ชวิน รวิทิวากุล
เขียนโดย
ชวิน รวิทิวากุล
ภญ.สุภาดา ฟองอาภา
ตรวจสอบความถูกต้องโดย
ภญ.สุภาดา ฟองอาภา

หญ้าดอกขาว (Little ironweed)

รวมสรรพคุณของหญ้าดอกขาว ประโยชน์และวิธีการนำมาใช้ สารสำคัญในหญ้าดอกขาวที่ช่วยบำรุงร่างกายแบบเข้าใจง่าย
เผยแพร่ครั้งแรก 22 พ.ค. 2020 อัปเดตล่าสุด 17 พ.ย. 2020 ตรวจสอบความถูกต้อง 9 ก.ค. 2020 เวลาอ่านประมาณ 3 นาที
หญ้าดอกขาว (Little ironweed)

เรื่องควรรู้

ขยาย

ปิด

  • หญ้าดอกขาว (Little ironweed) พบได้ทั่วไปตามเขตร้อนชื้นทวีปเอเชีย เช่น ประเทศไทย จีน ศรีลังกา
  • หญ้าดอกขาวส่วนใหญ่จะมีความสูงอยู่ที่ 80-150 เซนติเมตร ลำต้นเล็กไม่แตกกิ่ง ตัวดอกขึ้นตามยอดกิ่ง 5-15 ดอก มีสีม่วงรอบนอก ด้านในอาจมีสีขาว
  • หญ้าดอกขาวอุดมไปด้วยสารกลุ่มฟลาโวนอยด์ (Flavonoid) ซึ่งเป็นสารต้านอนุมูลอิสระที่พบได้ในพืช และสารกลุ่มไกลโคไซด์ (Glycoside) ช่วยรักษาสมดุลของระบบไหลเวียนโลหิต รวมถึงช่วยเรื่องระบบขับถ่าย
  • รากของหญ้าดอกขาวสามารถใช้ต้มดื่มเป็นชาได้ ใบของหญ้าดอกขาวสามารถใช้พอกผิวเพื่อฆ่าเชื้อได้ หน่ออ่อนของหญ้าดอกขาวสามารถใช้ประกอบอาหารได้
  • หากจะรับประทานหญ้าดอกขาวในรูปแบบอาหารเสริม ควรปรึกษาแพทย์ก่อนเสมอ เพราะสารสกัดบางตัวอาจมีผลกระทบต่อการดูดซึมของยาบางชนิด
  • เปรียบเทียบราคาและแพ็กเกจตรวจสุขภาพ

หญ้าดอกขาว เป็นพืชที่หลายคนคุ้นหน้าคุ้นตาตามริมถนน พื้นที่ร้อนชื้น หรือในป่า เนื่องจากเติบโตได้ง่ายและมีประโยชน์ หลายประเทศจึงนำมาปรุงเป็นอาหาร รวมถึงสกัดเป็นยารักษาอาการต่างๆ

รู้จักหญ้าดอกขาว

หญ้าดอกขาว ชื่อภาษาอังกฤษหรือชื่อสามัญคือ Little ironweed จัดอยู่ในวงศ์เดียวกับดอกทานตะวัน (Asteraceae) หญ้าดอกขาวยังมีชื่ออื่นๆ ที่นิยมเรียกต่างกันไปตามแต่ละประเทศ ดังนี้

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ตรวจภูมิแพ้และภาวะแพ้วันนี้ ที่คลินิกหรือรพ. ใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 873 บาท ลดสูงสุด 3%

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

Ads h 3
  • ชื่อในภาษาอังกฤษ Vernonia
  • ชื่อในภาษาสเปน Machadita
  • ชื่อในภาษาฝรั่งเศส Ayapana sauvage
  • ชื่อในภาษาจีน Ye xiang niu
  • ชื่อทางวิทยาศาสตร์คือ Vernonia cinerea (L.) Less.

หญ้าดอกขาวถือเป็นพืชประจำถิ่นขนาดเล็ก อาจจัดเป็นหนึ่งในพืชสมุนไพร ปัจจุบันมีการนำมาใช้ประโยชน์ทางการแพทย์หลากหลายด้าน คนทั่วไปนิยมใช้หญ้าดอกขาวในการชงชา

หญ้าดอกขาวสามารถพบได้หลายประเทศในทวีปเอเชีย เช่น ไทย ศรีลังกา จีน และพื้นที่ที่มีสภาพอากาศเหมาะสม โดยหญ้าดอกขาวจะเจริญเติบโตได้ดีในมรสุมเขตร้อนชื้น แต่อาจพบสายพันธุ์อื่นๆ ของหญ้าดอกขาวในทวีปอเมริกาที่มีสภาพอากาศแห้งได้เช่นกัน

ลักษณะทางพฤษศาสตร์ของหญ้าดอกขาว

หญ้าดอกขาวมีความสูงประมาณ 80-150 เซนติเมตร ลำต้นไม่แตกกิ่ง หรืออาจแตกออกมาเพียงเล็กน้อย ใบของหญ้าดอกขาวมีขนาดแตกต่างกัน 

บริเวณด้านบนของลำต้นจะมีใบขนาดเล็ก และด้านล่างของลำต้นจะมีใบขนาดใหญ่ ความยาวตั้งแต่ 1.5-5 เซนติเมตร ไล่ลงมาเรื่อยๆ ตามลำดับ

ดอกของหญ้าดอกขาวจะขึ้นบริเวณยอด มีสีม่วง ด้านในอาจมีสีขาว ทั้งดอกมีความยาวเพียง 2.5-3 มิลลิเมตร จำนวนตั้งแต่ 5-15 ดอก รูปทรงโดยรวมคล้ายกับโคมไฟห้อยเพดานขนาดใหญ่

สรรพคุณของหญ้าดอกขาว

หญ้าดอกขาวมีสารสำคัญที่มีประโยชน์คือ ฟลาโวนอยด์ (Flavonoid) ซึ่งเป็นสารที่มักพบในพืชผักผลไม้ ถือเป็นสารต้านอนุมูลอิสระสำคัญ ทำให้หญ้าดอกขาวมีสรรพคุณในการรักษาและบำรุงร่างกายมากมาย ดังนี้

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ตรวจภูมิแพ้และภาวะแพ้วันนี้ ที่คลินิกหรือรพ. ใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 873 บาท ลดสูงสุด 3%

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

Ads h 3
  • ช่วยลดความผิดปกติระหว่างมีประจำเดือนของผู้หญิง รักษาสมดุลภายในช่องคลอด
  • ช่วยลดความอยากบุหรี่ ชาหญ้าดอกขาวมีสารกลุ่มไกลโคไซด์ (Glycoside) ทำให้ลิ้นชาและไม่อยากสูบบุหรี่ หากดื่มชาหญ้าดอกขาวติดต่อกันเป็นเวลานานร่วมกับการงดสูบบุหรี่ จะสามารถทำให้เลิกบุหรี่ได้ง่ายขึ้น
  • ช่วยรักษาสมดุลของระบบเลือดในร่างกาย สารคาร์ดิแอก ไกลโคไซด์ (Cardiac glycoside) ในหญ้าดอกขาวมีส่วนช่วยในระบบไหลเวียนโลหิตและกล้ามเนื้อหัวใจ รวมถึงบรรเทาอาการต่างๆ ที่มีสาเหตุมาจากเลือด เช่น อาการผิดปกติทางผิวหนัง โรคมาลาเรียซึ่งเกิดจากการติดเชื้อในเซลล์เม็ดเลือดแดง
  • ช่วยรักษาอาการท้องเสีย หญ้าดอกขาวมีสารแอนทราควิโนน ไกลโคไซด์ (Anthraquinone glycoside) มีฤทธิ์ฆ่าเชื้อ ทำให้รักษาอาการท้องเสียได้ แต่ก็เป็นยาระบายอ่อนๆ เช่นกัน จึงอาจมีผลกระตุ้นการขับถ่าย
  • ช่วยบรรเทาอาการไข้หวัดธรรมดาและไข้หวัดใหญ่ อย่างที่กล่าวไปข้างต้นว่า หญ้าดอกขาวมีสารต้านอนุมูลอิสระจำนวนมาก ซึ่งมีส่วนสำคัญในการยับยั้งอนุมูลอิสระที่เกิดจากการเผาผลาญในร่างกาย รวมถึงการรับสารพิษจากภายนอก เช่น บุหรี่ ควันพิษ อาหาร ซึ่งเป็นสาเหตุที่ทำให้ระบบภูมิคุ้มกันอ่อนแอลง ดังนั้นหญ้าดอกขาวจึงอาจมีส่วนในการช่วยบรรเทาอาการไข้หวัดได้
  • อาจมีส่วนช่วยในการรักษามะเร็ง สถาบันไวรัสวิทยามนุษย์ มหาวิทยาลัยแพทย์แมริแลนด์ (Institute of Human Virology at The University of Maryland School of Medicine) พบว่า มีความเป็นไปได้ที่สารสกัดจากหญ้าดอกขาวจะมีส่วนช่วยในการรักษามะเร็ง แต่ยังคงอยู่ในขั้นตอนการศึกษาวิจัย

วิธีใช้ประโยชน์จากหญ้าดอกขาว

หญ้าดอกขาว เป็นพืชสมุนไพรที่นิยมใช้รักษาอาการต่างๆ กันมายาวนาน โดยมีวิธนำมาใช้หลายวิธี ดังนี้

  • ราก สามารถนำมาต้มเป็นยาลดไข้ บำรุงร่างกายผู้หญิงระหว่างเป็นประจำเดือน
  • ใบ มีฤทธิ์เป็นยาฆ่าเชื้อ ในอดีต ประเทศอินเดียนำมาใช้รักษาอาการตาแดง และความผิดปกติของปัสสาวะ ประเทศฟิลิปปินส์เคยใช้ใบหญ้าดอกขาวชงเป็นยาแก้ไอ หรือพอกบริเวณผิวหนังที่เกิดอาการผิดปกติ ในประเทศไทยเองก็เคยใช้ใบในการรักษาโรคหอบหืด หลอดลมอักเสบ
  • หน่ออ่อน สามารถนำมาปรุงอาหารร่วมกับผักอื่นๆ ได้
  • ดอก สามารถนำมาดอกแบบอบแห้งมาชงเป็นชาร้อน มีสารต้านอนุมูลอิสระสูง ช่วยป้องกันเซลล์ที่เสียหายจากอนุมูลอิสระในร่างกาย

อย่างไรก็ตาม แม้จะมีวิธีในการนำหญ้าดอกขาวมาใช้หลายวิธี แต่ควรระมัดระวังเรื่องความสะอาดและอยู่ภายใต้คำแนะนำของบุคลากรทางการแพทย์ที่เชื่อถือได้

ข้อควรระวังในการรับประทานหญ้าดอกขาว

  • หญ้าดอกขาวอาจก่อให้เกิดอาการแพ้ได้ ดังนั้นหากสังเกตเห็นอาการผิดปกติ เช่น เป็นผื่นตามผิวหนัง ควรหยุดใช้หญ้าดอกขาว และไปพบแพทย์ทันที
  • อาหารเสริมที่เป็นสารสกัดจากหญ้าดอกขาวอาจมีผลกระทบกับการดูดซึมยาบางชนิด ดังนั้นหากมีโรคประจำตัวที่ต้องรับประทานยาต่อเนื่อง ควรปรึกษาแพทย์ก่อนรับประทานอาหารเสริมจากหญ้าดอกขาว
  • หญิงมีครรภ์ไม่ควรใช้หญ้าดอกขาวเพราะจะทำให้แท้ง หรือคลอดบุตรก่อนกำหนดได้
  • ควรระวังการใช้ในผู้ป่วยโรคหัวใจ โรคไต และ เนื่องจากยาหญ้าดอกขาวมีโพแทสเซียมสูง จะมีผลทำให้ electrolite ในร่างกายผิดปกติ
  • ในการใช้หญ้าดอกขาวเพื่อลดความอยากบุหรี่อาจทำให้มีอาการที่ไม่พึงประสงค์ คือ ปากแห้ง คอแห้ง คลื่นไส้ ชาลิ้น รับประทานอาหารไม่อร่อย

จะเห็นได้ว่า หญ้าดอกขาวนั้นมีทั้งข้อดีและข้อควรระวัง ดังนั้นก่อนจะหามารัลประทานเพื่อเป็นยาระบาย หรือใช้เป็นยาทาผิวหนังภายนอก ควรเลือกเฉพาะยาที่น่าเชื่อถือ และได้รับการรับรองจากองค์การอาหารและยา

เปรียบเทียบราคาและแพ็กเกจตรวจสุขภาพ จากคลินิกและโรงพยาบาลใกล้คุณ และไม่พลาดทุกอัปเดตเรื่องสุขภาพและโปรโมชั่นเมื่อกดดาวน์โหลดแอป iOS และ Android


8 แหล่งข้อมูล
กองบรรณาธิการ HD มุ่งมั่นตั้งใจให้ผู้อ่านได้รับข้อมูลที่ถูกต้อง โดยทำงานร่วมกับแพทย์และบุคลากรทางการแพทย์ รวมถึงเลือกใช้ข้อมูลอ้างอิงที่น่าเชื่อถือจากสถาบันต่างๆ คุณสามารถอ่านหลักการทำงานของกองบรรณาธิการ HD ได้ที่นี่
ศรินทิพย์ หมื่นแสน, สมุนไพรหญ้าดอกขาวทางเลือกสำหรับลดความอยากบุหรี่ (https://www2.gpo.or.th/Portals/6/Newsletter/RDINewsYr24No3-6.pdf), 16 มิถุนายน 2563.
วิโรจน์ วีรชัย, การเปรียบเทียบประสิทธิผลของหญ้าดอกขาว (http://www.pmnidat.go.th/thai/downloads/handbook/59/Vol2-1.pdf ), 16 มิถุนายน 2563.
คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น, เภสัชจลศาสตร์ของฟลาโวนอยด์ (http://kmfda.fda.moph.go.th/Journal/Chapter/1/19_128_A1_2.56.pdf), 5 เมษายน 2563.

บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้แก่ผู้อ่าน และไม่สามารถแทนการแนะนำของแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาได้ ผู้อ่านควรพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ตรวจที่สถานพยาบาลทุกครั้ง และไม่ควรตีความเองหรือวางแผนการรักษาด้วยตัวเองจากการอ่านบทความนี้ ทาง HD พยายามอัปเดตข้อมูลให้ครบถ้วนถูกต้องอยู่เสมอ คุณสามารถส่งคำแนะนำได้ที่ https://honestdocs.typeform.com/to/kkohc7

ผู้เขียนและผู้รีวิวบทความไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับสินค้าหรือบริการที่นำเสนอแต่อย่างใด เว้นแต่จะระบุในเนื้อหา การแนะนำสินค้าและบริการแสดงขึ้นอัตโนมัติจากระบบของเว็บไซต์หรือแอปพลิเคชัน

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าบทความนี้มีประโยชน์มากแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ตั้งกระทู้ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลส่วนตัวของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวิดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รอยโรค (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่ดูไฟล์ได้
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เข้าถึงได้

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม
บทความต่อไป
อาหารต้านเชื้อราแคนดิดา (Candida Diet)
อาหารต้านเชื้อราแคนดิดา (Candida Diet)

หากจำนวนเชื้อราแคนดิดาในร่างกายมีมากเกินไป อาจนำไปสู่การติดเชื้อที่เป็นอันตรายถึงชีวิตได้

อ่านเพิ่ม
10 วิธีหยุดอาการกรดไหลย้อนด้วยตนเอง
10 วิธีหยุดอาการกรดไหลย้อนด้วยตนเอง

หยุดอาการแสบร้อนยอดอก หยุดกรดไหลย้อน คุณทำได้ด้วยตนเองตามคำแนะนำนี้

อ่านเพิ่ม
มาตรฐาน การอบประคบสมุนไพร : การอบสมุนไพร
มาตรฐาน การอบประคบสมุนไพร : การอบสมุนไพร

ภูมิปัญญาไทยที่ทรงคุณค่า บรรเทาอาการเจ็บป่วย รักษาโรค และบำรุงสุขภาพได้ หากใช้อย่างถูกวิธี

อ่านเพิ่ม