อาการของโรคเสื่อมของเซลล์ประสาทสั่งการ

เผยแพร่ครั้งแรก 10 มิ.ย. 2018 อัปเดตล่าสุด 4 ส.ค. 2020 เวลาอ่านประมาณ 5 นาที
อาการของโรคเสื่อมของเซลล์ประสาทสั่งการ

อาการของโรคเสื่อมของเซลล์ประสาทสั่งการนั้นอาจแบ่งได้เป็นสามช่วงหลัก ๆ โดยอาจเริ่มมีอาการที่แขนขา การพูดและกลืน หรือปัญหาการหายใจ แล้วค่อย ๆ มีผลกระทบส่วนอื่นต่อไปจนไม่สามารถเคลื่อนไหวได้และไม่สามารถหายใจได้ด้วยตนเองในที่สุด

อาการช่วงแรกของโรคเสื่อมของเซลล์ประสาทสั่งการมักส่งผลกระทบต่ออวัยวะบางส่วนของร่างกายก่อนที่จะเริ่มแพร่กระจายลุกลามมากขึ้น

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ตรวจ DNA วันนี้ ที่คลินิกหรือรพ. ใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 5605 บาท ลดสูงสุด 3895 บาท

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

Ads h 53

สิ่งสำคัญคือคุณควรไปพบแพทย์ประจำตัวของคุณโดยเร็วที่สุดเท่าที่จะทำได้ หากคุณเกิดอาการของโรคเสื่อมของเซลล์ประสาทสั่งการช่วงเริ่มแรกขึ้น มีหลักฐานหลายชิ้นที่ชี้ให้เห็นว่าการดูแลโดยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญจากช่วงเริ่มแรกนั้น สามารถทำให้อัตราการอยู่รอดโดยรวมเพิ่มขึ้นได้

การดำเนินของโรคมักจะถูกแบ่งเป็นสามระยะ ได้แก่:

  • ระยะเริ่มแรก
  • ระยะลุกลาม
  • ระยะสุดท้าย

อาการระยะเริ่มแรกของโรคเสื่อมของเซลล์ประสาทสั่งการ

อาการเริ่มแรกของโรคเสื่อมของเซลล์ประสาทสั่งการมักจะลุกลามช้าและค่อย ๆ สะสมไปตามกาลเวลา ซึ่งอาการเริ่มแรกต่าง ๆ นี้อาจสับสนกับความผิดปกติอื่น ๆ ที่ไม่เกี่ยวข้องกับโรคเสื่อมของเซลล์ประสาทสั่งการแต่กระทบต่อระบบประสาทเหมือนกัน

โรคที่เริ่มด้วยอาการในแขนขา (Limb-onset disease)

ในประมาณสองในสามของผู้ป่วยโรคเสื่อมของเซลล์ประสาทสั่งการเกิดอาการแรกขึ้นในแขนหรือขาของพวกเขา อาการเหล่านี้ ได้แก่:

  • การหยิบจับที่อ่อนแรงลง ซึ่งอาจทำให้เกิดปัญหาในการหยิบ จับ หรือถือวัตถุต่าง ๆ
  • กล้ามเนื้อที่ไหล่อ่อนแรงทำให้ยกแขนขึ้นเหนือศีรษะได้ยาก
  • สะดุดเท้าตนเองเนื้อจากกล้ามเนื้อข้อเท้าหรือสะโพกอ่อนแรงลง

อาการเหล่านี้มักไม่เจ็บปวดและอาจเกิดร่วมกับการเต้นกระตุกของกล้ามเนื้อทั่วร่างกาย (fasciculation) หรืออาการปวดกล้ามเนื้ออย่างฉับพลันและน้ำหนักอาจลดลงอย่างเห็นได้ชัด

โรคที่เริ่มด้วยอาการจากก้านสมอง (Bulbar-onset disease)

ในหนึ่งในสี่ของผู้ป่วย อาการเริ่มแรกนั้นส่งผลกระทบต่อกล้ามเนื้อที่ใช้ในการพูดและการกลืน การพูดไม่ชัด พูดไม่รู้เรื่อง (dysarthria) มักเป็นสัญญาณแรกของโรคเสื่อมของเซลล์ประสาทสั่งการชนิดนี้และอาจถูกวินิจฉัยผิดพลาดว่าผู้ป่วยนั้นกำลังเกิดอาการเนื่องจากเป็นโรคหลอดเลือดสมอง

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ตรวจ DNA วันนี้ ที่คลินิกหรือรพ. ใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 5605 บาท ลดสูงสุด 3895 บาท

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

Ads h 53

ในขณะที่โรคลุกลามไปเรื่อย ๆ อาจทำให้ผู้ป่วยกลืนลำบากมากขึ้น (dysphagia) และอาจถูกวินิจฉัยผิดพลาดได้ว่ามีสิ่งอุดตันในลำคอ

โรคที่เริ่มด้วยอาการระบบทางเดินหายใจ (Respiratory-onset disease)

ในน้อยกรณีที่พบได้ยากนั้น โรคเสื่อมของเส้นประสาทสั่งการจะเริ่มมีอาการในปอดเลยแทนที่จะกระทบอวัยวะดังกล่าวในระยะท้ายของโรค โรคเสื่อมของเส้นประสาทสั่งการชนิดนี้เรียกว่า โรคเริ่มด้วยอาการระบบทางเดินหายใจ

บางกรณี อาการเริ่มแรกจะเห็นได้ชัดจาก การหายใจลำบาก และหายใจหอบถี่

ส่วนกรณีอื่น อาการจะไม่สามารถสังเกตเห็นได้ชัดเจนเท่าใดนัก เช่น อาจตื่นขึ้นมาบ่อย ๆ ในช่วงกลางคืนเพราะสมองของคุณขาดแคลนออกซิเจนชั่วคราวเมื่อเอนตัวนอนลง ภาวะนี้สามารถทำให้คนรู้สึกเหนื่อยล้า หมดแรงและไม่สามารถพักผ่อนได้เพียงพอ บางครั้งก็มีอาการปวดหัวในเช้าวันรุ่งขึ้นร่วมด้วย

อาการระยะลุกลามของโรคเสื่อมของเซลล์ประสาทสั่งการ

เมื่อโรคเสื่อมของเซลล์ประสาทสั่งการเริ่มเข้าสู่ระยะลุกลาม ความแตกต่างของชนิดโรคทั้งสามชนิดจะลดลง และสังเกตได้ยากขึ้น เนื่องจากอวัยวะต่าง ๆ และการทำงานของร่างกายได้รับผลกระทบมากขึ้น อัตราการลุกลามของโรคแตกต่างกันไปในแต่ละบุคคล แต่โดยทั่วไปอัตราดังกล่าวจะคงที่สำหรับผู้ป่วยแต่ละคนกล่าวคือการลุกลามไม่เร่งความเร็วขึ้นหรือลุกลามช้าลงแต่อย่างใด

อาการเกี่ยวกับกล้ามเนื้อ

แขนขาค่อย ๆ อ่อนแรงลงและกล้ามเนื้อในแขนขาอาจไม่ตอบสนองต่อการสั่งการอีกต่อไป เป็นผลให้ผู้ป่วยยากที่จะขยับแขนหรือขาส่วนที่ได้รับผลกระทบ

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ตรวจ DNA วันนี้ ที่คลินิกหรือรพ. ใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 5605 บาท ลดสูงสุด 3895 บาท

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

Ads h 53

กล้ามเนื้ออาจมีลักษณะแข็งร่วมด้วย ภาวะนี้เรียกว่า ภาวะกล้ามเนื้อหดเกร็ง (spasticity) ทั้งการสูญเสียการควบคุมกล้ามเนื้อและภาวะกล้ามเนื้อหดเกร็งสามารถทำให้เกิดอาการปวดเมื่อยตามร่างกายและอาการปวดข้อตามมาได้

อาการเกี่ยวกับการพูดและการกลืน

อย่างน้อยสองในสามของผู้ป่วยโรคเสื่อมของเซลล์ประสาทสั่งการพบว่าการพูดและการกลืนกลายเป็นเรื่องที่ยากมากขึ้นเมื่อโรคลุกลามไปเรื่อย ๆ อย่างไรก็ตาม แม้ผู้ป่วยจะมีอาการสำลักอยู่เป็นช่วง ๆ แต่อาการสำลักนี้ไม่ได้เป็นสาเหตุของการเสียชีวิตแต่อย่างใด

ปัญหาเกี่ยวกับน้ำลาย

อัตราการกลืนที่ลดลงอาจทำให้น้ำลายค้างในปากมากเกินไป ซึ่งบางครั้งอาจมีน้ำลายไหล บางครั้ง น้ำลายที่ค้างอยู่เป็นปริมาณมากตามทรวงอกหรือลำคอก็กำจัดออกได้ยากด้วยเนื่องจากกล้ามเนื้อที่ควบคุมการไอนั้นก็อ่อนแรงลงเช่นกัน

หาวบ่อยครั้ง

ผู้ป่วยโรคเสื่อมของเซลล์ประสาทสั่งการบางคนมีช่วงหาวขึ้นมาเองบ่อยครั้งแม้ว่าพวกเขาจะไม่เหนื่อยก็ตาม อาการนี้บางครั้งอาจทำให้เกิดอาการปวดกรามตามมาได้

ปัญหาทางอารมณ์

โรคเสื่อมของเซลล์ประสาทสั่งการสามารถทำให้เกิดการลดระดับความสามารถในการควบคุมอารมณ์ของผู้ป่วย โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อกล้ามเนื้อที่ควบคุมการพูดและการกลืนนั้นอ่อนแรงลง

หนึ่งในอาการแสดงที่พบได้บ่อยที่สุด คือ จู่ ๆ ผู้ป่วยก็ร้องไห้อย่างกะทันหันและไม่สามารถควบคุมตนเองได้ จู่ ๆ ก็หัวเราะขึ้นมา แพทย์อาจเรียกว่าภาวะอารมณ์แปรปรวน (Emotional lability)

ปัญหาเรื่องความสามารถของสมอง

ผู้ป่วยโรคเสื่อมของเซลล์ประสาทสั่งการบางคนอาจมีปัญหากับการใช้สมาธิ การวางแผน และการใช้ภาษา สิ่งเหล่านี้เรียกว่าปัญหาการคิดที่เปลี่ยนแปลงไป และจัดเป็นอาการที่ทับซ้อนกับโรคสมองส่วนหน้าและส่วนขมับเสื่อม

การเปลี่ยนแปลงหลายอย่างมักจะค่อนข้างสับสนและลึกซึ้ง ทำให้ยากที่จะบอกว่าสิ่งเหล่านั้นเป็นอาการของโรคหรือเป็นกระบวนการชราตามปกติ และโดยปกติแล้วอาการของโรคจะไม่ส่งผลกระทบต่อความสามารถของบุคคลในการตัดสินใจด้วยตนเอง

ประมาณเกือบ 15 เปอร์เซ็นต์ ของผู้ป่วยโรคเสื่อมของเซลล์ประสาทสั่งการจะเกิดภาวะโรคสมองส่วนหน้าและส่วนขมับเสื่อมร่วมด้วย โดยมักจะเป็นหลังจากเป็นหลังจากเกิดอาการแรกได้ไม่นาน หรือในบางครั้งก็สามารถเกิดก่อนอาการแรกของโรคเสื่อมของเซลล์ประสาทก็เป็นได้ ผู้ป่วยโรคดังกล่าวอาจไม่ตระหนักว่าตนเองเริ่มมีปัญหาเกี่ยวกับพฤติกรรมหรือบุคลิกภาพแล้ว

ปัญหาเกี่ยวกับการหายใจ

เนื่องจากเส้นประสาทและกล้ามเนื้อที่ควบคุมปอดเกิดความเสียหายมากขึ้น การหายใจของผู้ป่วยโรคเสื่อมของเซลล์ประสาทสั่งการจะมีประสิทธิภาพน้อยลง

อาการอาจแสดงในรูปแบบของการหอบเหนื่อยหลังจากทำงานในกิจวัตรประจำวันง่าย ๆ เช่น การเดินขึ้นบันไดไม่กี่ขั้น อย่างไรก็ตาม ผู้ป่วยจะหายใจหอบถี่บ่อยครั้งขึ้นแม้กระทั่งเวลาที่พวกเขากำลังพักผ่อนอยู่ก็ตาม

อาการระยะสุดท้ายของโรคเสื่อมของเซลล์ประสาทสั่งการ

เมื่อโรคเสื่อมของเซลล์ประสาทสั่งการดำเนินไปจนถึงระยะสุดท้าย อาจพบว่าผู้ป่วยจะมีลักษณะอาการ ดังนี้:

  • เป็นอัมพาตมากขึ้น ซึ่งหมายถึงพวกเขาจะไม่สามารถดูแลตนเองได้ และต้องได้รับการดูแลในชีวิตประจำวัน
  • หายใจหอบถี่อย่างเห็นได้ชัด

และในที่สุดเครื่องช่วยหายใจก็จะไม่สามารถชดเชยกับความผิดปกติของการทำงานของปอดได้อีกต่อไป ซึ่งในระยะสุดท้ายนี้ผู้ป่วยโรคเสื่อมของเซลล์ประสาทสั่งการก็จะง่วงซึมมากขึ้นและค่อย ๆ หลับไปตลอดกาล และเสียชีวิตอย่างสงบ

อาการที่ตามมากับโรค (Secondary symptoms)

ผู้ป่วยโรคเสื่อมของเซลล์ประสาทสั่งการมีอาการเพิ่มเติมอื่น ๆ ที่ไม่ได้เกิดจากตัวโรคเองโดยตรง แต่เกิดจากความเครียดของการใช้ชีวิตกับโรคดังกล่าว อาการเหล่านี้ ได้แก่ ภาวะซึมเศร้า นอนไม่หลับ และความวิตกกังวล

แม้ว่าผู้ป่วยโรคเสื่อมของเซลล์ประสาทสั่งการอาจเคยคิดถึงการจบชีวิตของพวกเขาในเวลาใดเวลาหนึ่ง  แต่การกระทำนั้นไม่ใช่สิ่งที่แนะนำโดยเฉพาะอย่างยิ่งหากคุณได้รับการช่วยเหลือสนับสนุนจากครอบครัวและชุมชนที่เข้มแข็ง

https://www.nhsinform.scot/illnesses-and-conditions/brain-nerves-and-spinal-cord/motor-neurone-disease-mnd#symptoms


34 แหล่งข้อมูล
กองบรรณาธิการ HD มุ่งมั่นตั้งใจให้ผู้อ่านได้รับข้อมูลที่ถูกต้อง โดยทำงานร่วมกับแพทย์และบุคลากรทางการแพทย์ รวมถึงเลือกใช้ข้อมูลอ้างอิงที่น่าเชื่อถือจากสถาบันต่างๆ คุณสามารถอ่านหลักการทำงานของกองบรรณาธิการ HD ได้ที่นี่
Alzheimer's disease - Symptoms. NHS (National Health Service). (https://www.nhs.uk/conditions/alzheimers-disease/symptoms/)
Alzheimer's disease: Symptoms, stages, causes, and treatment. Medical News Today. (https://www.medicalnewstoday.com/articles/159442)
Alzheimer's Symptoms: 24 Signs & Symptoms of Alzheimer's Disease. WebMD. (https://www.webmd.com/alzheimers/guide/understanding-alzheimers-disease-symptoms#1)

บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้แก่ผู้อ่าน และไม่สามารถแทนการแนะนำของแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาได้ ผู้อ่านควรพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ตรวจที่สถานพยาบาลทุกครั้ง และไม่ควรตีความเองหรือวางแผนการรักษาด้วยตัวเองจากการอ่านบทความนี้ ทาง HD พยายามอัปเดตข้อมูลให้ครบถ้วนถูกต้องอยู่เสมอ คุณสามารถส่งคำแนะนำได้ที่ https://honestdocs.typeform.com/to/kkohc7

ผู้เขียนและผู้รีวิวบทความไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับสินค้าหรือบริการที่นำเสนอแต่อย่างใด เว้นแต่จะระบุในเนื้อหา การแนะนำสินค้าและบริการแสดงขึ้นอัตโนมัติจากระบบของเว็บไซต์หรือแอปพลิเคชัน

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าบทความนี้มีประโยชน์มากแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ตั้งกระทู้ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลส่วนตัวของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวิดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รอยโรค (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่ดูไฟล์ได้
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เข้าถึงได้

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม