การมีลิ่มเลือดอุดตันที่ขา (Deep vein thrombosis)

เผยแพร่ครั้งแรก 18 ก.ค. 2018 อัปเดตล่าสุด 17 พ.ย. 2020 เวลาอ่านประมาณ 2 นาที
การมีลิ่มเลือดอุดตันที่ขา (Deep vein thrombosis)

ภาวะลิ่มเลือดอุดตันที่ขา (Deep vein thrombosis

นั้นเกิดจากการที่มีลิ่มเลือดภายในเส้นเลือดดำที่ขา บางครั้งภาวะนี้อาจไม่ทำให้เกิดอาการ แต่บางครั้งอาจทำให้เกิดอาการปวดและขาบวมได้ โรคนี้อาจทำให้เกิดภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรงได้ 2 ประการคือ

  1. ภาวะลิ่มเลือดอุดตันในปอด (Pulmonary embolism) เกิดจากการที่มีลิ่มเลือดแตกออกและเข้าสู่กระแสเลือดก่อนจะเข้าสู่ปอดและทำให้เกิดการอุดตันของเส้นเลือดภายในปอด ภาวะนี้เป็นภาวะแทรกซ้อนที่เกิดจากภาวะลิ่มเลือดอุดตันที่ทำให้เสียชีวิตได้มากที่สุด
  2. Post-phlebitis syndrome เกิดจากการที่ลิ่มเลือดนั้นไปทำลายเส้นเลือดดำที่พวกมันไปอุดตันอยู่ และทำให้เกิดอาการปวดขาที่ตำแหน่งดังกล่าวเรื้อรัง, ขาบวม, ผิวหนังสีคล้ำขึ้นและบางครั้งอาจมีแผลที่ผิวหนังซึ่งหายช้าได้ ผู้ที่เกิดภาวะลิ่มเลือดอุดตันที่ขาประมาณ 40% จะเกิดภาวะนี้ตามมา

การรักษาภาวะลิ่มเลือดอุดตันในขา

ภาวะนี้มักรักษาเบื้องต้นด้วยการให้ยาละลายลิ่มเลือดเช่น heparin หรือ fondaparinux ยากลุ่มนี้จะไปช่วยหยุดไม่ให้ลิ่มเลือดมีขนาดใหญ่ขึ้นและป้องกันไม่ให้เกิดลิ่มเลือดขึ้นมาใหม่

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ตรวจ DNA วันนี้ ที่คลินิกหรือรพ. ใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 5605 บาท ลดสูงสุด 3895 บาท

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

Ads h 53

แต่ยากลุ่มนี้ไม่สามารถสลายลิ่มเลือดที่เกิดขึ้นแล้วได้ ต้องใช้ยาอีกกลุ่มหนึ่งซึ่งประกอบด้วย streptokinase และ alteplase อย่างไรก็ตามงานวิตัยเกี่ยวกับการใช้ยาในกลุ่มนี้นั้นยังให้ผลไม่ชัดเจน โดยยาในกลุ่มนี้ไม่ได้ช่วยเพิ่มโอกาสในการรอดชีวิตหรือลดระยะเวลาในการนอนโรงพยาบาลและยังเพิ่มความเสี่ยงที่จะทำให้เกิดเลือดออกเพิ่มขึ้น แต่ยาก็อาจจะช่วยลดความเสี่ยงในการเกิด post-phlebitic syndrome

งานวิจัยล่าสุดที่เพิ่งตีพิมพ์ในวารสาร The Lancet ได้กล่าวว่าการใช้ยาสลายลิ่มเลือดแทงเข้าไปยังจุดที่มีการอุดตันโดยตรงแทนการให้ผ่านเส้นเลือดตามปกตินั้นมีประสิทธิภาพดีมากในการป้องกันการเกิด post-phlebitic syndrome ในผู้ที่มีลิ่มเลือดขนาดใหญ่และอยู่ในตำแหน่งที่ค่อนข้างสูง และ/หรือในอุ้งเชิงกราน ซึ่งการใช้ยาในรูปแบบนี้นั้นจะทำให้ใช้ยาในปริมาณที่น้อยกว่าซึ่งจะช่วยลดความเสี่ยงในการเกิดเลือดออกภายในร่างกายได้ด้วย

ผู้ป่วยที่มีภาวะลิ่มเลือดอุดตันที่ขาไม่จำเป็นต้องได้รับยาสลายลิ่มเลือดทุกคน เพราะโดยปกติแล้วการใช้ยาละลายลิ่มเลือดและถุงน่องก็สามารถช่วยลดอาการบวมและเพิ่มการไหลเวียนเลือดที่ขาได้ สำหรับผู้ที่มีลิ่มเลือดขนาดใหญ่โดยเฉพาะลิ่มเลือดที่อยู่ในตำแหน่งที่สูงหรืออยู่ในอุ้งเชิงกราน การฉีดยาสลายลิ่มเลือดโดยตรงนั้นอาจจะช่วยป้องกันการเกิด post-phlebitic syndrome ได้

การป้องกันนั้นสำคัญกว่าวิธีการรักษา

ภาวะนี้สามารถเกิดขึ้นได้กับทุกคน แต่หากคนในครอบครัวของคุณเคยมีภาวะนี้มาก่อน, มีประวัติเป็นโรคที่ทำให้เกิดลิ่มเลือดได้ง่ายกว่าปกติ, เป็นมะเร็ง, ไม่ได้เคลื่อนไหวเป็นเวลานานๆ (เช่นนอนติดเตียง, นั่งเครื่องบินหรือรถเป็นเวลานาน) หรือใช้ยาคุมกำเนิด คุณก็จะมีความเสี่ยงต่อการเกิดภาวะนี้เพิ่มขึ้น

วิธีต่อไปนี้สามารถช่วยป้องกันการเกิดภาวะลิ่มเลือดอุดตันในขาได้ 

  • เคลื่อนไหวอยู่เสมอ ไม่ว่าจะอยู่ที่บ้านหรือที่ทำงาน ควรลุกไปเดินเล่นบ่อยๆ เพื่อให้กล้ามเนื้อได้ทำงานและช่วยบีบเลือดให้กลับเข้าสู่หัวใจ
  • อย่าขาดน้ำ โดยเฉพาะหากคุณต้องนั่งเป็นเวลานานๆ เช่นบนเครื่องบิน
  • ขยับขาอยู่เสมอ หากคุณต้องนอนติดเตียงและออกไปเดินไม่ได้ ให้ขยับขาเพื่อให้กล้ามเนื้อขาได้บีบตัวเพื่อป้องกันไม่ให้เลือดคั่งที่ใดที่หนึ่งและเกิดลิ่มเลือดตามมา
  • ควบคุมน้ำหนักให้อยู่ในเกณฑ์ที่เหมาะสม เนื่องจากภาวะอ้วนนั้นจะเพิ่มความเสี่ยงในการเกิดลิ่มเลือดอุดตันได้ หากคุณต้องนอนโรงพยาบาลเป็นเวลานาน ควรสอบถามเกี่ยวกับการใส่ถุงน่องชนิดพิเศษหรือการให้ยา heparin ในปริมาณน้อยๆ เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดลิ่มเลือด

11 แหล่งข้อมูล
กองบรรณาธิการ HD มุ่งมั่นตั้งใจให้ผู้อ่านได้รับข้อมูลที่ถูกต้อง โดยทำงานร่วมกับแพทย์และบุคลากรทางการแพทย์ รวมถึงเลือกใช้ข้อมูลอ้างอิงที่น่าเชื่อถือจากสถาบันต่างๆ คุณสามารถอ่านหลักการทำงานของกองบรรณาธิการ HD ได้ที่นี่
Deep Vein Thrombosis - DVT. MedlinePlus. (https://medlineplus.gov/deepveinthrombosis.html)
DVT (deep vein thrombosis). NHS (National Health Service). (https://www.nhs.uk/conditions/deep-vein-thrombosis-dvt/)

บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้แก่ผู้อ่าน และไม่สามารถแทนการแนะนำของแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาได้ ผู้อ่านควรพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ตรวจที่สถานพยาบาลทุกครั้ง และไม่ควรตีความเองหรือวางแผนการรักษาด้วยตัวเองจากการอ่านบทความนี้ ทาง HD พยายามอัปเดตข้อมูลให้ครบถ้วนถูกต้องอยู่เสมอ คุณสามารถส่งคำแนะนำได้ที่ https://honestdocs.typeform.com/to/kkohc7

ผู้เขียนและผู้รีวิวบทความไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับสินค้าหรือบริการที่นำเสนอแต่อย่างใด เว้นแต่จะระบุในเนื้อหา การแนะนำสินค้าและบริการแสดงขึ้นอัตโนมัติจากระบบของเว็บไซต์หรือแอปพลิเคชัน

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าบทความนี้มีประโยชน์มากแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ตั้งกระทู้ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลส่วนตัวของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวิดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รอยโรค (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่ดูไฟล์ได้
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เข้าถึงได้

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม
บทความต่อไป