หน้าอกบุ๋มรั้งขณะหายใจ (Intercostal Retractions)

เผยแพร่ครั้งแรก 7 พ.ค. 2019 อัปเดตล่าสุด 17 พ.ย. 2020 เวลาอ่านประมาณ 3 นาที
หน้าอกบุ๋มรั้งขณะหายใจ (Intercostal Retractions)

อาการหน้าอกบุ๋มรั้งขณะหายใจ เป็นอาการที่เกิดขึ้นเมื่อมีสิ่งอุดกั้นทางเดินหายใจ อาจเกิดจากโรคบางชนิด หรือสำลักสิ่งแปลกปลอม หากพบผู้ป่วยภาวะนี้ควรรีบพาไปพบแพทย์ทันที

กล้ามเนื้อที่ยึดระหว่างซี่โครง (Intercostal Muscles) เป็นส่วนหนึ่งของกล้ามเนื้อที่ใช้ในการหายใจ ขณะที่หายใจเข้า กล้ามเนื้อชนิดนี้จะหดตัวและทำให้ซี่โครงยกตัวขึ้น ขณะเดียวกันกล้ามเนื้อกระบังลม (Diaphragm) ซึ่งเป็นกล้ามเนื้อที่แยกระหว่างทรวงอกและช่องท้องออกจากกัน จะลดตัวต่ำลงขณะหายใจเข้า และอากาศจะเข้ามาอยู่ภายในปอด

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ตรวจปอด วันนี้ ที่คลินิกหรือรพ. ใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 751 บาท ลดสูงสุด 5%

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

Ads h 47

ถ้ามีการอุดกั้นบางส่วนของทางเดินหายใจส่วนบนหรือทางเดินหายใจเล็กๆ ในปอด จะทำให้อากาศไม่สามารถหมุนเวียนได้ดี ทำให้ความดันภายในร่างกายส่วนนี้ลดต่ำลง เป็นผลให้กล้ามเนื้อที่ยึดระหว่างซี่โครงนี้ดึงรั้งเข้าด้านในอย่างรวดเร็ว จึงเรียกภาวะนี้ว่า หน้าอกบุ๋มรั้งขณะหายใจ (Intercostal Retractions หรือ Intercostal Recession)

หน้าอกบุ๋มรั้งขณะหายใจ เป็นภาวะที่บ่งชี้ว่ามีบางสิ่งบางอย่างอุดกั้นทางเดินหายใจ หรือทำให้ทางเดินหายใจตีบแคบ เช่น การสำลักสิ่งแปลกปลอม โรคหอบหืด (Asthma) โรคปอดอักเสบ (Pneumonia) และโรคของระบบหายใจอื่นๆ ซึ่งล้วนแต่เป็นภาวะฉุกเฉินทางการแพทย์ทั้งสิ้น

สาเหตุของอาการหน้าอกบุ๋มรั้งขณะหายใจ

มีหลายภาวะ ที่สามารถทำให้เกิดอาการหน้าอกบุ๋มรั้งขณะหายใจได้ โดยสามารถจำแนกตามช่วงอายุได้ดังนี้

โรคระบบทางเดินหายใจที่พบบ่อยในเด็ก ได้แก่

  • ภาวะกดการหายใจในทารกแรกคลอด (Respiratory Distress Syndrome) : เป็นภาวะที่ทางเดินหายใจขนาดเล็กในปอดของทารกแรกเกิดมีการตีบตันเกิดขึ้น ทำให้หายใจลำบากอย่างรุนแรง มักพบในเด็กทารกที่คลอดก่อนกำหนด ภาวะนี้เป็นอันตรายต่อสมองทารก และทำให้เกิดภาวะแทรกซ้อนร้ายแรงได้ หากไม่ได้รับการรักษาอย่างทันท่วงที
  • หนองในช่องหลังคอหอย (Retropharyngeal Abscess) : เป็นภาวะที่มีหนองและการติดเชื้อเกิดขึ้นภายในช่องหลังคอหอยเด็ก มักพบในเด็กอายุน้อยกว่า 5 ปี หากพบต้องทำการรักษาโดยด่วน และในบางครั้งอาจต้องทำการผ่าตัดเพื่อป้องกันการอุดกั้นทางเดินหายใจ
  • หลอดลมฝอยอักเสบ (Bronchiolitis) : ภาวะที่มีการติดเชื้อไวรัสในทางเดินหายใจขนาดเล็ก หรือหลอดลมฝอยในปอด (Bronchioles) ซึ่งพบในปอดของเด็ก มักพบในเด็กอายุน้อยกว่า 6 เดือน และพบได้บ่อยในช่วงอากาศหนาวเย็น
  • กล่องเสียงและหลอดลมอักเสบ (Croup) : ภาวะที่หลอดลมและเส้นเสียงในเด็กเกิดการบวมอักเสบ ซึ่งเกิดจากเชื้อไวรัสหรือเชื้อแบคทีเรีย เด็กจะมีอาการไอก้องเหมือนเสียงสุนัขเห่า โดยเฉพาะเด็กที่มีอายุต่ำกว่า 3 ปี

โรคระบบทางเดินหายใจที่พบบ่อยในผู้ใหญ่ ที่สามารถพบในเด็กได้เช่นกัน ได้แก่

  • หอบหืด (Asthma) : โรคเรื้อรังที่มีการอักเสบและการตีบแคบของทางเดินหายใจ ทำให้มีอาการหายใจมีเสียงหวีด (Wheezing) หายใจลำบาก หอบเหนื่อย และแน่นหน้าอก
  • ปอดอักเสบ (Pneumonia) : โรคที่เกิดขึ้นเมื่อปอดมีการอักเสบจากการติดเชื้อ อาการจะมีตั้งแต่รุนแรงน้อย ไปจนถึงรุนแรงมากจนเป็นอันตรายต่อชีวิต และยังเป็นโรคที่ก่อให้เกิดภาวะแทรกซ้อนที่ร้ายแรงได้ โดยเฉพาะผู้สูงอายุ หรือผู้ที่มีระบบภูมิคุ้มกันอ่อนแอ
  • ฝาปิดกล่องเสียงอักเสบ (Epiglottitis) : เกิดขึ้นเมื่อกระดูกอ่อนที่ปิดอยู่ด้านบนหลอดลมมีอาการบวม ทำให้อากาศไม่สามารถผ่านไปยังปอดได้ เป็นภาวะฉุกเฉินทางการแพทย์ที่อันตรายถึงชีวิต
  • ภาวะแอนาฟิแล็กซิส (Anaphylaxis) หรืออาการที่เกิดขึ้นเมื่อมีบางสิ่งบางอย่างกระตุ้นให้เกิดอาการแพ้อย่างรุนแรง ทำให้ทางเดินหายใจหดตัว และเป็นสาเหตุของปัญหาการหายใจอย่างรุนแรง จัดเป็นภาวะฉุกเฉินทางการแพทย์ที่ทำให้เสียชีวิตได้ถ้าไม่ได้รับการรักษา

นอกจากนี้ การสำลักที่เกิดขึ้นเมื่อมีการหายใจหรือกลืนเอาสิ่งแปลกปลอมเข้าไปติดอยู่ ก็ทำให้เกิดอาการหน้าอกบุ๋มขณะหายใจได้ มักพบในเด็กเล็กเพราะเป็นช่วงวัยที่มีโอกาสหายใจหรือกลืนเอาสิ่งแปลกปลอมเข้าไปโดยอุบัติเหตุ

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ตรวจปอด วันนี้ ที่คลินิกหรือรพ. ใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 751 บาท ลดสูงสุด 5%

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

Ads h 47

การรักษาอาการหน้าอกบุ๋มรั้งขณะหายใจ

เมื่อมาถึงโรงพยาบาลแล้ว แพทย์และเจ้าหน้าที่ทำการปฐมพยาบาลด้วยการให้ออกซิเจนกับผู้ป่วยก่อน ระหว่างนี้จะมีการซักถามผู้ป่วย (ในกรณีที่ยังตอบได้) และญาติของผู้ป่วย เพื่อให้วินิจฉัยอาการได้เร็วที่สุด ซึ่งจะได้มีการรักษาให้ตรงตามสาเหตุต่อไป

การป้องกันอาการหน้าอกบุ๋มขณะหายใจ

ไม่มีวิธีที่ป้องกันการเกิดอาการหน้าอกบุ๋มขณะหายใจได้ แต่สามารถลดความเสี่ยงของการเกิดอาการดังกล่าวได้ ด้วยการดูแลสุขอนามัยให้ดี ไม่ควรเข้าใกล้ผู้ป่วยเพื่อป้องกันการติดเชื้อต่างๆ ในกรณีที่เป็นภูมิแพ้ ควรหลีกเลี่ยงการสัมผัสกับสิ่งกระตุ้น เพื่อป้องกันการเกิดภาวะแอนาฟิแล็กซิส

ในกรณีที่มีบุตรหลานอยู่ในบ้าน ควรเก็บสิ่งของขนาดเล็กให้พ้นมือเด็ก และควรแบ่งอาหารออกเป็นชิ้นเล็กๆ เพื่อป้องกันการติดคอและสำลักอาหาร

ที่มาของข้อมูล

Amanda Delgado, What Causes Intercostal Recession? (https://www.healthline.com/symptom/intercostal-recession), March 15, 2018.


8 แหล่งข้อมูล
กองบรรณาธิการ HD มุ่งมั่นตั้งใจให้ผู้อ่านได้รับข้อมูลที่ถูกต้อง โดยทำงานร่วมกับแพทย์และบุคลากรทางการแพทย์ รวมถึงเลือกใช้ข้อมูลอ้างอิงที่น่าเชื่อถือจากสถาบันต่างๆ คุณสามารถอ่านหลักการทำงานของกองบรรณาธิการ HD ได้ที่นี่
Difficulty Breathing and Intercostal Retracting. Verywell Health. (https://www.verywellhealth.com/difficulty-breathing-what-is-intercostal-retracting-3895623)
Chest Retractions While Breathing: Symptoms, Causes, and Types. WebMD. (https://www.webmd.com/lung/lung-chest-retraction)
Intercostal Retractions: Causes, Treatments, and Prevention. Healthline. (https://www.healthline.com/health/intercostal-retractions)

บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้แก่ผู้อ่าน และไม่สามารถแทนการแนะนำของแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาได้ ผู้อ่านควรพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ตรวจที่สถานพยาบาลทุกครั้ง และไม่ควรตีความเองหรือวางแผนการรักษาด้วยตัวเองจากการอ่านบทความนี้ ทาง HD พยายามอัปเดตข้อมูลให้ครบถ้วนถูกต้องอยู่เสมอ คุณสามารถส่งคำแนะนำได้ที่ https://honestdocs.typeform.com/to/kkohc7

ผู้เขียนและผู้รีวิวบทความไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับสินค้าหรือบริการที่นำเสนอแต่อย่างใด เว้นแต่จะระบุในเนื้อหา การแนะนำสินค้าและบริการแสดงขึ้นอัตโนมัติจากระบบของเว็บไซต์หรือแอปพลิเคชัน

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าบทความนี้มีประโยชน์มากแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ตั้งกระทู้ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลส่วนตัวของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวิดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รอยโรค (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่ดูไฟล์ได้
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เข้าถึงได้

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม