โรคลำไส้แปรปรวนคืออะไร

เผยแพร่ครั้งแรก 24 ก.พ. 2017 อัปเดตล่าสุด 11 ก.พ. 2020 เวลาอ่านประมาณ 3 นาที

มีข้อแตกต่างหลายประการระหว่างอาการจุกแน่นท้องทั่วๆไปกับอาการปวดท้องเรื้อรังจากโรคลำไส้แปรปรวน

การกินแฮมเบอร์เกอร์มันๆอาจทำให้ใครหลายคนจุกแน่นท้อง โดย1ใน5ของคนทั่วไปเป็นโรคลำไส้แปรปรวน(Irritable bowel syndrome)หรือโรคไอบีเอส(IBS) อาหารบางอย่างเช่น แฮมเบอร์เกอร์มันๆเป็นสาเหตุของอาการหลายๆอย่างนอกจากจุกแน่นท้องโดยเฉพาะในคนที่เป็นโรคลำไส้แปรปรวนจะมีอาการท้องอืดมาก ไม่สบายท้อง ปวดท้อง ท้องเสียหรือท้องผูกได้

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ตรวจภูมิแพ้และภาวะแพ้วันนี้ ที่คลินิกหรือรพ. ใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 855 บาท ลดสูงสุด 3150 บาท

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

Ads h 3

โรคลำไส้แปรปรวนคืออะไร

โรคลำไส้แปรปรวนเกิดจากลำไส้ใหญ่ไวต่อสิ่งกระตุ้นมากเกินปกติโดยแพทย์ยังไม่ทราบสาเหตุแน่ชัด แต่ผู้ที่เป็นโรคลำไส้แปรปรวนจะมีอาการแย่ลงเมื่อลำไส้บีบตัวหรือเคลื่อนตัว ในบางรายอาหารในลำไส้ใหญ่ถูกบีบให้เคลื่อนไปเร็วเกินทำให้ลำไส้ใหญ่ดูดซึมน้ำไม่ทันเกิดอาการท้องเสียซึ่งเรียกว่าไอบีเอส-ดี(IBS-D) อีกกรณีหนึ่งคืออาหารในลำไส้ถูกบีบให้เคลื่อนไปช้าเกิน ทำให้น้ำในอาหารถูกดูดซึมมากเกินเกิดเป็นอาการท้องท้องผูกเรียกว่าไอบีเอส-ซี(IBS-C) ดังนั้นบางรายมีอาการท้องเสียเรื้อรังขณะที่ที่บางรายมีอาการท้องผูกเรื้อรัง และในบางรายอาจมีท้องผูกสลับกับท้องเสียได้ ข้อมูลจากผู้ช่วยศาสตราจารย์นายแพทย์สตีเฟ่น ฟิลด์(Steven Field, MD) แพทย์ผู้เชียวชาญด้านระบบทางเดินอาหารแห่งวิทยาลัยแพทยศาสตร์มหาวิทยาลัยนิวยอร์ค(New York University School of Medicine)เมืองนิวยอร์ค

สิ่งกระตุ้นให้เกิดโรคลำไส้แปรปรวนคืออะไร

มีปัจจัยอยุ่สองประการที่กระตุ้นให้เกิดอาการลำไส้แปรปรวนคืออาหารบางชนิดและความเครียด โดยนายแพทย์ฟิลด์กล่าวว่า“อาหารทอดและมันมีแนวโน้มจะกระตุ้นอาการของคนเป็นโรคลำไส้แปรปรวน” และคนที่เป็นโรคลำไส้แปรปรวนมีโอกาสแพ้แลคโตสมากกว่าคนปกติเนื่องจากมีปัญหาในการย่อยสลายน้ำตาลที่อยู่ในนม นายแพทย์ฟิลด์แนะนำว่าควรลงบันทึกอาหารที่ทานเป็นเวลาประมาณสองสัปดาห์เพื่อที่จะทราบว่าอาหารชนิดใดเป็นตัวกระตุ้นให้เกิดอาการโดยเขากล่าวว่า“เมื่อทบทวนบันทึกดูแล้วจะเห็นรูปแบบบางอย่างปรากฏออกมาให้เห็นจากจุดที่เริ่มบันทึก” ขณะเดียวกันความเครียดก็กระตุ้นให้เกิดอาการลำไส้แปรปรวนได้เพราะลำไส้ใหญ่เชื่อต่อกับสมองด้วยเส้นประสาท เมื่อรู้สึกเครียดหรือกังวลเส้นประสาทที่ลำไส้ใหญ่จะตอบสนองต่อความเครียดทำให้รู้สึกปวดมวนท้อง แต่ถ้าเป็นโรคลำไส้แปรปรวนลำไส้ใหญ่จะตอบสนองรุนแรงกว่าทำให้ปวดมากกว่า ซึ่งนายแพทย์ฟิลด์กล่าวว่า“ผู้ป่วยหลายรายสังเกตว่าอาการจะแย่ลงเมื่อมีความเครียด” และผู้ที่เป็นโรคลำไส้แปรปรวนจำนวนมากมักจะมีอาการซึมเศร้าหรือกังวลอยู่ด้วย

สาเหตุที่อาจทำให้เป็นโรคลำไส้แปรปรวน

แพทย์ยังไม่ทราบว่าทำไมบางคนจึงเป็นโรคลำไส้แปรปรวน แต่มีทฤษฎีหนึ่งกล่าวถึงสารสื่อประสาทที่ชื่อว่าซีโรโทนิน(serotonin) นายแพทย์ฟิลด์กล่าวว่า“ซีโรโทนินเป็นสารสื่อประสาทในสมองที่รู้จักกันดีว่าเป็นตัวช่วยควบคุมอารมณ์ แต่จริงๆแล้วปริมาณซีโรโทนนินทั้งหมดในร่างกายพบในสมองเพียงแค่ 5%” ซึ่งอีก 95%อยู่ที่ผนังลำไส้คอยควบคุมการบีบตัว การเคลื่อนตัวของลำไส้ และหลั่งสารต่างๆเข้าสู่ลำไส้ เมื่อปริมาณซีโรโทนินในลำไส้ผิดปกติหรือซีโรโทนินมีการทำงานผิดปกติไปจะทำให้เกิดอาการปวดท้องมาก ท้องผูกสลับท้องเสีย โดยเฉพาะถ่ายเหลว ซึ่งทฤษฎีนี้จะช่วยอธิบายได้ว่ายาคลายกังวลหลายตัวที่ออกฤทธิ์กับซีโรโทนินสามารถช่วยบรรเทาอาการของโรคลำไว้แปรปรวนได้ แต่ก็มีอีกทฤษฎีหนึ่งกล่าวว่าโรคลำไส้แปรปรวนเกิดจากแบคทีเรียที่เติบโตมากเกินปกติในลำไส้เนื่องจากนักวิจัยพบว่าผู้ที่เป็นโรคลำไส้แปรปรวนจะมีอาการดีขึ้นเมื่อรักษาด้วยยาปฏิชีวนะ

ใครที่มีโอกาสเป็นโรคลำไส้แปรปรวน

โรคลำไส้แปรปรวนเป็นได้ทุกช่วงอายุแต่มักจะเป็นระหว่างอายุ18-35ปี ซึ่งอาจเป็นเพราะคนในช่วงอายุนี้จะมีการเปลี่ยนแปลงหลายๆอย่าง เช่น เข้ามหาวิทยาลัย เข้าทำงาน แต่งงาน หรือมีลูก จึงเกิดความเครียดและกระตุ้นให้เกิดอาการลำไส้แปรปรวน และมักจะพบในผู้หญิงมากกว่า แต่ถ้าหากมีอาการในช่วงอายุ40-70ปี ควรไปพบแพทย์เพื่อหาสาเหตุว่ามากโรคที่ร้ายแรงกว่าหรือไม่เช่น โรคถุงผนังลำไส้ใหญ่(diverticulosis) หรือโรคมะเร็งลำไส้ใหญ่ ก่อนที่จะวินิจฉัยว่าเป็นโรคลำไส้แปรปรวน และต้องบอกแพทย์เกี่ยวกับอาการสำคัญที่อาจเกิดจากโรคที่รุนแรงได้แก่ อุจจาระมีเลือดปน ไข้ น้ำหนักลด หรือมีอาการที่ต้องทำให้ตื่นกลางดึก นายแพทย์ฟิลด์กล่าวว่า“แพทย์จะตรวจเลือดเพื่อหาภาวะซีดหรือความผิดปกติอื่นๆที่บ่งบอกว่าเป็นโรคอื่นๆที่ไม่ใช่ลำไส้แปรปรวน” แม้ว่าโรคลำไส้แปรปรวนจะทำให้รู้สึกไม่สบายตัวอย่างมากแต่ตัวโรคเองจะไม่กลายเป็นมะเร็งหรือโรคที่ร้ายแรงอื่นๆ และการจดบันทึกอาหารจะช่วยให้รู้ว่าอาหารชนิดใดกระตุ้นให้เกิดอาการแล้วจำกัดอาหารชนิดนั้นอาการลำไส้แปรปรวนจะลดลงหรืออาจหายไปเลยก็ได้


5 แหล่งข้อมูล
กองบรรณาธิการ HD มุ่งมั่นตั้งใจให้ผู้อ่านได้รับข้อมูลที่ถูกต้อง โดยทำงานร่วมกับแพทย์และบุคลากรทางการแพทย์ รวมถึงเลือกใช้ข้อมูลอ้างอิงที่น่าเชื่อถือจากสถาบันต่างๆ คุณสามารถอ่านหลักการทำงานของกองบรรณาธิการ HD ได้ที่นี่
webmd, What Is Irritable Bowel Syndrome (IBS)? (https://www.webmd.com/ibs/what-is-ibs#1), 12 May 2017.
Yvette Brazier, All you need to know about irritable bowel syndrome (IBS) (https://www.medicalnewstoday.com/articles/37063.php), 7 November 2019.

บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้แก่ผู้อ่าน และไม่สามารถแทนการแนะนำของแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาได้ ผู้อ่านควรพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ตรวจที่สถานพยาบาลทุกครั้ง และไม่ควรตีความเองหรือวางแผนการรักษาด้วยตัวเองจากการอ่านบทความนี้ ทาง HD พยายามอัปเดตข้อมูลให้ครบถ้วนถูกต้องอยู่เสมอ คุณสามารถส่งคำแนะนำได้ที่ https://honestdocs.typeform.com/to/kkohc7

ผู้เขียนและผู้รีวิวบทความไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับสินค้าหรือบริการที่นำเสนอแต่อย่างใด เว้นแต่จะระบุในเนื้อหา การแนะนำสินค้าและบริการแสดงขึ้นอัตโนมัติจากระบบของเว็บไซต์หรือแอปพลิเคชัน

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าบทความนี้มีประโยชน์มากแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆ ที่เกี่ยวกับอาการนี้
อยากทราบโรคลำไส้แปลปวนคะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ที่มีใบอนุญาต (คำตอบนี้เป็นการให้คำแนะนำเบื้องต้น ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค หรือการรักษา)
เกี่ยวกับลำไส้แปรปรวนอาการเป็นอย่างไรรักษาให้ขาดได้หรือไหม
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ที่มีใบอนุญาต (คำตอบนี้เป็นการให้คำแนะนำเบื้องต้น ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค หรือการรักษา)
อยากถามว่าบ้างครั้งถ่ายแข็งบ้างครั้งถ่ายเสียบ้างครั้งก็ปกติเป็นเพราะอะไรคะขอบคุณค่ะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ที่มีใบอนุญาต (คำตอบนี้เป็นการให้คำแนะนำเบื้องต้น ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค หรือการรักษา)
โรคลำไส้แปรปรวน สามารถหายขาดได้ไหมคะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ที่มีใบอนุญาต (คำตอบนี้เป็นการให้คำแนะนำเบื้องต้น ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค หรือการรักษา)
รักษาโรคลำไส้แปรปรวนให้หายได้มั้ยคะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ที่มีใบอนุญาต (คำตอบนี้เป็นการให้คำแนะนำเบื้องต้น ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค หรือการรักษา)
หากคุณยังมีคำถาม ส่งคำถามให้คุณหมอตอบได้ที่นี่

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลส่วนตัวของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวิดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รอยโรค (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่ดูไฟล์ได้
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เข้าถึงได้

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม