วริษา ศรีเปลี่ยนจันทร์
เขียนโดย
วริษา ศรีเปลี่ยนจันทร์
ทพญ.สิริพัชร ชำนาญเวช
ตรวจสอบความถูกต้องโดย
ทพญ.สิริพัชร ชำนาญเวช

ปวดเหงือกเกิดจากอะไร รักษาอย่างไรให้ดีขึ้น

รวมสาเหตุทำให้รู้สึกปวดเหงือก พร้อมวิธีบรรเทาอาการ
เผยแพร่ครั้งแรก 1 ก.ย. 2020 อัปเดตล่าสุด 25 ม.ค. 2021 ตรวจสอบความถูกต้อง 29 ก.ย. 2020 เวลาอ่านประมาณ 5 นาที
ปวดเหงือกเกิดจากอะไร รักษาอย่างไรให้ดีขึ้น

เรื่องควรรู้

ขยาย

ปิด

  • อาการปวดเหงือกมักมีสาเหตุมาจากโรคเกี่ยวกับเหงือกและฟัน เช่น โรคเหงือกอักเสบ การติดเชื้อราในช่องปาก โรคปริทันต์อักเสบ เป็นแผลในช่องปาก
  • การเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนซึ่งเกิดจากการตั้งครรภ์ วัยหมดประจำเดือน หรือการรับประทานยาคุมกำเนิด มีส่วนทำให้เกิดอาการเหงือกบวมและปวดเหงือกได้
  • อุปกรณ์เสริมในช่องปากที่ไม่สะอาด ทั้งรีเทนเนอร์ ฟันปลอม และฟันยาง หากไม่รักษาความสะอาดล้วนส่งผลทำให้เกิดอาการปวดเหงือกได้ทั้งนั้น และสามารถนำไปสู่การติดเชื้อในช่องปากได้
  • อาการปวดเหงือกสามารถรักษาได้ด้วยการแปรงฟันให้สะอาดยิ่งขึ้น ดื่มน้ำให้เพียงพอ หรือหากเป็นโรค และความผิดปกติในช่องปาก ก็จะรักษาตามสาเหตุไป เช่น ผ่าฟันคุด ทายารักษาแผลในช่องปาก ขูดหินปูน เกลารากฟัน
  • เปรียบเทียบราคาและแพ็กเกจตรวจสุขภาพฟัน

ปัญหาช่องปากนั้นมีอยู่หลากหลายและไม่ได้เกิดขึ้นแค่ที่ฟันเท่านั้น แต่ยังรวมไปถึงเหงือกซึ่งสร้างความรำคาญ ทรมาน เจ็บปวด และทุกข์ใจให้กับตัวผู้ป่วยอย่างมาก

หลายคนไม่มีสมาธิในการทำงาน การเรียน นอนไม่หลับ หรือนอนหลับไม่สนิทเพราะปัญหาเจ็บปวดเหงือก เนื่องจากเหงือกเป็นบริเวณที่ไวต่อความรู้สึกอยู่แล้ว

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ขูดหินปูนวันนี้ ที่คลินิกใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 479 บาท ลดสูงสุด 736 บาท

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

Ads d 3

อาการที่เกิดขึ้นเกี่ยวกับเหงือก มักเป็นอาการเจ็บ หรือปวดเหงือก ซึ่งสาเหตุมาจากอะไรบ้าง เรามาดูพร้อมๆ กัน

ความหมายของอาการปวดเหงือก

อาการปวดเหงือก (Sore gum) คือ อาการปวดเจ็บบริเวณเหงือก เหงือกมีอาการไวต่อสัมผัสที่มาแตะผิวเหงือกมากขึ้น เช่น แปรงฟันแล้วรู้สึกเจ็บเหงือก ใช้ไหมขัดฟัน หรือเคี้ยวอาหารที่เนื้อแข็งแล้วรู้สึกเจ็บ หรือปวดง่ายกว่าปกติ

นอกจากนี้อาการปวดเหงือกยังอาจมาพร้อมอาการเลือดออกตามไรฟัน หรืออาการเหงือกบวม ซึ่งส่วนมากผู้ป่วยมักไม่รู้ตัวว่า เหงือกตนเองกำลังมีปัญหา จนกระทั่งเริ่มรู้สึกเจ็บ แสบ หรือปวดเหงือกขึ้นมา เนื่องจากสีเหงือกโดยธรรมชาติมีสีชมพูอยู่แล้ว

สาเหตุของอาการปวดเหงือก

โรคและความผิดปกติที่เป็นสาเหตุทำให้เกิดอาการปวดเหงือก ได้แก่

1. โรคเหงือกอักเสบ

โรคเหงือกอักเสบ (Gingivitis) คือ โรคที่เกิดจากคราบอาหารและแบคทีเรียในช่องปากที่ทำความสะอาดไม่หมด รวมไปถึงพฤติกรรมการใช้ชีวิตอย่างไม่เหมาะสม เช่น การบริโภคสุรา ของหวาน และสูบบุหรี่มากเกินไป

อาการของโรคเหงือกอักเสบโดยหลักๆ คือ เหงือกบวมขึ้นกว่าปกติ มีขอบเหงือกเป็นสีชมพูเข้มกว่าปกติ หรือเป็นสีแดง มีเลือดออกหลังจากแปรงฟัน มีกลิ่นปาก และมีอาการเจ็บ มีหนอง หรือปวดเหงือกขณะเคี้ยวอาหาร

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
รักษาโรคปริทันต์ วันนี้ ที่คลินิกใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 1425 บาท ลดสูงสุด 5%

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

Ads d 21

2. ติดเชื้อราในช่องปาก

การติดเชื้อราในช่องปาก (Oral thrush) เกิดจากการเติบโต และแพร่กระจายของเชื้อแคนดิดา อัลบิแคนส์ (Candida albicans) ซึ่งเป็นเชื้อราที่พบได้ในช่องปาก 

การติดเชื้อราในช่องปากยังเกิดขึ้นในผู้ที่ภูมิคุ้มกันร่างกายอ่อนแอ ผู้ที่กำลังตั้งครรภ์ ผู้ที่ทำความสะอาดฟันปลอมไม่ดีพอ

อาการของการติดเชื้อราในช่องปากโดยหลักๆ ได้แก่ มีจุด หรือคราบเมือกสีขาวที่ลิ้นและเจ็บแสบลิ้น เพดานปาก หรือต่อมทอนซิล และหากเชื้อราดังกล่าวลุกลามไปที่บริเวณเหงือก ผู้ป่วยก็อาจรู้สึกระคายเคือง หรือปวดเหงือกได้

3. โรคปริทันต์อักเสบ

โรคปริทันต์อักเสบเป็นอีกโรคในช่องปากที่เป็นขั้นต่อจากโรคเหงือกอักเสบ เกิดจากคราบแบคทีเรีย หรือคราบจุลินทรีย์ในช่องปากที่ไม่ได้ขจัดให้หมดไปจากเหงือก และฟัน จนทำให้เกิดเป็นหินปูนเกาะติดกับรากฟัน และทำให้เกิดการทำลายของกระดูกเบ้าฟันตามมา 

มีอาการดังนี้

  • เหงือกอักเสบ
  • เหงือกร่น
  • เหงือกบวมแดง
  • มีเลือดออกจากเหงือก
  • มีหนอง
  • ปวดเหงือก
  • เจ็บเหงือกขณะเคี้ยวอาหาร
  • ฟันโยก
  • ฟันห่างขึ้นกว่าเดิม
  • มีกลิ่นปาก

4. ฟันขึ้น

ทั้งฟันน้ำนมและฟันแท้ที่กำลังขึ้น รวมถึงฟันคุดซึ่งเป็นฟันที่ไม่ได้ขึ้นมาตามปกติในช่องปาก ขณะที่ฟันทุกแบบกำลังขึ้นพ้นเหงือกอาจทำให้รู้สึกคัน หรือปวดเหงือกได้ รวมถึงเหงือกบริเวณที่ฟันกำลังขึ้นอาจเป็นสีแดงขึ้นกว่าเดิมได้

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
รักษาโรคปริทันต์ วันนี้ ที่คลินิกใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 1425 บาท ลดสูงสุด 5%

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

Ads d 21

หากอยู่ในช่วงวัยรุ่นและมีอาการปวดฟันอย่างรุนแรงชนิดที่ว่า บางคืนปวดจนนอนไม่หลับ ให้สันนิษฐานเบื้องต้นว่า สาเหตุของการปวดฟันอาจมาจากฟันคุดก็ได้ และควรรีบไปพบทัตแพทย์เพื่อรับการตรวจให้แน่นอนอีกครั้ง 

หากสาเหตุการปวดเหงือกมาจากฟันคุดจริง เมื่อทันตแพทย์ได้ถอน หรือผ่าฟันคุดออกและแผลหายดีแล้ว อาการปวดเหงือกควรจะหายไปด้วย

5. การให้เคมีบำบัด

การให้เคมีบำบัด หรือทำคีโม (Chemotherapy) เพื่อรักษาโรคมะเร็งสามารถส่งผลข้างเคียงไปยังเหงือกและเนื้อเยื่อในช่องปากได้

ยกตัวอย่างหากผู้ป่วยมีการทำเคมีบำบัดก็สามารถมีผลข้างเคียงที่เกิดขึ้น เช่น เป็นอาการเหงือกบวม มีเลือดออกที่เหงือก มีหนองในช่องปาก หรือลำคอ ปากแห้ง และรู้สึกเจ็บ หรือปวดเหงือกได้

6. แผลในช่องปาก

การเกิดบาดแผลในช่องปาก (Gum and canker sores) สามารถทำให้เกิดอาการเจ็บ และปวดเหงือกบริเวณที่มีแผลได้ โดยสาเหตุของการเกิดแผลในช่องปากอาจเกิดมาจากการเผลอกัดเหงือกตนเอง เป็นแผลร้อนใน หรือติดเชื้อแบคทีเรียในช่องปากก็ได้

7. การเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมน

การเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนมีส่วนทำให้การไหลเวียนของเลือดไปเลี้ยงเหงือกเปลี่ยนแปลงไปด้วย จนทำให้เกิดอาการปวดเหงือกและไวต่อสัมผัสกว่าเดิม 

สาเหตุนี้จะพบในผู้ป่วยหญิง โดยการเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนในที่นี้ยังรวมไปถึงการรับประทานยาคุมกำเนิดด้วย

นอกจากนี้อาการวัยหมดประจำเดือน (Menopause) ก็มีส่วนทำให้เกิดอาการปวดเหงือกได้ โดยเป็นผลมาจากการผลิตน้ำลายในช่องปากที่น้อยลง 

น้ำลายมีส่วนสำคัญในการสร้างความชุ่มชื้นให้กับเหงือกและกำจัดแบคทีเรียบางส่วนออกไปจากช่องปาก เมื่อร่างกายผลิตน้ำลายน้อยลงจึงมีความเสี่ยงที่จะเกิดโรคปริทันต์อักเสบรวมถึงการติดเชื้อราในช่องปากได้ง่ายขึ้น

หากคุณกำลังเข้าสู่วัยหมดประจำเดือน หรือวัยทอง แล้วมีอาการปวดเหงือก น้ำลายน้อยลง อาการที่เกิดขึ้นอาจสัมพันธ์กันก็เป็นได้ แต่หากยังไม่มีเวลาไปปรึกษาแพทย์ด้วยตนเองปัจจุบันมีบริการปรึกษาแพทย์ออนไลน์แล้ว เพื่อเป็นแนวทางเบื้องต้นว่า ควรจะเข้ารับการรักษา หรือไม่ อย่างไร 

8. การใส่อุปกรณ์เสริมในช่องปาก

ไม่ว่าจะเป็นอุปกรณ์จัดฟัน รีเทนเนอร์ ฟันปลอม หรือฟันยาง ผู้ที่ใส่อุปกรณ์เหล่านี้ในช่วงแรกๆ ย่อมรู้สึกไม่ชิน คัน เจ็บ หรือปวดเหงือกได้ โดยเฉพาะเมื่ออุปกรณ์ไม่ได้พอดีกับขนาดช่องปาก เช่น อาจหลวม หรือคับตึงเกินไป

นอกจากนี้การทำความสะอาดอุปกรณ์เสริมในช่องปากไม่สะอาด ก็เสี่ยงทำให้เกิดอาการติดเชื้อในช่องปาก และนำไปสู่อาการเหงือกอักเสบจนปวดเหงือกได้

วิธีรักษาอาการปวดเหงือก

วิธีรักษาอาการเหงือกบวมจะรักษาไปตามต้นเหตุที่ทำให้เกิด เช่น

  • แปรงฟันให้สะอาด ใช้ไหมขัดฟันเพื่อกำจัดคราบสิ่งสกปรก เศษอาหาร และแบคทีเรียออกจากปากให้หมด โดยอาจใช้ยาสีฟันสูตรดูแลเหงือก ช่วยบรรเทาอาการโรคเหงือกอักเสบได้
  • ทำความสะอาดอุปกรณ์เสริมในช่องปากให้สะอาดตามที่แพทย์แนะนำทุกครั้ง
  • ลดการบริโภคเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ของหวาน และงดสูบบุหรี่
  • เข้ารับการขูดหินปูน ปีละ 2 ครั้ง หรือทุกๆ 6 เดือน หรือเกลารากฟันกับทันตแพทย์ ขึ้นอยู่กับอาการที่ทำให้ปวดเหงือกว่า ควรรักษาอย่างไร
  • หากมีฟันคุด ต้องผ่าตัด หรือถอนฟันคุดออก 
  • หากเป็นโรคปริทันต์ ให้ผ่าตัดรักษาโรคปริทันต์เสียก่อน ในกรณีที่อาการของโรคร้ายแรง มีการละลายของกระดูกฟันมาก ฟันบางซี่อาจจำเป็นต้องถอน
  • ดื่มน้ำให้มากขึ้นเพื่อให้แผลร้อนในดีขึ้น
  • ทายาชนิดสเตียรอยด์ที่แพทย์สั่งจ่ายให้บริเวณแผลในช่องปาก
  • หลีกเลี่ยงการรับประทานของร้อนเพราะจะยิ่งทำให้เกิดอาการปวดเหงือกมากกว่าเดิม

วิธีป้องกันอาการปวดเหงือก

วิธีป้องกันอาการปวดเหงือกนั้นทำได้ไม่ยาก เพียงทำตามคำแนะนำต่อไปนี้

  • แปรงฟันอย่างสม่ำเสมอ และแปรงให้สะอาดทั้งส่วนของเหงือก และฟัน หากไม่แน่ใจว่า ตนเองแปรงฟันถูกวิธีหรือไม่ ให้สอบถามกับทันตแพทย์
  • ใช้ไหมขัดฟันทุกครั้งหลังจากแปรงฟัน โดยไม่ต้องใช้อย่างรุนแรง แต่ให้ใช้ไหมทำความสะอาดเหงือกอย่างนุ่มนวล เพื่อป้องกันไม่ให้มีเศษอาหาร และคราบแบคทีเรียตกค้างอยู่ในซอกฟัน
  • ใช้น้ำยาบ้วนปากเพื่อล้างแบคทีเรียในช่องปาก โดยควรสอบถามจากแพทย์ก่อนว่า ควรเลือกใช้สูตร และความเข้มข้นเท่าไรจึงจะเหมาะสม
  • รับประทานอาหารที่มีประโยชน์ ช่วยบำรุงดูแลสุขภาพกระดูก รวมถึงสุขภาพเหงือก เช่น วิตามินซี แคลเซียม
  • ดื่มน้ำสะอาดให้เพียงพอในแต่ละวัน เพราะน้ำมีส่วนช่วยชะล้างคราบแบคทีเรียตามซอกฟัน และร่องเหงือกได้ด้วย นอกจากนี้น้ำยังช่วยเพิ่มความชุ่มชื้นให้กับริมฝีปากอีก
  • งดสูบบุหรี่ เพราะสารนิโคตินและสารพิษในบุหรี่มีส่วนทำให้เลือดไหลไปเลี้ยงเนื้อเยื่อบริเวณเหงือกน้อยลง ระคายเคือง ทำให้เหงือกอักเสบ และยังทำให้เหงือกกับริมฝีปากมีสีคล้ำกว่าปกติด้วย
  • หลีกเลี่ยงการเกิดภาวะเครียดและหาวิธีผ่อนคลายความเครียด เนื่องจากความเครียดจะส่งผลทำให้ฮอร์โมนคอร์ติซอล (Cortisol) ซึ่งเป็นฮอร์โมนความเครียดหลั่งมากขึ้น และทำให้ร่างกายเกิดการอักเสบต่างๆ มากขึ้น รวมไปถึงบริเวณเหงือกด้วย

อาการปวดเหงือกแม้บางครั้งจะไม่ได้เป็นอาการร้ายแรงมาก สามารถรักษาให้หายได้ไม่ยาก หากโรค หรือความผิดปกติที่เป็นต้นตอของอาการปวดเหงือกไม่ได้รุนแรง 

แต่หากคุณได้ลองรักษาตามคำแนะนำแล้ว อาการยังไม่ดีขึ้น ก็ควรไปพบทันตแพทย์เพื่อขอรับการวินิจฉัยอีกครั้ง

เปรียบเทียบราคาและแพ็กเกจตรวจสุขภาพฟัน จากคลินิกและโรงพยาบาลใกล้คุณ และไม่พลาดทุกอัปเดตเรื่องสุขภาพและโปรโมชั่นเมื่อกดดาวน์โหลดแอป iOS และ Android


12 แหล่งข้อมูล
กองบรรณาธิการ HD มุ่งมั่นตั้งใจให้ผู้อ่านได้รับข้อมูลที่ถูกต้อง โดยทำงานร่วมกับแพทย์และบุคลากรทางการแพทย์ รวมถึงเลือกใช้ข้อมูลอ้างอิงที่น่าเชื่อถือจากสถาบันต่างๆ คุณสามารถอ่านหลักการทำงานของกองบรรณาธิการ HD ได้ที่นี่
U.S. DEPARTMENT OF HEALTH AND HUMAN SERVICES, National Institutes of Health, Chemotherapy and Your Mouth (https://www.nidcr.nih.gov/sites/default/files/2017-09/chemotherapy-and-your-mouth.pdf), 25 September 2020.
Menopause Now Editorial Team, Dry Mouth During Menopause (https://www.menopausenow.com/dry-mouth-during-menopause), 25 September 2020.

บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้แก่ผู้อ่าน และไม่สามารถแทนการแนะนำของแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาได้ ผู้อ่านควรพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ตรวจที่สถานพยาบาลทุกครั้ง และไม่ควรตีความเองหรือวางแผนการรักษาด้วยตัวเองจากการอ่านบทความนี้ ทาง HD พยายามอัปเดตข้อมูลให้ครบถ้วนถูกต้องอยู่เสมอ คุณสามารถส่งคำแนะนำได้ที่ https://honestdocs.typeform.com/to/kkohc7

ผู้เขียนและผู้รีวิวบทความไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับสินค้าหรือบริการที่นำเสนอแต่อย่างใด เว้นแต่จะระบุในเนื้อหา การแนะนำสินค้าและบริการแสดงขึ้นอัตโนมัติจากระบบของเว็บไซต์หรือแอปพลิเคชัน

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าบทความนี้มีประโยชน์มากแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ตั้งกระทู้ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลส่วนตัวของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวิดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รอยโรค (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่ดูไฟล์ได้
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เข้าถึงได้

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม
บทความต่อไป
ขูดหินปูนทำอย่างไร ใช้อุปกรณ์อะไรบ้าง
ขูดหินปูนทำอย่างไร ใช้อุปกรณ์อะไรบ้าง

รวมขั้นตอนการขูดหินปูน อุปกรณ์ที่ใช้เป็นแบบไหน ขูดหินปูนด้วยตนเองได้หรือไม่

อ่านเพิ่ม
น้ำยาบ้วนปากมีประโยชน์อย่างไร ใช้อย่างไรจึงจะมีประโยชน์ที่สุด
น้ำยาบ้วนปากมีประโยชน์อย่างไร ใช้อย่างไรจึงจะมีประโยชน์ที่สุด

รวมข้อควรรู้เกี่ยวกับการใช้น้ำยาบ้วนปาก ใช้แล้วรักษาฟันผุได้ไหม ต้องใช้แค่ไหนถึงจะปลอดภัย ได้ประโยชน์สูงสุด

อ่านเพิ่ม