มะเร็งและโรคร้าย

โรครากประสาทขา ที่มาของอาการปวดชาร่างกายส่วนล่าง

เผยแพร่ครั้งแรก 16 ก.ย. 2018 อัปเดตล่าสุด 11 ก.พ. 2020 เวลาอ่านประมาณ 2 นาที
โรครากประสาทขา ที่มาของอาการปวดชาร่างกายส่วนล่าง

โรครากประสาทขา หรือกลุ่มอาการรากประสาทกระเบนเหน็บ (Cauda equina syndrome) เป็นหนึ่งในอาการที่เกิดจากหมอนรองกระดูกกดทับเส้นประสาท โดยปกติกระดูกสันหลังของเราซึ่งมีลักษณะเป็นท่อนๆ เรียงยาวจากลำคอมาจนถึงก้นกบ จะมีส่วนที่เรียกว่า หมอนรองกระดูก (spinal disc) เป็นแผ่นกระดูกอ่อนคอยขั้นระหว่างกระดูกสันหลังเพื่อลดการเสียดสีเวลาเราเคลื่อนไหว ส่วนภายในโพรงกระดูกสันหลัง จะมีไขสันหลังซึ่งภายในก็มีเส้นประสาทอยู่ และส่วนที่เส้นประสาทแยกออกมาจากไขสันหลังซึ่งอยู่ชิดกับหมอนรองกระดูก เราจะเรียกว่า รากประสาท หากหมอนรองกระดูกเสื่อมและเลื่อนมากดทับรากประสาท จะทำให้เกิดอาการปวดตามร่างกาย การส่งกระแสประสาทเกิดขึ้นผิดปกติด้วย ซึ่งส่วนที่พบว่าถูกกดทับบ่อย คือรากประสาทส่วนกระเบนเหน็บ หรือ Sciatic nerve ที่ลงไปเลี้ยงขา เราจึงเรียกความผิดปกตินี้รวมๆ ว่า โรครากประสาทขา นั่นเอง

อาการของโรครากประสาทขา

อาการนั้นเกิดขึ้นได้ทั้งแบบเฉียบพลันและเรื้อรัง โดยที่พบได้บ่อยๆ ได้แก่

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่วันนี้ ที่คลินิกหรือรพ. ใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 370 บาท ลดสูงสุด 1010 บาท

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

195
  • ปวดเอวหรือกระเบนเหน็บ ร้าวลงมายังสะโพก ต้นขา น่อง และเท้า โดยเฉพาะเมื่อมีการเคลื่อนไหว เช่น ก้มตัว เดิน วิ่ง หรือไอจาม
  • รู้สึกชาที่ส่วนล่างของร่างกาย เช่น ขาหนีบ รอบก้น อวัยวะเพศ และขา
  • รู้สึกแสบร้อน หรือเจ็บแปลบคล้ายถูกเข็มแทง บางครั้งรู้สึกเหมือนมีแมลงไต่
  • ขาอ่อนแรง ควบคุมการเคลื่อนไหวลำบาก เช่น ยกขาเหยียดตรงไม่ได้ การถ่ายอุจจาระและปัสสาวะผิดปกติ เช่น อาจท้องผูก หรือกลั้นปัสสาวะ/อุจจาระไม่ได้

สาเหตุของโรครากประสาทขา

เกิดจากหมอนรองกระดูกส่วนที่อยู่ติดกัน เคลื่อนมากดทับรากประสาทบริเวณเอวหรือกระเบนเหน็บ หรือบางครั้งก็อาจเกิดจากการบาดเจ็บของรากประสาทโดยตรง ซึ่งปัจจัยที่กระตุ้นให้เกิดโรคนี้ ได้แก่

  • อายุมากขึ้น ทำให้ช่องว่างระหว่างกระดูกสันหลังตีบแคบลง
  • เกิดอุบัติเหตุที่ทำให้กระดูกสันหลังเคลื่อน
  • เป็นโรคมะเร็งที่แพร่กระจายมายังรากประสาท เช่น มะเร็งต่อมลูกหมาก
  • มีเนื้องอกที่บริเวณรากประสาท
  • เกิดการอักเสบของร่างประสาทจากสาเหตุต่างๆ เช่น เป็นโรคภูมิต้านทานตัวเอง
  • เกิดการติดเชื้อลุกลามมายังไขกระดูกและรากประสาท
  • เป็นผลข้างเคียงจากการเจาะหลัง

ใครบ้างที่เสี่ยงเป็นโรครากประสาทขา

  • ผู้สูงอายุที่มีภาวะกระดูกเสื่อม
  • คนที่ต้องทำงานใช้แรงมากๆ เช่น ยกของหนักเป็นประจำ
  • ผู้ที่ประสบอุบัติเหตุ และเกิดการกระแทกบริเวณเอว
  • คนที่ทำกิจกรรมต่างๆ ในอิริยาบถที่ไม่เหมาะสมกับสรีระ

การรักษาโรครากประสาทขา

โรครากประสาทขา จะเน้นการรักษาที่อาการปวด ชา ร่วมกับการรักษาที่สาเหตุตามความจำเป็น โดยมีแนวทางดังนี้

  • การรักษาด้วยยา ยาที่ใช้ได้แก่
  • การทำกายภาพบำบัด เป็นการฟื้นฟูสภาพกล้ามเนื้อส่วนขา เอว สะโพก ที่อ่อนแรงให้กลับมาแข็งแรง โดยจะเน้นการบริหารกล้ามเนื้อดังกล่าว ร่วมกับการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมที่ส่งผลเสียต่อสรีระ เช่น การนั่งทำงานในอิริยาบถไม่เหมาะสม ซึ่งเป็นวิธีที่ช่วยบรรเทาอาการปวด และช่วยให้การเคลื่อนไหวร่างกายดีขึ้น
  • การผ่าตัด อาจจำเป็นต้องทำหากมีอาการของโรครุนแรง ถึงขั้นทำให้ขยับตัวลำบาก เดินไม่ได้ และเป็นอุปสรรคต่อการใช้ชีวิต รวมถึงรักษาด้วยวิธีอื่นๆ ไม่ได้ผล แต่การผ่าตัดก็อาจมีความเสี่ยงจากการติดเชื้อ และการบาดเจ็บของเส้นประสาทและเนื้อเยื่อรอบๆ ได้
  • การรักษาด้วยการแพทย์ทางเลือก ปัจจุบันการแพทย์แผนจีนเป็นตัวเลือกในการรักษาที่คนให้ความสนใจ และเชื่อว่าได้ผลดี อย่างเช่น การฝังเข็ม และการกดจุด ซึ่งตามหลักแล้ววิธีดังกล่าวจะช่วยให้การไหลเวียนเลือดในจุดที่บาดเจ็บดีขึ้น ช่วยลดอาการปวดบวม และลดการหดเกร็งของกล้ามเนื้อรอบๆ จึงช่วยป้องกันไม่ให้รากประสาทถูกกดทับมากกว่าเดิม

การป้องกันโรครากประสาทขา

โรครากประสาทขาเกิดขึ้นได้จากหลายสาเหตุ จึงอาจไม่สามารถป้องกันได้อย่างสิ้นเชิง แต่เราอาจหลีกเลี่ยงปัจจัยเสี่ยงบางอย่างได้ เช่น การปรับอิริยาบถในการนั่ง นอน เดิน และการทำงานให้เหมาะสม หลีกเลี่ยงการยกของหนัก การก้มๆ เงยๆ เป็นประจำ และระวังไม่ให้กระดูกสันหลังส่วนเอวถูกกระแทก เป็นต้น


9 แหล่งข้อมูล
กองบรรณาธิการ HD มุ่งมั่นตั้งใจให้ผู้อ่านได้รับข้อมูลที่ถูกต้อง โดยทำงานร่วมกับแพทย์และบุคลากรทางการแพทย์ รวมถึงเลือกใช้ข้อมูลอ้างอิงที่น่าเชื่อถือจากสถาบันต่างๆ คุณสามารถอ่านหลักการทำงานของกองบรรณาธิการ HD ได้ที่นี่
Lumbar decompression surgery - When it's used. NHS (National Health Service). (https://www.nhs.uk/conditions/lumbar-decompression-surgery/why-its-done/)
Cauda Equina Syndrome: Symptoms, Treatment, Surgery, and More. WebMD. (https://www.webmd.com/back-pain/guide/cauda-equina-syndrome-overview#1)
Cauda Equina Syndrome: Symptoms, Treatment, and More. Healthline. (https://www.healthline.com/health/cauda-equina-syndrome)

บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้แก่ผู้อ่าน และไม่สามารถแทนการแนะนำของแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาได้ ผู้อ่านควรพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ตรวจที่สถานพยาบาลทุกครั้ง และไม่ควรตีความเองหรือวางแผนการรักษาด้วยตัวเองจากการอ่านบทความนี้ ทาง HD พยายามอัปเดตข้อมูลให้ครบถ้วนถูกต้องอยู่เสมอ คุณสามารถส่งคำแนะนำได้ที่ https://honestdocs.typeform.com/to/kkohc7

ผู้เขียนและผู้รีวิวบทความไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับสินค้าหรือบริการที่นำเสนอแต่อย่างใด เว้นแต่จะระบุในเนื้อหา การแนะนำสินค้าและบริการแสดงขึ้นอัตโนมัติจากระบบของเว็บไซต์หรือแอปพลิเคชัน

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าบทความนี้มีประโยชน์มากแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ตั้งกระทู้ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลส่วนตัวของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวิดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รอยโรค (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่ดูไฟล์ได้
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เข้าถึงได้

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม