ภูวนัย ดวงสุภา
เขียนโดย
ภูวนัย ดวงสุภา

มะเร็งกระเพาะอาหาร ภัยเงียบสุดอันตราย

มะเร็งกระเพาะอาหารในระยะแรก มักไม่มีอาการแสดง หรือมีอาการคล้ายโรคกระเพาะอาหารทั่วไป ผู้ที่มีปัจจัยเสี่ยงจึงควรเข้ารับการตรวจคัดกรองเป็นประจำ เพื่อป้องกันโรคอย่างทันท่วงที
เผยแพร่ครั้งแรก 25 มี.ค. 2021 อัปเดตล่าสุด 25 มี.ค. 2021 เวลาอ่านประมาณ 4 นาที
มะเร็งกระเพาะอาหาร ภัยเงียบสุดอันตราย

มะเร็งกระเพาะอาหาร เป็นหนึ่งในภัยเงียบอันตราย เพราะผู้ที่เป็นโรคนี้มักไม่รู้ตัวว่า เป็นมะเร็งกระเพาะอาหาร เนื่องจากในระยะแรกมักไม่แสดงอาการใดๆ หรือมีอาการคล้ายกับโรคกระเพาะอาหาร กว่าจะตรวจพบก็ลุกลามไปสู่ระยะที่สอง หรือสามแล้ว

ในบทความนี้ จะอธิบายถึงสาเหตุและปัจจัยเสี่ยงของโรคมะเร็งกระเพาะอาหาร รวมถึงการสังเกตอาการในเบื้องต้น แนวทางการรักษา และวิธีป้องกัน เพื่อช่วยให้ทุกคนรู้เท่าทันโรคนี้มากยิ่งขึ้น

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ตรวจมะเร็งทั่วไปวันนี้ ที่คลินิกหรือรพ. ใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 2271 บาท ลดสูงสุด 6450 บาท

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

Ads h 4

ความชุกของโรคมะเร็งกระเพาะอาหารในประเทศไทย

ข้อมูลจากทะเบียนมะเร็ง ระดับโรงพยาบาล พ.ศ.2562 ของสถาบันมะเร็งแห่งชาติ รายงานว่า มะเร็งกระเพาะอาหารจัดอยู่ในโรคมะเร็งที่พบมาก 10 อันดับแรกของผู้ป่วยมะเร็งรายใหม่ในสถาบันมะเร็งแห่งชาติ พ.ศ.2562

โดยในเพศชาย มะเร็งกระเพาะอาหารจัดอยู่ในลำดับที่ 10 หรือคิดเป็น 2.8% ของมะเร็งที่พบมากในเพศชาย ในขณะที่เพศหญิง มะเร็งกระเพาะอาหารจัดอยู่ในลำดับที่ 10 หรือคิดเป็น 1.9% ของมะเร็งที่พบมากในผู้หญิง

สาเหตุของมะเร็งกระเพาะอาหาร

มะเร็งกระเพาะอาหาร เกิดจากเซลล์เยื่อบุกระเพาะอาหารแบ่งจำนวนมากผิดปกติ จนกลายเป็นเซลล์มะเร็ง พบได้ในทุกส่วนของกระเพาะอาหาร และหากไม่ได้รับการรักษาตั้งแต่เนิ่นๆ เซลล์มะเร็งสามารถแพร่กระจายไปยังอวัยวะใกล้เคียงอื่นๆ ได้

ในปัจจุบันยังไม่ทราบสาเหตุการเกิดมะเร็งกระเพาะอาหารแน่ชัด แต่พบปัจจัยเสี่ยงที่เกี่ยวข้องกับการเกิดโรค ดังนี้

  • อายุที่เพิ่มมากขึ้น มะเร็งกระเพาะอาหารมักเกิดในผู้ที่มีอายุ 55 ปีขึ้นไป และส่วนใหญ่มักตรวจพบในช่วงอายุระหว่าง 60-70 ปี
  • เพศ เพศชายมีโอกาสเป็นมะเร็งกระเพาะอาหารมากกว่าเพศหญิง 2 เท่า
  • การติดเชื้อแบคทีเรียเฮลิโคแบคเตอร์ไพโลไร (Helicobacter pylori) เป็นเชื้อที่ทำให้เกิดแผลในกระเพาะอาหาร แผลในลำไส้ส่วนต้น และกระเพาะอาหารอักเสบ หากไม่รับการรักษาอย่างเหมาะสม อาจนำไปสู่การเกิดมะเร็งกระเพาะอาหารได้
  • พันธุกรรม ผู้ที่คนในครอบครัวมีประวัติเป็นมะเร็งกระเพาะอาหารจะมีความเสี่ยงมากกว่าคนทั่วไป
  • พฤติกรรมการรับประทานอาหาร เช่น ชอบรับประทานอาหารเค็มจัด อาหารที่ใส่วัตถุกันเสีย ของหมักดอง หรืออาหารปิ้งย่างเป็นประจำ หรือไม่รับประทานผักผลไม้
  • พฤติกรรมการใช้ชีวิต เช่น การสูบบุหรี่ หรือดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์เป็นประจำ
  • ภาวะสุขภาพ ผู้ที่เคยเข้ารับการผ่าตัดกระเพาะอาหาร หรือเป็นโรคโลหิตจางที่เกิดจากแผลในกระเพาะอาหาร จะเสี่ยงเป็นโรคมะเร็งกระเพาะอาหารมากกว่าคนทั่วไป
  • การสัมผัสฝุ่น สารเคมี หรือสารก่อมะเร็งเป็นเวลานาน
  • ภาวะอ้วน ผู้ชายที่มีน้ำหนักตัวเกินเกณฑ์มาตรฐานจะเสี่ยงต่อการเป็นมะเร็งกระเพาะอาหารมากกว่าผู้ชายที่มีน้ำหนักตัวปกติ แต่ไม่พบความเกี่ยวข้องในผู้หญิง

ลักษณะอาการของมะเร็งกระเพาะอาหาร

มะเร็งกระเพาะอาหารในระยะแรก มักไม่มีอาการแสดงผิดปกติใดๆ หรืออาจมีอาการคล้ายกับโรคกระเพาะอาหาร เช่น ท้องอืด อาหารไม่ย่อย จุก แน่นท้อง คลื่นไส้เล็กน้อย หรือไม่อยากรับประทานอาหาร

ผู้ป่วยหลายคนมักเข้าใจผิดว่า เป็นโรคกระเพาะอาหาร จึงไม่ได้ไปพบแพทย์เพื่อเข้ารับการตรวจวินิจฉัยอย่างเหมาะสม ทำให้ขาดการรักษาตั้งแต่ระยะเริ่มแรกไป

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ตรวจมะเร็งทั่วไปวันนี้ ที่คลินิกหรือรพ. ใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 2271 บาท ลดสูงสุด 6450 บาท

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

Ads h 4

อย่างไรก็ตาม เมื่อมะเร็งกระเพาะอาหารลุกลามไปสู่ระยะถัดไป จะมีอาการผิดปกติมากขึ้นจนทำให้ตรวจพบได้ เช่น

  • น้ำหนักตัวลดลงโดยไม่ทราบสาเหตุ
  • อ่อนเพลีย
  • ไม่สามารถรับประทานอาหารได้
  • อาเจียนเป็นเลือด
  • รู้สึกไม่สบายท้อง โดยเฉพาะช่องท้องบริเวณส่วนบน และตรงกลาง
  • มีเลือดปนในอุจจาระ

หากมีอาการผิดปกติคล้ายกับโรคกระเพาะอาหาร หรืออาการผิดปกติที่กล่าวไว้ในข้างต้น และจัดอยู่ในกลุ่มเสี่ยงโรคมะเร็งกระเพาะอาหาร แนะนำให้เข้ารับการตรวจคัดกรองมะเร็งกระเพาะอาหาร เพราะการตรวจพบและเข้ารักษาตั้งแต่เนิ่นๆ จะเพิ่มประสิทธิภาพในการรักษาได้มาก

การวินิจฉัยมะเร็งกระเพาะอาหาร

ในเบื้องต้น แพทย์จะตรวจร่างกาย และซักประวัติสุขภาพก่อน หากพบว่า มีความเสี่ยงในการเป็นโรคมะเร็งกระเพาะอาหาร แพทย์จะส่งตรวจในขั้นตอนถัดไป ดังนี้

  • การกลืนแป้ง เพื่อเอกซเรย์ดูผิวกระเพาะอาหาร
  • การส่องกล้องทางเดินอาหาร
  • การตัดชิ้นเนื้อเยื่อผิวกระเพาะอาหารไปตรวจทางพยาธิวิทยา

ระยะของมะเร็งกระเพาะอาหาร และแนวทางการรักษา

มะเร็งกระเพาะอาหาร แบ่งเป็น 4 ระยะเหมือนกับมะเร็งชนิดอื่นๆ โดยแนวทางการรักษาจะขึ้นอยู่กับระยะของโรค ดังนี้

  • ระยะที่ 1 เซลล์มะเร็งกินลึกเพียงชั้นผิว ไม่ลึกถึงกล้ามเนื้อกระเพาะ แพทย์จะรักษาโดยการใช้กล้องส่องทางเดินอาหารเข้าไปตัดเฉพาะเยื่อบุกระเพาะอาหารที่เป็นเซลล์มะเร็งออก
  • ระยะที่ 2 เซลล์มะเร็งจะมีกินลึกไปถึงชั้นกล้ามเนื้อ หรือผิวด้านนอกของกระเพาะอาหาร แพทย์จะรักษาโดยการตัดกระเพาะอาหารส่วนที่เป็นมะเร็งออก
  • ระยะที่ 3 เซลล์มะเร็งจะกินลึกไปถึงผิวด้านนอกของกระเพาะอาหาร และมีโอกาสสูงที่จะแพร่กระจายไปยังต่อมน้ำเหลือง แพทย์จะรักษาโดยการผ่าตัดกระเพาะอาหารที่เป็นมะเร็งออก รวมทั้งเลาะต่อมน้ำเหลืองที่เซลล์มะเร็งแพร่กระจายไปออกด้วย
  • ระยะที่ 4 เป็นระยะที่เซลล์มะเร็งแพร่กระจายไปยังอวัยวะอื่นๆ แล้ว ไม่สามารถรักษาให้หายขาดได้ แพทย์จะรักษาแบบประคับประคอง เพื่อให้มีคุณภาพชีวิตดีที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้

การรักษามะเร็งกระเพาะอาหารในผู้ป่วยระยะที่ 1 2 หรือ 3 นั้น นอกจากการผ่าตัดเอาเซลล์มะเร็งออกแล้ว แพทย์อาจให้ผู้เข้ารับการรักษาทำเคมีบำบัด หรือรังสีรักษาร่วมด้วย เพื่อลดโอกาสการกลับมาเป็นซ้ำ และแนะนำให้เข้ารับการตรวจคัดกรองมะเร็งกระเพาะอาหารในปีถัดไป

การป้องกันมะเร็งกระเพาะอาหาร

การป้องกันมะเร็งกระเพาะอาหารทำได้โดยการลดปัจจัยเสี่ยงลง เช่น

  • รับประทานอาหารให้ครบ 5 หมู่ หลีกเลี่ยงการรับประทานอาหารรสจัด ของหมักดอง หรือของปิ้งย่าง
  • งดสูบบุหรี่ และงดดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์
  • หากเป็นโรคติดเชื้อแบคทีเรียเฮลิโคแบคเตอร์ไพโลไร จะต้องเข้ารับการรักษาให้หายขาด จะช่วยลดความเสี่ยงในการเป็นมะเร็งกระเพาะอาหารได้มาก
  • ผู้ชายจะต้องรักษาน้ำหนักให้อยู่ในเกณฑ์มาตรฐาน สังเกตได้จากค่าดัชนีมวลกาย (Body mass index: BMI) ควรอยู่ระหว่าง 18.6-22.9
  • ผู้ที่มีอายุ 55 ปีขึ้นไป ควรเข้ารับการตรวจคัดกรองมะเร็งกระเพาะอาหาร

จะเห็นได้ว่า มะเร็งกระเพาะอาหาร เป็นหนึ่งในภัยเงียบสุดอันตราย เพราะมักไม่แสดงอาการอะไรให้เรารู้ตัว

อย่างไรก็ตาม การรักษาสุขภาพร่างกายให้แข็งแรงอยู่เสมอ และเข้ารับการตรวจสุขภาพเป็นประจำทุกปี จะช่วยป้องกันอันตรายที่อาจเกิดจากโรคมะเร็งกระเพาะอาหาร รวมถึงโรคภัยอื่นๆ ได้มาก

เปรียบเทียบราคาและแพ็กเกจตรวจคัดกรองมะเร็งกระเพาะอาหาร โปรแกรมตรวจสุขภาพในแต่ละช่วงวัย จากคลินิกและโรงพยาบาลใกล้คุณ และไม่พลาดทุกการอัปเดตเรื่องสุขภาพและโปรโมชั่นเมื่อกดดาวน์โหลดแอป iOS และ Android


4 แหล่งข้อมูล
กองบรรณาธิการ HD มุ่งมั่นตั้งใจให้ผู้อ่านได้รับข้อมูลที่ถูกต้อง โดยทำงานร่วมกับแพทย์และบุคลากรทางการแพทย์ รวมถึงเลือกใช้ข้อมูลอ้างอิงที่น่าเชื่อถือจากสถาบันต่างๆ คุณสามารถอ่านหลักการทำงานของกองบรรณาธิการ HD ได้ที่นี่
Cancer.net, Stomach Cancer Guide (https://www.cancer.net/cancer-types/stomach-cancer), 14 January 2021.
อ.ดร.นพ.จิรวัฒน์ สว่างศรี, มะเร็งกระเพาะอาหาร (https://www.si.mahidol.ac.th/th/department/cancer/knowledgedetail.php?sub=stomach), 14 มกราคม 2564.
สถาบันมะเร็งแห่งชาติ กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข, ทะเบียนมะเร็ง ระดับโรงพยาบาล พ.ศ.2562 (http://www.nci.go.th/th/File_download/Nci%20Cancer%20Registry/Hospital-Based%202019%20NCI.pdf), 14 มกราคม 2564.

บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้แก่ผู้อ่าน และไม่สามารถแทนการแนะนำของแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาได้ ผู้อ่านควรพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ตรวจที่สถานพยาบาลทุกครั้ง และไม่ควรตีความเองหรือวางแผนการรักษาด้วยตัวเองจากการอ่านบทความนี้ ทาง HD พยายามอัปเดตข้อมูลให้ครบถ้วนถูกต้องอยู่เสมอ คุณสามารถส่งคำแนะนำได้ที่ https://honestdocs.typeform.com/to/kkohc7

ผู้เขียนและผู้รีวิวบทความไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับสินค้าหรือบริการที่นำเสนอแต่อย่างใด เว้นแต่จะระบุในเนื้อหา การแนะนำสินค้าและบริการแสดงขึ้นอัตโนมัติจากระบบของเว็บไซต์หรือแอปพลิเคชัน

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าบทความนี้มีประโยชน์มากแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ตั้งกระทู้ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลส่วนตัวของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวิดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รอยโรค (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่ดูไฟล์ได้
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เข้าถึงได้

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม