กองบรรณาธิการ HonestDocs
เขียนโดย
กองบรรณาธิการ HonestDocs

ถุงน้ำดี (Gallbladder)

เผยแพร่ครั้งแรก 11 มี.ค. 2017 อัปเดตล่าสุด 10 ส.ค. 2020 เวลาอ่านประมาณ 2 นาที

เรื่องควรรู้

ขยาย

ปิด

  • ถุงน้ำดี เป็นอวัยวะในช่องทองสำหรับเก็บน้ำดีเพื่อถูกส่งไปเป็นน้ำย่อยไขมันในลำไส้
  • ถุงน้ำดีสามารถเกิดความผิดปกติได้ไม่ต่างจากอวัยวะอื่น โดยเฉพาะนิ่วในถุงน้ำดี ซึ่งเป็นอาการผิดปกติเกี่ยวกับนิ่วที่เกิดขึ้นบ่อยที่สุด
  • ส่วนมากการรักษาอาการผิดปกติเกี่ยวกับถุงน้ำดีจะเป็นการผ่าตัด แต่โดยปกติ ความผิดปกติที่เกิดกับถุงน้ำดีมักเกิดขึ้นได้น้อย และถึงแม้จะตัดถุงน้ำดีออก ก็สามารถใช้ท่อน้ำดีในการลำเลียงน้ำดีแทนได้
  • การรับประทานอาหารบางชนิดสามารถบำรุงถุงน้ำดีได้ เช่น อาหารที่มีไฟเบอร์ แคลเซียม โปรตีน ไขมันดีสูง รวมไปถึงเครื่องดื่มกาแฟ
  • เปรียบราคาและแพ็กเกจตรวจสุขภาพผู้หญิง ผู้ชายทุกวัย

ถุงน้ำดี เป็นอีกส่วนสำคัญของร่างกายที่ขาดไม่ได้ แต่น้อยคนจะรู้ว่า ถุงน้ำดีมีไว้ทำหน้าที่อะไร

ความหมายของถุงน้ำดี

ถุงน้ำดี (Gallbladder) คือ อวัยวะที่อยู่ภายในช่องท้อง และอยู่ใต้ตับซึ่งทำหน้าที่คอยเก็บน้ำดีที่ถูกผลิตมาจากตับ ก่อนที่จะส่งไปทำหน้าที่เป็นน้ำย่อยเข้มข้นเพื่อย่อยไขมันในลำไส้เล็กต่อไป มีขนาดเป็นวงรีคล้ายลูกแพร์ ขนาดประมาณ 4 นิ้ว 

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ตรวจภูมิแพ้และภาวะแพ้วันนี้ ที่คลินิกหรือรพ. ใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 855 บาท ลดสูงสุด 3150 บาท

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

Ads h 3

ผู้ที่ไม่มีถุงน้ำดี

ผู้ป่วยที่มีปัญหาเกี่ยวกับถุงน้ำดี บางครั้งก็จำเป็นต้องผ่าเอาถุงน้ำดีออก แต่ถึงจะไม่มีถุงน้ำดีคุณก็สามารถมีชีวิตอยู่ได้ ร่างกายจะใช้ท่อน้ำดีถ่ายน้ำดีจากตับไปสู่ลำไส้เล็ก และกักเก็บน้ำดีส่วนเกินเอง

การทำงานของระบบทางเดินน้ำดีภายหลังการผ่าตัดเอาถุงน้ำดีออกไม่ค่อยมีปัญหาใดๆ แต่บางครั้งท่อน้ำดีอาจจะปูดเล็กน้อยซึ่งเป็นผลจากการผ่าตัด แต่ก็ไม่ใช่อาการอันตรายร้ายแรงอะไร

ความผิดปกติที่มักพบในถุงน้ำดี

นิ่วในถุงน้ำดี

ปัญหาของถุงน้ำดีที่พบมากที่สุด คือ นิ่วในถุงน้ำดี (Gall Stone) เป็นก้อนนิ่วเล็กๆ ที่ก่อตัวมาจากสารประกอบน้ำดีที่เหนียวหนืด และคอเลสเตอรอลที่ไม่สมดุลกันจนตกตะกอนกลายเป็นก้อนนิ่ว มักพบในผู้ป่วยอายุมากกว่า 40 ปี และพบมากในผู้หญิงมากกว่าผู้ชาย

นอกจากเหนือจากสารประกอบน้ำดี นิ่วในถุงน้ำดียังเกิดขึ้นได้จากภาวะอ้วน โรคเบาหวาน อาหารไขมันสูง พฤติกรรมบริโภคแอลกอฮอล์เป็นประจำ รวมถึงพันธุกรรมด้วย

ขนาดก้อนนิ่วสามารถพบได้หลายขนาดตั้งแต่เป็นเม็ดเล็กๆ ไปจนถึงมีขนาดใหญ่เท่าลูกปิงปอง และยังสามารถพบได้พร้อมกันหลายๆ ก้อนด้วย 

อาการของผู้ป่วยนิ่วในถุงน้ำดี ได้แก่

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ตรวจภูมิแพ้และภาวะแพ้วันนี้ ที่คลินิกหรือรพ. ใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 855 บาท ลดสูงสุด 3150 บาท

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

Ads h 3
  • ท้องอืด ท้องเฟ้อ
  • รู้สึกแสบร้อนท้อง
  • อาหารไม่ย่อย
  • ปวดท้องอย่างรุนแรง
  • ตัวเหลือง ตาเหลืองคล้ายเป็นโรคดีซ่าน
  • ปวดใต้ชายโครงขวา 
  • คลื่นไส้อาเจียน
  • มีไข้
  • ปัสสาวะสีเข้ม

สิ่งที่ผู้ป่วยนิ่วในถุงน้ำดีต้องระวังก็คือ บางครั้งอาการเมื่อคุณมีนิ่วในถุงน้ำดีก็อาจไม่เกิดขึ้นเลย จนไม่ทำให้คุณสังเกตเห็นความผิดปกติของร่างกาย นั่นจึงเป็นสาเหตุว่า ทำไมคุณควรหมั่นไปตรวจสุขภาพอยู่บ่อยๆ เพื่อหาความผิดปกติของร่างกายที่ไม่เคยรู้มาก่อน

ส่วนวิธีรักษาอาการนิ่วในถุงน้ำดีนั้น มักเป็นการผ่าตัดเสียส่วนมาก แต่ในปัจจุบันก็มีการนำเทคโนโลยีการผ่าตัดโดยการส่องกล้องเข้ามาด้วย

นอกจากนี้ ยังมีปัญหาที่อาจเกิดกับถุงน้ำดีอื่นๆ แต่ก็ยังถือว่าเกิดน้อยมาก ได้แก่

  • มะเร็งถุงน้ำดี
  • ถุงน้ำดีทะลุ (ถุงน้ำดีแตกหรือฉีกขาด)
  • เป็นแผลเรื้อรัง หากเลือดที่ไหลเข้าหล่อเลี้ยงถุงน้ำดีถูกสกัดกั้น
  • ตับอ่อนอักเสบ เกิดจากนิ่วเคลื่อนออกจากถุงน้ำดีแล้วไปติดอยู่ที่ท่อตับอ่อน (pancreatic ducts)
  • ลำไส้อุดตัน  เกิดจากการที่นิ่วในถุงน้ำดีหลุดเข้าไปในลำไส้ และไปอุดตันลำไส้

อาหารบำรุงถุงน้ำดี

หากคุณเคยเป็นนิ่ว หรือเคยมีความผิดปกติของถุงน้ำดีมาก่อน คุณอาจลองรับประทานอาหารต่อไปนี้เพื่อบำรุงการทำงานของถุงน้ำดีให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น

  • อาหารที่มีไฟเบอร์สูง เช่น ข้าวกล้อง อะโวคาโต ผักคะน้า กล้วยหอม มะละกอ แครอท
  • อาหารที่มีแคลเซียมสูง เช่น นมโคพร่องมันเนย เนื้อสัตว์
  • อาหารที่อุดมไปด้วยวิตามินซี เช่น ผลเบอร์รี ส้ม แอปเปิล มะนาว สัปปะรด
  • ผักผลไม้ที่มีโปรตีนสูง เช่น ถั่วเหลือง ถั่วเลนทิล
  • อาหารที่มีไขมันดี เช่น เนื้อปลา ถั่วลิสง
  • กาแฟ อาจไม่ใช่เครื่องดื่มที่ควรดื่มบ่อยๆ นัก แต่ในกรณีของถุงน้ำดี กาแฟช่วยลดความเสี่ยงทำให้เกิดนิ่วในถุงน้ำดีได้

นอกจากการไปตรวจสุขภาพแล้ว การรับประทานอาหารที่มีประโยชน์เป็นประจำ ก็ช่วยลดความเสี่ยงการเกิดโรคเกี่ยวกับถุงน้ำดีได้  

ปัญหาถุงน้ำดี หรือโรคนิ่วในถุงน้ำดีอาจไม่ได้สร้างความเจ็บปวดใดๆให้กับผู้ที่เป็น แต่นั่นก็ไม่ได้แปลว่า โรคเหล่านี้จะหายเองได้ 

แต่หากคุณมีอาการปวดบริเวณช่องท้องด้านบนขวา โดยเฉพาะหลังจากกินอาหารที่มีไขมันมากๆ หรืออาหารที่มันเยิ้ม คุณอาจต้องสงสัยถุงน้ำดีก่อนเป็นอันดับแรก และไปพบแพทย์เพื่อตรวจสุขภาพ และรักษาอาการที่เกี่ยวกับถุงน้ำดี

เปรียบเทียบราคาและแพ็กเกจตรวจสุขภาพผู้หญิง ผู้ชายทุกวัย จากคลินิกและโรงพยาบาลใกล้คุณ และไม่พลาดทุกอัปเดตเรื่องสุขภาพและโปรโมชั่นเมื่อกดดาวน์โหลดแอป iOS และ Android


9 แหล่งข้อมูล
กองบรรณาธิการ HD มุ่งมั่นตั้งใจให้ผู้อ่านได้รับข้อมูลที่ถูกต้อง โดยทำงานร่วมกับแพทย์และบุคลากรทางการแพทย์ รวมถึงเลือกใช้ข้อมูลอ้างอิงที่น่าเชื่อถือจากสถาบันต่างๆ คุณสามารถอ่านหลักการทำงานของกองบรรณาธิการ HD ได้ที่นี่
Gallbladder Disease. Johns Hopkins Medicine. (Available via: https://www.hopkinsmedicine.org/health/conditions-and-diseases/gallbladder-disease)
Gallbladder Pain Relief, Signs, Symptoms, Treatment & Location. MedicineNet. (Available via: https://www.medicinenet.com/gallbladder_pain_gall_bladder_pain/article.htm)

บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้แก่ผู้อ่าน และไม่สามารถแทนการแนะนำของแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาได้ ผู้อ่านควรพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ตรวจที่สถานพยาบาลทุกครั้ง และไม่ควรตีความเองหรือวางแผนการรักษาด้วยตัวเองจากการอ่านบทความนี้ ทาง HD พยายามอัปเดตข้อมูลให้ครบถ้วนถูกต้องอยู่เสมอ คุณสามารถส่งคำแนะนำได้ที่ https://honestdocs.typeform.com/to/kkohc7

ผู้เขียนและผู้รีวิวบทความไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับสินค้าหรือบริการที่นำเสนอแต่อย่างใด เว้นแต่จะระบุในเนื้อหา การแนะนำสินค้าและบริการแสดงขึ้นอัตโนมัติจากระบบของเว็บไซต์หรือแอปพลิเคชัน

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าบทความนี้มีประโยชน์มากแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆ ที่เกี่ยวกับอาการนี้
ปวดบริเวณกลางอกตรวจเลือดหาค่าตับพบว่าเป็นตับอ่อนอักเสบ ท้องโตและตอนนี้ปวดบริเวณชายโครงขวาด้านหลังกินยาก็ไม่หาย
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ที่มีใบอนุญาต (คำตอบนี้เป็นการให้คำแนะนำเบื้องต้น ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค หรือการรักษา)
อยากทราบว่าคนที่ตัดถุงน้ำดีออกแล้วมีอาการเบื่ออาหารตัวบวมควรปฎิบัติตัวอยางไรค่ะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ที่มีใบอนุญาต (คำตอบนี้เป็นการให้คำแนะนำเบื้องต้น ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค หรือการรักษา)
ถ้าได้ผ่าตัดนิ่วในถุงน้ำดีไปแล้ว จะมีการผายลมบ่อย และเรอบ่อย รึเปล่าคะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ที่มีใบอนุญาต (คำตอบนี้เป็นการให้คำแนะนำเบื้องต้น ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค หรือการรักษา)
ซีสน้ำที่ตับขนาดใหญ่ 7-8ซม.จะรักษายังไงมีโอกาสแตกมั้ย
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ที่มีใบอนุญาต (คำตอบนี้เป็นการให้คำแนะนำเบื้องต้น ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค หรือการรักษา)
มีอาการปวดท้องใต้ชายโครงด้านขวามือ และได้ฟังผลตรวจว่าเป็นเนื้องอกในถุงน้ำดีและต้องผ่าตัดเอาถุงน้ำดีออก อยากทราบว่าการตัดทิ้งไปจะมีผลอะไรต่อระบบการทำงานของร่ายกายไหมคะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ที่มีใบอนุญาต (คำตอบนี้เป็นการให้คำแนะนำเบื้องต้น ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค หรือการรักษา)
เป็นนิ่วในถุงน้ำดีเมื่อไรจะผ่าตัดได้ค่ะ
คำถามนี้ได้การตอบจากพยาบาลผู้เชี่ยวชาญ
หากคุณยังมีคำถาม ส่งคำถามให้คุณหมอตอบได้ที่นี่

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลส่วนตัวของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวิดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รอยโรค (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่ดูไฟล์ได้
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เข้าถึงได้

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม