กองบรรณาธิการ HD
เขียนโดย
กองบรรณาธิการ HD

Sebaceous Cyst (ซีสต์ไขมันผิวหนัง)

เผยแพร่ครั้งแรก 25 ธ.ค. 2016 อัปเดตล่าสุด 17 พ.ย. 2020 เวลาอ่านประมาณ 4 นาที

ซีสต์ไขมันผิวหนัง (Sebaceous Cyst) เป็นก้อนหรือตุ่มใต้ผิวหนังขนาดเล็ก ซีสต์ชนิดนี้ไม่ก่อให้เกิดมะเร็ง มักพบได้บนใบหน้า คอ หลังช่วงบน และหน้าอกส่วนบน แต่ก็สามารถพบได้บนส่วนอื่นของร่างกายได้เช่นกัน 

แม้ซีสต์ไขมันผิวหนังจะไม่ก่อให้เกิดมะเร็ง แต่ซีสต์ชนิดนี้สามารถทำให้เกิดอาการระคายเคืองได้ โดยจะโตขึ้นอย่างช้าๆ และไม่ก่อให้เกิดความเจ็บปวด แต่อาจเกิดการอักเสบหรือติดเชื้อได้เมื่อผิวหนังชั้นนอกกลายเป็นสีแดง เป็นขุย และเป็นแผล

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ตรวจ DNA วันนี้ ที่คลินิกหรือรพ. ใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 5605 บาท ลดสูงสุด 3895 บาท

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

Ads h 53

สาเหตุของการเกิดซีสไขมันผิวหนัง

ซีสต์ไขมันผิวหนังมักเกิดขึ้นจากปุ่มรากผมบวม กล่าวคือต่อมไขมัน (ซีบัม) ที่ช่วยหล่อลื่นผิวหนังและเส้นผมเกิดทำงานผิดปกติ และเซลล์เคลื่อนตัวลึกลงไปในผิว ซึ่งแทนที่จะหลุดออกไปกลับเพิ่มจำนวนขึ้น จึงก่อให้เกิดซีสต์ และเมื่อเซลล์ที่ก่อผนังของซีสต์หลั่งโปรตีนเคราตินเข้าไปก็จะทำให้เกิดหนองขึ้นในซีสต์ และส่งกลิ่นเหม็นออกมา

บางครั้งซีสต์อาจเกิดขึ้นโดยกรรมพันธุ์ เช่น Steatocystoma Multiplex ซึ่งเป็นโรคถุงน้ำของต่อมไขมัน เกิดขึ้นเมื่อซีสต์ไขมันผิวหนังหลายๆ ก้อนก่อตัวขึ้น แต่โดยทั่วไปจะพบได้ยากมาก

ซีสไขมันผิวหนังที่เรียกว่า Sebaceous cysts และ Epidermoid cysts มักได้รับการพูดถึงที่สลับกันไปมาแต่จริง ๆ และซีสทั้งสองชนิดนั้นต่างกัน

ซีสไขมันผิวหนังชนิด Sebaceous Cysts เกิดจากปุ่มรากผมในขณะที่ epidermoid cysts โตขึ้นจากเซลล์ผิวหนัง

ซีสไขมันผิวหนัง (Sebaceous Cyst) มักเกิดขึ้นหลังจากที่ปุ่มรากผมบวม ซีสชนิดนี้เกิดขึ้นจากต่อมไขมัน ซึ่งเป็นต่อมที่หลั่งไขมัน (ซีบัม) ที่ช่วยหล่อลื่นผิวหนังและเส้นผม

ซีสไขมันผิวหนังชนิด Epidermoid cysts เกิดขึ้นจากผิวหนัง ซึ่งเป็นผิวหนังชั้นนอกสุดหรือ epidermis ส่วนนี้มีเซลล์ชั้นบาง ๆ อยู่เต็มไปหมดที่หลุดออกไปเรื่อย ๆ อย่างไรก็ตาม เมื่อเซลล์ได้เคลื่อนตัวลึกลงไปในผิวของคุณแทนที่จะหลุดออกไป เซลล์จะเพิ่มจำนวนและก่อให้เกิดซีส

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ตรวจ DNA วันนี้ ที่คลินิกหรือรพ. ใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 5605 บาท ลดสูงสุด 3895 บาท

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

Ads h 53

เซลล์ที่ก่อผนังของซีสหลั่งโปรตีน เคราตินเข้าไปในซีส เมื่อหนองภายในซีสไหลออกอาจมีกลิ่นเหม็นเกิดขึ้น ซึ่งบางครั้งซีสเหล่านั้นสามารถเกิดขึ้นโดยกรรมพันธุ์ ยกตัวอย่างเช่น steatocystoma multiplex ที่เป็นโรคถุงน้ำของต่อมไขมันนั้นเป็นโรคทางกรรมพันธุ์ที่พบได้ยากและเกิดขึ้นเมื่อซีสไขมันผิวหนัง (Sebaceous cyst) หลาย ๆ ก้อนก่อตัวขึ้น ซีสสามารถมีขนาดเล็กในหลาย ๆ ปีหรืออาจจะโตขึ้น ในกรณีอื่นๆ ซีสไขมันผิวหนัง (Sebaceous cyst) สามารถหายไปเองได้

อาการของซีสต์ไขมันผิวหนัง

ซีสต์ไขมันผิวหนังที่มีขนาดเล็กมักไม่ก่อให้เกิดความเจ็บปวด แต่ซีสต์ที่มีขนาดใหญ่อาจสร้างความระคายเคืองและทำให้รู้สึกเจ็บขึ้นได้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งซีสต์บนใบหน้าและคอที่จะทำให้รู้สึกถึงการกดทับผิวหนังและรู้สึกเจ็บมากกว่าบริเวณอื่นๆ

ซีสต์ไขมันผิวหนังมักมีลักษณะเป็นสะเก็ดสีขาวและเมื่อสัมผัสดูจะรู้สึกอ่อนนุ่ม ไม่แข็ง และไม่ก่อให้เกิดมะเร็ง แต่หากสังเกตถึงความผิดปกติต่อไปนี้ อาจบ่งบอกถึงซีสต์ที่เสี่ยงกลายเป็นเนื้อร้ายได้ ให้ไปพบแพทย์ทันที

  • ซีสต์มีเส้นผ่านศูนย์กลางใหญ่กว่า 5 เซนติเมตร
  • โตขึ้นใหม่อย่างรวดเร็วหลังจากเข้ารับการรักษาเพื่อผ่าออกไปแล้วรอบหนึ่ง
  • มีสัญญาณของการติดเชื้อ เช่น แดง เจ็บ และมีหนองไหล

การวินิจฉัยและรักษาซีสต์ไขมันผิวหนัง

ถ้าซีสไขมันผิวหนังไม่ได้ทำให้เกิดปัญหาหรือสามารถบดบังโดยเครื่องสำอาง คุณคงไม่จำเป็นต้องทำการรักษาใด ๆ แต่ถ้ามันบวมหรือเป็นขุย หลุดลุ่ย การรักษาแบบธรรมดาอาจช่วยได้ ยกตัวอย่างเช่น การประคบร้อนบนซีสอาจช่วยให้หนองข้างในได้ไหลออกมา พยายามที่จะไม่แกะหรือบีบซีสชนิดใดๆ เช่น สิว เป็นต้น แต่ถ้ามันอักเสบหรือปวด คุณควรไปพบแพทย์ อย่าลืมที่จะเก็บข้อมูลของการบาดเจ็บบริเวณผิวหนังที่เกิดขึ้นเร็ว ๆ นี้ เช่น ครั้งแรกที่คุณรู้ตัวว่าเป็นซีส ถ้าคุณเคยเป็นซีสบริเวณอื่น ๆ และถ้าประวัติครอบครัวของคุณเคยมีคนเป็นซีส ก่อนที่คุณจะไปพบแพทย์

โดยทั่วไปแล้ว แพทย์ประจำตัวของคุณสามารถตัดสินใจได้ว่าซีสชนิดนั้นคือซีสไขมันผิวหนังจากการทดสอบ เช่น การทำเนื้อเยื่อของซีสไปตัดชิ้นเนื้อเพื่อให้แน่ใจว่านี่ไม่ใช่อีกประเภทของการเจริญเติบโตของผิวหนัง เขาอาจตัดสินใจที่จะเจาะหนองออกจากซีสหรือฉีดยาสเตียรอยด์เข้าสู่ซีสเพื่อลดอาการบวม

แต่เมื่อซีสต์ไขมันผิวหนังอักเสบหรือแตกจะทำให้เกิดการติดเชื้อขึ้น คุณจำเป็นต้องไปพบแพทย์เท่านั้น ไม่สามารถรับประทานยาเองได้ โดยระหว่างที่รอพบแพทย์อาจประคบร้อนเพื่อช่วยให้หนองข้างในไหลออกมาก่อน และพยายามไม่แกะหรือบีบซีสต์ 

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ตรวจ DNA วันนี้ ที่คลินิกหรือรพ. ใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 5605 บาท ลดสูงสุด 3895 บาท

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

Ads h 53

ในการวินิจฉัยแพทย์จะทำการทดสอบผิวหนังเพื่อหาชนิดของซีสต์ เช่น ตัดชิ้นเนื้อเยื่อของซีสต์ไปตรวจ จากนั้นจะเป็นขั้นตอนเจาะหนองออกจากซีสต์หรือฉีดยาสเตียรอยด์เพื่อลดอาการบวม แต่หากซีสต์ไขมันผิวหนังมีขนาดใหญ่ แพทย์มักใช้เลเซอร์เพื่อผ่าซีสต์ออก

การผ่าซีสไขมันผิวหนัง (Sebaceous Cyst)

อีกหนึ่งวิธีสำหรับซีสไขมันผิวหนังที่มีลักษณะใหญ่และเป็นขุย หลุดลุ่ยคือการผ่าตัดเพื่อผ่าซีสออก ในบางกรณี แพทย์ประจำตัวของคุณอาจใช้วิธีเลเซอร์เพื่อผ่าซีส วิธีนี้อาจมองว่าเป็นการรักษาที่ดีกว่าถ้าซีสนั้นมีขนาดค่อนข้างใหญ่หรือเกิดขึ้นในจุดที่ต้องใช้เครื่องสำอางปิดบัง หลังการรักษามั่นใจว่าคุณนั้นรู้และเข้าใจวิธีดูแลซีสด้วยตนเองเมื่ออยู่บ้าน อย่าลืมถามแพทย์ประจำตัวของคุณว่าคุณมีนัดติดตามอาการหรือไม่

นอกเหนือจากนั้น ควรถามแพทย์ประจำตัวของคุณเกี่ยวกับภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้น โดยการยืนยันผ่านการโทรศัพท์กลับไปหาแพทย์ประจำตัวของคุณ

ภาวะแทรกซ้อนของซีสไขมันผิวหนัง (Sebaceous Cyst)

ซีสไขมันผิวหนังสามารถเกิดการติดเชื้อได้ ถ้าซีสแตก มันสามารถเกิดการติดเชื้อเหมือนฝี และคุณจำเป็นต้องทำการรักษาทันที อย่างไรก็ตาม โดยกรณีส่วนมากมันไม่มีการเกิดภาวะแทรกซ้อนหรือผลข้างเคียงหลังการรักษาชองการเอาหนองออกหรือผ่าตัดเพื่อเอาซีสออก แต่ถึงกระนั้นแม้แต่การผ่าตัดเพื่อเอาซีสออกนั้นจะประสบผลสำเร็จ ในบางครั้งซีสสามารถกลับมาเป็นใหม่ได้อีกด้วย

รายการตรวจสอบการบำรุงผิวของคุณ

  • หลีกเลี่ยงการถูกแสงแดดมากเกินไป
  • หลีกเลี่ยงการใช้บริการของร้านที่ให้บริการอาบแดดเทียมแทนแสงอาทิตย์
  • พบแพทย์ผู้เชี่ยวชาญทางโรคผิวหนังที่เก่ง
  • เฝ้าระวังอาการของโรคมะเร็ง


22 แหล่งข้อมูล
กองบรรณาธิการ HD มุ่งมั่นตั้งใจให้ผู้อ่านได้รับข้อมูลที่ถูกต้อง โดยทำงานร่วมกับแพทย์และบุคลากรทางการแพทย์ รวมถึงเลือกใช้ข้อมูลอ้างอิงที่น่าเชื่อถือจากสถาบันต่างๆ คุณสามารถอ่านหลักการทำงานของกองบรรณาธิการ HD ได้ที่นี่
Sebaceous Cysts: Causes, Symptoms & Treatment. Cleveland Clinic. (https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/14165-sebaceous-cysts)
Epidermoid cyst. MedlinePlus. (https://medlineplus.gov/ency/article/000842.htm)
Sebaceous cyst: Removal, infections, and treatment. Medical News Today. (https://www.medicalnewstoday.com/articles/312361)

บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้แก่ผู้อ่าน และไม่สามารถแทนการแนะนำของแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาได้ ผู้อ่านควรพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ตรวจที่สถานพยาบาลทุกครั้ง และไม่ควรตีความเองหรือวางแผนการรักษาด้วยตัวเองจากการอ่านบทความนี้ ทาง HD พยายามอัปเดตข้อมูลให้ครบถ้วนถูกต้องอยู่เสมอ คุณสามารถส่งคำแนะนำได้ที่ https://honestdocs.typeform.com/to/kkohc7

ผู้เขียนและผู้รีวิวบทความไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับสินค้าหรือบริการที่นำเสนอแต่อย่างใด เว้นแต่จะระบุในเนื้อหา การแนะนำสินค้าและบริการแสดงขึ้นอัตโนมัติจากระบบของเว็บไซต์หรือแอปพลิเคชัน

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าบทความนี้มีประโยชน์มากแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆ ที่เกี่ยวกับอาการนี้
ผ่าซีสไขมันต้องอดขาวอดน้ำไหม
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ที่มีใบอนุญาต (คำตอบนี้เป็นการให้คำแนะนำเบื้องต้น ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค หรือการรักษา)
การผ่าตัดซีสไขมันใช้เวลาประมาณกี่นาทีคะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ที่มีใบอนุญาต (คำตอบนี้เป็นการให้คำแนะนำเบื้องต้น ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค หรือการรักษา)
แบบนี้ใช่ซีสไขมันรึป่าวคะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ที่มีใบอนุญาต (คำตอบนี้เป็นการให้คำแนะนำเบื้องต้น ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค หรือการรักษา)
ซีสไขมันผิวหนัง ถ้าไม่รักษาโดยการผ่าตัด ซีสสามารถฝ่อหายไปเองได้มั้ยคะ หรือว่าต้องรักษาโดยการผ่าตัดอย่างเดียวเท่านั้น
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ที่มีใบอนุญาต (คำตอบนี้เป็นการให้คำแนะนำเบื้องต้น ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค หรือการรักษา)
มีตุ่มสีขาวที่อวัยวะเพศชาย
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ที่มีใบอนุญาต (คำตอบนี้เป็นการให้คำแนะนำเบื้องต้น ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค หรือการรักษา)
หากคุณยังมีคำถาม ส่งคำถามให้คุณหมอตอบได้ที่นี่

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลส่วนตัวของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวิดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รอยโรค (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่ดูไฟล์ได้
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เข้าถึงได้

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม