได้โดยตรง หรือมองผ่านกระจก ซึ่งจะมีผลต่อความยากง่ายในการผ่าตัดหรือถอนฟันคุด

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ถอนหรือผ่าฟันคุดวันนี้ ที่คลินิกใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 427 บาท ลดสูงสุด 650 บาท

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

Ads d 11

สำหรับฟันคุดที่โผล่แล้วบางส่วน จะมีเนื้อเยื่อเหงือกคลุมตัวฟันที่ขึ้นบางส่วน เรียกว่า ฝาเหงือก ใต้ฝาเหงือกมักพบเศษอาหารเข้าไปสะสมอยู่เสมอๆ ส่งผลให้เกิดการหมักหมมเน่าเปื่อย จนท้ายที่สุดจะเกิดการติดเชื้อได้

จะรู้ได้อย่างไรว่าต้องผ่าหรือถอนฟันคุด?

ส่วนใหญ่แล้วฟันคุดมักจะมีเหงือก ฟันซี่อื่น หรือกระดูกขวางอยู่ จะทราบได้ด้วยการเอกซเรย์ จึงต้องใช้การผ่าตัดออก แต่บางกรณี ฟันคุดอาจอยู่ในลักษณะขึ้นผิดทิศทาง แต่โผล่พ้นเหงือกขึ้นมามากพอ กรณีนี้ทันตแพทย์ผู้ชำนาญสามารถถอนออกได้

วิธีการผ่าฟันคุดสำหรับฟันบนหรือล่างต่างกันหรือไม่?

การผ่าฟันคุดซี่บนและซี่ล่างมีวิธีการพื้นฐานเหมือนกัน ได้แก่ การเปิดแผ่นเหงือก การกรอตัดกระดูกที่คลุมฟันออก การกรอตัดแบ่งฟัน การเอาฟันที่กรอตัดออกจากกระดูกเบ้าฟัน และการเย็บแผล

ความแตกต่างคือ กระดูกขากรรไกรบนมีความยืดหยุ่นและมีรูพรุนมากกว่าในขากรรไกรล่าง แต่มีความแข็งน้อยกว่า ทำให้ฟันคุดบนหลุดออกง่ายกว่าฟันคุดล่าง อย่างไรก็ตาม ทางเข้าสำหรับเครื่องมือ แสงส่องสว่าง และการดึงรั้งแผ่นเหงือกสำหรับการผ่าตัดฟันคุดบนจะทำได้ยากกว่าในฟันคุดล่าง

อ่านเพิ่มเติม: การผ่าฟันคุด

อ่านเพิ่มเติม: ผ่าฟันคุดราคาซี่ละเท่าไหร่ ผ่าฟันคุดใช้สิทธิประกันสังคมได้หรือไม่

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ถอนหรือผ่าฟันคุดวันนี้ ที่คลินิกใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 427 บาท ลดสูงสุด 650 บาท

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

Ads d 11
ผ่าฟันคุด

ข้อปฏิบัติหลังการผ่าหรือถอนฟันคุด

  1. หลังจากผ่าหรือถอนฟันคุดแล้ว ควรกัดผ้าก๊อซให้แน่นบนบริเวณที่ถอนหรือผ่า เพื่อเป็นการหยุดเลือด ห้ามเคี้ยวหรือพูดถ้าไม่จำเป็น ถ้าจำเป็นต้องพูดให้พูดแบบกัดฟันพูด โดยปกติเลือดสดที่ไหลออกจากแผลจะหยุดไหลภายใน 1 ชั่วโมง แต่อาจมีลิ่มเลือดที่ละลายปนกับน้ำลายซึมออกมาได้ตลอด 24 ชั่วโมงแรกหลังผ่าตัด
  2. ห้ามบ้วนน้ำ น้ำลาย หรือเลือด ตลอดวันที่ผ่าตัดหรือถอนฟันคุด
  3. หากมีน้ำลายและเลือดในปาก ต้องกลืนเท่านั้น
  4. เมื่อกัดผ้าก๊อซครบ 2 ชั่วโมง ให้คายผ้าก๊อซทิ้ง หากยังมีเลือดสดๆ ไหลออกมาจากแผลผ่าตัดหรือถอนฟันคุดอีก ให้กัดผ้าก๊อซที่ทันตแพทย์ให้อีก 1 ชั่วโมง โดยต้องล้างมือให้สะอาดก่อนหยิบผ้าก๊อซวางที่แผล
  5. ต้องรับประทานยาที่ได้รับตามที่ทันตแพทย์จ่ายอย่างเคร่งครัด เช่น ยาปฏิชีวนะ ยาแก้ปวด
  6. วันต่อไปให้บ้วนปากหลังรับประทานอาหารด้วยน้ำเกลือ (น้ำต้มสุก 1 แก้วผสมกับเกลือครึ่งช้อนชา)
  7. ถ้าเลือดไหลไม่หยุด ห้ามอมน้ำแข็ง ให้ใช้เจลแช่เย็นหรือน้ำแข็งในถุงพลาสติกห่อด้วยผ้าหรือกระดาษ ประคบนอกปากบริเวณผิวหนังที่ตรงกับฟันที่ถอนหรือผ่าตัด ประคบเย็น 48 ชั่วโมงแรก
  8. หลังจากผ่าตัดหรือถอนฟันคุดเลย 48 ชั่วโมงเป็นต้นไป ให้ประคบอุ่นเพื่อลดอาการบวม โดยอาการบวมและมีรอยช้ำนั้นพบได้เป็นปกติหลังการผ่าตัดหรือถอนฟันคุด จะบวมมากที่สุดวันที่ 3 จากนั้นจะค่อยๆ ยุบ
  9. ห้ามแคะแผลหรือดูดแผลผ่าหรือถอนฟันคุดเล่น ห้ามใช้ลิ้นดุนที่แผล
  10. ห้ามออกกำลังกายหนัก แต่สามารถทำงานและใช้ชีวิตประจำวันได้ตามปกติ
  11. ห้ามสูบบุหรี่ ดื่มสุรา หรือรับประทานของมึนเมา อย่างน้อย 1 สัปดาห์
  12. ห้ามรับประทานอาหารรสจัด เผ็ดจัด หรือร้อนจัด
  13. รับประทานอาหารในวันแรกได้ โดยควรเป็นอาหารเหลวที่ไม่ร้อนเกินไป เช่น โจ๊ก ข้าวต้ม
  14. แปรงฟันได้ตามปกติในวันรุ่งขึ้น ฟันที่อยู่ใกล้บริเวณแผลผ่าตัดหรือถอนฟันคุดก็ต้องแปรงด้วยแปรงขนอ่อนมากๆ ห้ามใช้แปรงแคะหรือเขี่ยบริเวณแผลที่ถอนฟัน
  15. หากได้รับการเย็บแผลผ่าตัดหรือถอนฟันคุดไว้ด้วยไหมชนิดไม่ละลาย ต้องกลับไปให้ทันตแพทย์ตัดไหมหลังผ่าตัด 7-10 วัน

กี่วันแผลผ่าหรือถอนฟันคุดจึงจะหาย จะปวดไปอีกกี่วัน?

การผ่าตัดหรือถอนฟันคุดย่อมก่อให้เกิดการบาดเจ็บ รวมถึงทำให้กระดูกและเหงือกช้ำ อาการปวดบวมหลังผ่าตัดจึงเป็นเรื่องปกติ

วันแรกของการผ่าตัด เมื่อยาชาเริ่มหมดฤทธิ์ก็จะเริ่มรู้สึกปวดได้ทันที และมีอาการปวดมากที่สุดเมื่อ 3-5 ชั่วโมงหลังผ่าตัด

อย่างไรก็ตาม อาการเหล่านี้สามารถบรรเทาได้ด้วยการรับประทานยา การประคบ และปฏิบัติตามข้อปฏิบัติที่ทันตแพทย์ได้แจ้งอย่างเคร่งครัด

หลังวันที่ 2 ของการผ่าตัดหรือถอนฟันคุด อาการปวดจะน้อยลงหรือหายไปเลย ถ้าหลังวันที่ 3 เป็นต้นไปอาการเจ็บปวดยังไม่ทุเลา หรือกลับปวดมากขึ้น อาจเป็นสัญญาณของการเกิดปัญหาแทรกซ้อนอื่นๆ เช่น กระดูกเบ้าฟันอักเสบ ควรกลับไปพบทันตแพทย์เพื่อทำการรักษา

เหงือกบริเวณแผลผ่าตัดหรือถอนฟันคุดจะเริ่มปิดหลังจาก 5 วันแรกหลังการผ่าตัดหรือถอนฟันคุด ส่วนใหญ่จะปิดภายใน 2 สัปดาห์ และจะปิดสนิทภายใน 1 เดือน

อ่านเพิ่มเติม: ผ่าฟันคุดเจ็บไหม

จองคิวและเปรียบเทียบราคาผ่าฟันคุดและถอนฟันคุด พร้อมเช็คโปรโมชั่นส่วนลดและแคชแบ็กได้ที่นี่ หรือสอบถามได้ที่ไลน์ @hdcoth กดที่นี่เพื่อเพิ่มเราเป็นเพื่อน

ผ่าฟันคุด


4 แหล่งข้อมูล
กองบรรณาธิการ HD มุ่งมั่นตั้งใจให้ผู้อ่านได้รับข้อมูลที่ถูกต้อง โดยทำงานร่วมกับแพทย์และบุคลากรทางการแพทย์ รวมถึงเลือกใช้ข้อมูลอ้างอิงที่น่าเชื่อถือจากสถาบันต่างๆ คุณสามารถอ่านหลักการทำงานของกองบรรณาธิการ HD ได้ที่นี่
Susarla SM, Blaeser BF, Magalnick D. Third molar surgery and associated complications. Oral Maxillofac Surg Clin North Am. 2003 May;15(2):177-86
Jerjes W, Upile T, Kafas P, et al. Third molar surgery: the patient's and the clinician's perspective. Int Arch Med. 2009;2(1):32. Published 2009 Oct 24. doi:10.1186/1755-7682-2-32
ศ.ทพ.ณัฐเมศร์ วงศ์สิริฉัตร, ตำราการผ่าฟันคุด (ฟันกรามล่างซี่ที่สาม) (Lower impacted third molar surgical intervention), กรุงเทพฯ: บริษัท เท็กซ์แอนด์ เจอร์นัล พับลิเคชั่น, 2555

บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้แก่ผู้อ่าน และไม่สามารถแทนการแนะนำของแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาได้ ผู้อ่านควรพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ตรวจที่สถานพยาบาลทุกครั้ง และไม่ควรตีความเองหรือวางแผนการรักษาด้วยตัวเองจากการอ่านบทความนี้ ทาง HD พยายามอัปเดตข้อมูลให้ครบถ้วนถูกต้องอยู่เสมอ คุณสามารถส่งคำแนะนำได้ที่ https://honestdocs.typeform.com/to/kkohc7

ผู้เขียนและผู้รีวิวบทความไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับสินค้าหรือบริการที่นำเสนอแต่อย่างใด เว้นแต่จะระบุในเนื้อหา การแนะนำสินค้าและบริการแสดงขึ้นอัตโนมัติจากระบบของเว็บไซต์หรือแอปพลิเคชัน

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าบทความนี้มีประโยชน์มากแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ตั้งกระทู้ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลส่วนตัวของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวิดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รอยโรค (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่ดูไฟล์ได้
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เข้าถึงได้

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม
บทความต่อไป
ผ่าฟันคุด เป็นอย่างไร? คู่มือการผ่าฟันคุดที่ครบถ้วนที่สุด
ผ่าฟันคุด เป็นอย่างไร? คู่มือการผ่าฟันคุดที่ครบถ้วนที่สุด

การถอน หรือผ่าฟันคุด ไม่น่ากลัวอย่างที่คิด แถมยังป้องกันอาการปวดและลดอาการแทรกซ้อนอื่นๆ ของฟันข้างเคียงได้

อ่านเพิ่ม
ฟันคุด
ฟันคุด

ต้นเหตุของความเจ็บปวดที่ซ่อนอยู่ใต้เหงือก ยิ่งรู้เร็ว ยิ่งรักษาไว คลายความทรมาน

อ่านเพิ่ม
การผ่าฟันคุด ไม่ได้น่ากลัวอย่างที่คิด
การผ่าฟันคุด ไม่ได้น่ากลัวอย่างที่คิด

เตรียมตัวเตรียมใจก่อนผ่าฟันคุด สาเหตุ วิธีการผ่าฟันคุดโดยละเอียด

อ่านเพิ่ม