วริษา ศรีเปลี่ยนจันทร์
เขียนโดย
วริษา ศรีเปลี่ยนจันทร์
ทพญ.สิริพัชร ชำนาญเวช
ตรวจสอบความถูกต้องโดย
ทพญ.สิริพัชร ชำนาญเวช

น้ำยาบ้วนปากมีประโยชน์อย่างไร ใช้อย่างไรจึงจะมีประโยชน์ที่สุด

รวมข้อควรรู้เกี่ยวกับการใช้น้ำยาบ้วนปาก ใช้แล้วรักษาฟันผุได้ไหม ต้องใช้แค่ไหนถึงจะปลอดภัย ได้ประโยชน์สูงสุด
เผยแพร่ครั้งแรก 3 ก.ย. 2020 อัปเดตล่าสุด 17 พ.ย. 2020 ตรวจสอบความถูกต้อง 12 ต.ค. 2020 เวลาอ่านประมาณ 3 นาที
น้ำยาบ้วนปากมีประโยชน์อย่างไร ใช้อย่างไรจึงจะมีประโยชน์ที่สุด

เรื่องควรรู้

ขยาย

ปิด

  • น้ำยาบ้วนปากเป็นน้ำยาช่วยทำความสะอาดเหงือกและฟัน รวมถึงช่วยลดการเกิดหินปูน ปัญหาฟันผุ มีกลิ่นปาก และลดอาการปากแห้งได้
  • ห้ามเด็กอายุ 6 ขวบใช้น้ำยาบ้วนปากเพราะตัวน้ำยาอาจรุนแรงไปสำหรับเหงือกและช่องปากของเด็ก หากจำเป็นต้องใช้น้ำยาบ้วนปากคุณควรเลือกน้ำยาบ้วนปากสูตรที่มีความเข้มข้นเหมาะสมกับสุขภาพเหงือกและฟันของตนเองด้วย
  • น้ำยาบ้วนปากไม่สามารถทดแทนการแปรงฟันได้เพราะไม่สามารถทำความสะอาดได้ละเอียด และยังไม่สามารถช่วยรักษาโรคทางช่องปากได้ด้วย
  • น้ำยาบ้วนปากที่ใช้มากเกินความจำเป็นมีส่วนทำให้เนื้อฟันมีคราบสีเหลือง หรือสีน้ำตาลได้ และยังทำลายเชื้อแบคทีเรียดีในช่องปากด้วย
  • เปรียบเทียบราคาและแพ็กเกจตรวจสุขภาพฟัน

การดูแลสุขภาพช่องปากสำหรับหลายๆ คนไม่ใช่แค่การแปรงฟันเท่านั้น แต่ยังมีการใช้น้ำยาบ้วนปากเข้ามาเสริมการกำจัดเชื้อโรคในช่องปากอีก

อย่างไรก็ตาม น้ำยาบ้วนปากไม่ได้มีแค่ประโยชน์เพียงอย่างเดียว แต่ก็มีข้อควรระวังบางอย่างในการใช้ด้วยเช่นกัน เพราะหากใช้น้ำยาบ้วนปากไม่เหมาะสม หรือมากเกินไป ก็สามารถส่งผลกระทบต่อสุขภาพเหงือก และฟันได้

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ขูดหินปูนวันนี้ ที่คลินิกใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 479 บาท ลดสูงสุด 736 บาท

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

Ads d 3

ความหมายของน้ำยาบ้วนปาก

น้ำยาบ้วนปาก (Mouthwash) คือ น้ำยาสำหรับทำความสะอาดช่องปากซึ่งโดยหลักๆ จะมีประโยชน์ช่วยลดการสะสมของแบคทีเรีย ขจัดคราบสกปรกที่ยังติดอยู่ตามซอกเหงือกและฟัน ซึ่งมีส่วนช่วยลดโอกาสการเกิดหินปูนและปัญหาฟันผุ 

น้ำยาบ้วนปากยังช่วยลดกลิ่นปาก และลดอาการปากแห้งได้ด้วย 

นอกจากนี้น้ำยาบ้วนปากยังมีสูตรป้องกันเหงือกอักเสบ ควบคุมคราบจุลินทรีย์ในช่องปากได้ แต่น้ำยาบ้วนปากสูตรเหล่านี้ควรใช้ภายใต้การควบคุมของทันตแพทย์จะปลอดภัยกว่า

สารที่จำเป็นในน้ำยาบ้วนปาก

ปัจจุบันมีน้ำยาบ้วนปากหลากหลายยี่ห้อ กลิ่น และรสชาติให้เลือกซื้อ แต่สารสำคัญที่ต้องมีในน้ำยาบ้วนปากเพื่อให้สามารถใช้ได้อย่างมีประโยชน์สูงสุดนั้น ได้แก่

  • ฟลูออไรด์ (Fluoride) เป็นสารสำคัญที่ต้องมีในยาสีฟันเช่นกัน โดยจะช่วยเสริมความแข็งแรงให้กับเนื้อฟันไม่ให้ง่ายต่อการเกิดฟันผุ
  • สารเซทิลไพริดิเนียม คลอไรด์ (Cetylpyridinium chloride) เป็นสารช่วยต้านเชื้อแบคทีเรียในช่องปาก และลดอาการมีกลิ่นปาก
  • สารคลอร์เฮกซิดีน (Chlorhexidine) มีคุณสมบัติฆ่าเชื้อแบคทีเรีย และโอกาสเกิดโรคเหงือกอักเสบ (Gingivitis) นอกจากนี้ยังช่วยเสริมความสะอาดในช่องปากของผู้สูงอายุได้ด้วย
  • คาร์บาไมด์ เปอร์ออกไซด์ (Carbamide peroxide) เป็นสารช่วยเพิ่มความขาวให้เนื้อฟัน

นอกจากนี้ในน้ำยาบ้วนปากยังมีน้ำมันหอมระเหยบางชนิดเพื่อลดการเกิดกลิ่นปากได้ประมาณ 2-3 ชั่วโมงด้วย แต่โดยปกติกลิ่นเหล่านี้จะอยู่ได้ไม่เกิน 30 นาทีก็จะค่อยๆ จางลงไป เช่น น้ำมันเมนทอล (Menthol) น้ำมันกานพลู (Clove oil) หรือน้ำมันเปปเปอร์มินต์ (Peppermint)

วิธีใช้น้ำยาบ้วนปากอย่างเหมาะสม

วิธีใช้น้ำยาบ้วนปากอย่างเหมาะสม และให้ได้ประโยชน์สูงสุด ควรทำตามคำแนะนำดังต่อไปนี้

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ขูดหินปูนวันนี้ ที่คลินิกใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 479 บาท ลดสูงสุด 736 บาท

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

Ads d 3
  • ห้ามกลืนน้ำยาบ้วนปาก เพราะน้ำยาบ้วนปากบางยี่ห้อผสมแอลกอฮอล์เข้าไปในน้ำยา ทำให้เป็นอันตรายต่อกระเพาะอาหารได้
  • ต้องแปรงฟันควบคู่ไปกับการใช้น้ำยาบ้วนปาก เพราะน้ำยาบ้วนปากไม่สามารถทดแทนการแปรงฟันและการใช้ไหมขัดฟันได้ แต่เป็นเพียงวิธีทำความสะอาดช่องปากแบบชั่วคราว เนื่องจากขจัดคราบสิ่งสกปรกได้ไม่ละเอียดมากเท่ากับทั้งสองวิธีที่กล่าวมา
    ส่วนลำดับการทำความสะอาดควรเริ่มจากการใช้ไหมขัดฟันและแปรงฟันให้เรียบร้อยก่อน แล้วจึงค่อยใช้น้ำยาบ้วนปากตามทีหลัง
  • ห้ามเด็กอายุต่ำกว่า 6 ขวบใช้น้ำยาบ้วนปาก เพราะตัวน้ำยาอาจมีความเข้มข้นรุนแรงเกินไปสำหรับเหงือก และฟันของเด็ก รวมถึงอาจทำให้เด็กมีปัญหาฟันตกกระจากการกลืนฟลูออไรด์ทั้งจากยาสีฟัน และน้ำยาบ้วนปากมากเกินไปด้วย
  • หลังจากบ้วนปากแล้ว หลีกเลี่ยงการรับประทานอาหาร น้ำ อมลูกอม หรือสูบบุหรี่อย่างน้อย 30 นาที เพื่อให้สารในน้ำยาบ้วนปากได้ทำความสะอาดช่องปากให้เรียบร้อยเสียก่อน
  • เลือกใช้น้ำยาบ้วนปากที่เหมาะกับสุขภาพเหงือกและฟันของตนเอง โดยอาจปรึกษากับทันตแพทย์ว่า ควรใช้สูตรใด ความเข้มข้นเท่าไร เพราะน้ำยาบ้วนปากที่เข้มข้นเกินไป อาจทำให้เยื่อบุช่องปากระคายเคือง ทั้งยังทำให้เนื้อฟันบางลงกว่าเดิมจนเกิดอาการเสียวฟันเมื่อรับประทานของเย็น หรืออาหารรสเปรี้ยวจัดได้
  • ดูปริมาณ และความถี่ในการน้ำยาบ้วนปากแต่ละครั้งอย่างเหมาะสม โดยปกติจะอยู่ที่ประมาณ 3-5 ช้อนชา ส่วนระยะเวลาที่อมกลั้วไว้ในปากจะอยู่ที่ประมาณ 15-30 วินาที จำนวนครั้งในการใช้อยู่ที่วันละ 1-2 ครั้งก็พอ แต่อาจแตกต่างกันไปตามสูตร ความเข้มข้นของน้ำยาและการแนะนำของทันตแพทย์ เหล่านี้เป็นสิ่งที่ต้องศึกษาก่อนใช้ เพราะการใช้น้ำยาบ้วนปากในปริมาณและความเข้มข้นมากเกินไป อาจส่งผลเสียให้เกิดคราบสีเหลือง หรือสีน้ำตาลบนผิวฟันได้

    นอกจากนี้น้ำยาบ้วนปากที่ใช้ถี่เกินไปยังจะไปทำลายเชื้อแบคทีเรียดีที่คอยสร้างความสมดุลในช่องปากให้เสียหายไปด้วย และอาจทำให้รู้สึกเจ็บแสบเหงือกจากน้ำยาที่ความเข้มข้นแรงเกินไปได้

น้ำยาบ้วนปากเป็นเพียงอุปกรณ์ทำความสะอาดกับช่วยเสริมความแข็งแรงของเหงือกกับฟันอีกทางหนึ่งเท่านั้น แต่น้ำยาชนิดนี้ไม่สามารถทดแทนการแปรงฟันและการไปตรวจสุขภาพฟันได้แต่อย่างใด 

ดังนั้นเพื่อสุขภาพช่องปากที่ดี เราทุกคนควรเข้ารับการตรวจสุขภาพฟันและขูดหินปูนทุกๆ 6 เดือน หรือปีละ 2 ครั้ง ถึงแม้จะใช้ หรือไม่ได้ใช้น้ำยาบ้วนปากก็ตาม 

สำหรับผู้ที่มีโรค หรือความผิดปกติในช่องปาก ควรเข้าใจว่า น้ำยาบ้วนปากไม่ได้มีส่วนช่วยรักษาให้อาการหายดีขึ้นได้ การรักษาโรคและความผิดปกติในช่องปากจะต้องผ่านการรักษาโดยทันตแพทย์เท่านั้น 

เปรียบเทียบราคาและแพ็กเกจตรวจสุขภาพฟัน จากคลินิกและโรงพยาบาลใกล้คุณ และไม่พลาดทุกอัปเดตเรื่องสุขภาพและโปรโมชั่นเมื่อกดดาวน์โหลดแอป iOS และ Android


6 แหล่งข้อมูล
กองบรรณาธิการ HD มุ่งมั่นตั้งใจให้ผู้อ่านได้รับข้อมูลที่ถูกต้อง โดยทำงานร่วมกับแพทย์และบุคลากรทางการแพทย์ รวมถึงเลือกใช้ข้อมูลอ้างอิงที่น่าเชื่อถือจากสถาบันต่างๆ คุณสามารถอ่านหลักการทำงานของกองบรรณาธิการ HD ได้ที่นี่
Max H Sandberg, Mouthwash (https://patents.google.com/patent/US2527686A/en), 9 October 2020.
James L. Gentile, Dental mouthwash product (https://patents.google.com/patent/US5392947A/en), 9 October 2020.
Christine Frank, Everything You Need to Know About Using Mouthwash (https://www.healthline.com/health/how-to-use-mouthwash), 27 August 200.

บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้แก่ผู้อ่าน และไม่สามารถแทนการแนะนำของแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาได้ ผู้อ่านควรพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ตรวจที่สถานพยาบาลทุกครั้ง และไม่ควรตีความเองหรือวางแผนการรักษาด้วยตัวเองจากการอ่านบทความนี้ ทาง HD พยายามอัปเดตข้อมูลให้ครบถ้วนถูกต้องอยู่เสมอ คุณสามารถส่งคำแนะนำได้ที่ https://honestdocs.typeform.com/to/kkohc7

ผู้เขียนและผู้รีวิวบทความไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับสินค้าหรือบริการที่นำเสนอแต่อย่างใด เว้นแต่จะระบุในเนื้อหา การแนะนำสินค้าและบริการแสดงขึ้นอัตโนมัติจากระบบของเว็บไซต์หรือแอปพลิเคชัน

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าบทความนี้มีประโยชน์มากแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ตั้งกระทู้ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลส่วนตัวของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวิดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รอยโรค (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่ดูไฟล์ได้
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เข้าถึงได้

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม
บทความต่อไป
ขูดหินปูนทำอย่างไร ใช้อุปกรณ์อะไรบ้าง
ขูดหินปูนทำอย่างไร ใช้อุปกรณ์อะไรบ้าง

รวมขั้นตอนการขูดหินปูน อุปกรณ์ที่ใช้เป็นแบบไหน ขูดหินปูนด้วยตนเองได้หรือไม่

อ่านเพิ่ม
ปวดเหงือกเกิดจากอะไร รักษาอย่างไรให้ดีขึ้น
ปวดเหงือกเกิดจากอะไร รักษาอย่างไรให้ดีขึ้น

รวมสาเหตุทำให้รู้สึกปวดเหงือก พร้อมวิธีบรรเทาอาการ

อ่านเพิ่ม