ความรู้สุขภาพ

สุขอนามัย ห้องส้วมหรือห้องสุขา

เผยแพร่ครั้งแรก 28 มี.ค. 2017 อัปเดตล่าสุด 11 ก.พ. 2020 เวลาอ่านประมาณ 2 นาที

ห้องสุขา เป็นชื่อของห้องที่ใช้สำหรับถ่ายอุจจาระ ปัสสาวะอีกชื่อหนึ่ง การดูแลห้องสุขาหรือห้องส้วมจึงเป็นเรื่องสำคัญยิ่งที่จะป้องกันไม่ให้เกิดกลิ่นเหม็นสกปรก รบกวนคนในบ้านของตน หรือผู้คนในบ้านใกล้เคียง ดังนั้นการสร้างส้วมจึงต้องทำให้ถูกสุขลักษณะ อุจจาระ และปัสสาวะที่ขับถ่ายออกมาจากคนเป็นโรคจะมีเชื้อโรคหลายชนิดที่ถูกขับถ่ายปนออกมา ซึ่งสามารถติดต่อไปอยู่ผู้อื่นได้ด้วยเหตุนี้ ถ้าถ่ายลงในส้วมที่ไม่ถูกสุขลักษณะก็จะเป็นการกระจายของโรคได้ เช่น โรคบิด, โรคท้องร่วง, โรคไข้รากสาด, โรคพยาธิลำไส้, โรคที่อันตรายมาก ก็คือ อหิวาตกโรค เพื่อป้องกันการกระจายของโรคเหล่านี้ จึงต้องมีส้วมที่ถูกสุขลักษณะใช้ในทุกบ้าน ไม่ให้ไปถ่ายเรี่ยราดตามพื้นดิน, พุ่มไม้ บ้านที่ยากจนก็ควรพยายามสร้างส้วมให้ดี โดยใช้อุปกรณ์เครื่องใช้ที่มีราคาถูก และดัดแปลงให้ดีที่สุด ตามแบบของกระทรวงสาธารณสุข ได้ออกแบบและแนะนำให้สร้างมี 2 แบบ คือ

  1. ส้วมซึม สำหรับบ้านที่มีฐานดี
  2. ส้วมหลุม เป็นส้วมที่สร้างค่อนข้างไม่แพง

ส้วมซึม


 

เป็นส้วมเหมาะสำหรับใช้ในบ้านที่มีน้ำใช้มากพอที่จะชำระล้าง ได้ไม่มีกลิ่น แมลงวันไม่ได้ไต่ตอม แมลงสาบไม่อาศัยอยู่ ใช้ได้นานเพราะเต็มแล้วยังใช้เครื่องสูบในหลุมเก็บออก ไปทิ้ง หรือตักออกทิ้งได้ ส้วมซึมจึงเป็นการส้วมที่ถูกสุขลักษณะที่สุด

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่วันนี้ ที่คลินิกหรือรพ. ใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 370 บาท ลดสูงสุด 1010 บาท

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

195

การเลือกสถานที่สร้าง

ในบ้านที่ใช้น้ำประปาไม่มีปัญหาเพียงแต่จะหาที่ที่เหมาะกับตัวบ้าน ถ้าใช้น้ำจากบ่อน้ำจะมีปัญหาบ้าง หากระยะทางให้ห่างกันอย่างน้อย 30 เมตร เพราะจะมีการซึมไปหากันได้ ถ้าสร้างใกล้ตัวบ้านก็เช่นกัน พยายามหาให้ห่างกับบ่อน้ำหรืออยู่ในที่ลุ่มต่ำกว่าบ่อน้ำ

วิธีสร้างส้วมซึม

  1. ขุดหลุมกลม หรือสี่เหลี่ยมจัตุรัสก็ได้ ให้กว้างเส้นผ่าศูนย์กลางราว 1 เมตร ลึกประมาณ 2 เมตร
  2. วางในหลุมขุดด้วยวงคอนกรีต หรือถึงยางมะตอยซ้อนกันสูงขึ้นกว่าระดับพื้นดินเดิมอย่างน้อย 1 ฟุต วงคอนกรีตเส้นผ่าศูนย์กลาง 80 ซม. สูง 40 ซม. ถังยางมะตอยเส้นผ่าศูนย์กลาง 60 ซม. สูง 80 ซม. ถ้าเป็นวงคอนกรีตรอยต่อวงที่ 2 และ 3 ให้ยาด้วยซีเมนต์ ถ้าเป็นถังยางมะตอยใช้ 2 ถังต่อกันถึงใบล่างควรเจาะรูสัก 2-3 รู
  3. พูนดินขึ้นเรื่อย ๆ จนถึงระดับดิน
  4. วางแผ่นส้วม และหัวส้วม (คอห่าน) ให้ได้ระดับ แล้วยารอยต่อด้วยซีเมนต์ กันกลิ่น, แมลงวัน และแมลงสาบเข้าไปอยู่อาศัยและมีท่อระบายอากาศสูงพอที่กลิ่นไม่รบกวน
  5. สำหรับส้วมสร้างนอกบ้านจะต้องสร้างเรือนส้วม มีช่องระบายอากาศได้ดี มีแสงสว่างพอควรจะลาดปูพื้นด้วยคอนกรีตจะทำความสะอาดง่าย

ส้วมหลุม 


 

การเลือกสถานที่มักจะเลือกทำห่างจากตัวบ้าน และควรอยู่ห่างจากแหล่งน้ำ เช่น บ่อน้ำ แม่น้ำลำคลอง ลำธาร หรือสระน้ำ หรือน้ำพุ พอสมควร

  1. ขุดกว้าง 1 เมตร ลึก 1.5 เมตร กลม หรือสี่เหลี่ยมจัตุรัสก็ได้
  2. เอาไม้ไผ่ผ่าแล้วปักกรุรอบ ๆ ด้านในของหลุมดังภาพ
  3. ใช้ไม้ 2 แผ่น วางพาดปากหลุม เพื่อเอาแผ่นส้วมปิดทับ แผ่นส้วมจะมีช่องถ่าย และมีฝาปิดมิดชิด กันแมลงวันและแมลงสาบอาศัย
  4. สร้างตัวเรือนส้วมคร่อม และควรย้ายได้สะดวก เมื่อส้วมเต็ม
  5. เมื่อส้วมเกือบเต็มแล้ว ย้ายตัวเรือนส้วมและฝาครอบถัง หลังจากนั้นถมดินอัดแน่นหนา 30 ซม.

11 แหล่งข้อมูล
กองบรรณาธิการ HD มุ่งมั่นตั้งใจให้ผู้อ่านได้รับข้อมูลที่ถูกต้อง โดยทำงานร่วมกับแพทย์และบุคลากรทางการแพทย์ รวมถึงเลือกใช้ข้อมูลอ้างอิงที่น่าเชื่อถือจากสถาบันต่างๆ คุณสามารถอ่านหลักการทำงานของกองบรรณาธิการ HD ได้ที่นี่
Toilets & Latrines | Global Water, Sanitation and Hygiene | Healthy Water. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). (https://www.cdc.gov/healthywater/global/sanitation/toilets.html)
Promoting safe hygiene practices in public restrooms: a pilot study. National Center for Biotechnology Information. (https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25603617)
Safest Way to Use a Public Restroom: A Germophobe’s Guide. Healthline. (https://www.healthline.com/health/clean-guide-to-public-restrooms)

บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้แก่ผู้อ่าน และไม่สามารถแทนการแนะนำของแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาได้ ผู้อ่านควรพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ตรวจที่สถานพยาบาลทุกครั้ง และไม่ควรตีความเองหรือวางแผนการรักษาด้วยตัวเองจากการอ่านบทความนี้ ทาง HD พยายามอัปเดตข้อมูลให้ครบถ้วนถูกต้องอยู่เสมอ คุณสามารถส่งคำแนะนำได้ที่ https://honestdocs.typeform.com/to/kkohc7

ผู้เขียนและผู้รีวิวบทความไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับสินค้าหรือบริการที่นำเสนอแต่อย่างใด เว้นแต่จะระบุในเนื้อหา การแนะนำสินค้าและบริการแสดงขึ้นอัตโนมัติจากระบบของเว็บไซต์หรือแอปพลิเคชัน

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าบทความนี้มีประโยชน์มากแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ตั้งกระทู้ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลส่วนตัวของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวิดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รอยโรค (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่ดูไฟล์ได้
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เข้าถึงได้

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม