วริษา ศรีเปลี่ยนจันทร์
เขียนโดย
วริษา ศรีเปลี่ยนจันทร์
พญ.วรรณวนัช เสถียรธรรมมณี
ตรวจสอบความถูกต้องโดย
พญ.วรรณวนัช เสถียรธรรมมณี

ข้อควรรู้เกี่ยวกับเครื่องวัดความดันโลหิต

รวมรายละเอียดเครื่องวัดความดันโลหิต มีค่าตัวเลขอะไรบ้าง ข้อควรระวังในการใช้
เผยแพร่ครั้งแรก 4 มิ.ย. 2020 อัปเดตล่าสุด 17 พ.ย. 2020 ตรวจสอบความถูกต้อง 30 ก.ค. 2020 เวลาอ่านประมาณ 5 นาที
ข้อควรรู้เกี่ยวกับเครื่องวัดความดันโลหิต

เรื่องควรรู้

ขยาย

ปิด

  • เครื่องวัดความดันโลหิตคือ อุปกรณ์วัดความดันโลหิตที่ถูกส่งมาจากห้องหัวใจล่างซ้ายเข้าสู่ระบบเส้นเลือดแดง มักแสดงตัวเลขออกมา 3 ค่า คือ ค่าความดันโลหิตขณะหัวใจบีบตัว ค่าความดันโลหิตขณะหัวใจคลายตัว และอัตราการเต้นของหัวใจ
  • เครื่องวัดความดันโลหิตแบ่งเป็น 3 ประเภท คือ เครื่องวัดความดันโลหิตชนิดปรอท ชนิดขดลวด และชนิดดิจิตอล ซึ่งเป็นชนิดที่ได้รับความนิยมที่สุดในปัจจุบัน
  • การวัดความดันโลหิตควรวัดที่ต้นแขนมากกว่าข้อมือ เพราะข้อมือเป็นบริเวณที่ชั้นผิวบาง เส้นเลือดมีขนาดเล็กกว่า ชีพจรบริเวณดังกล่าวจึงเปลี่ยนแปลงค่อนข้างบ่อย
  • หากเครื่องวัดความดันโลหิตที่คุณใช้มีอายุการใช้งานโดยไม่เคยตรวจสอบมาตรฐานเกิน 2 ปี ควรเปลี่ยนไปใช้เครื่องอื่น เพราะค่าความดันโลหิตที่ออกมาอาจไม่แม่นยำเท่าที่ควร
  • เปรียบเทียบราคาและแพ็กเกจตรวจหัวใจ

ความดันโลหิต (Blood pressure) เป็นอีกปัจจัยที่สามารถบ่งบอกถึงภาวะสุขภาพของคนทุกเพศทุกวัยได้ สำหรับอุปกรณ์ที่ช่วยวัดค่าเหล่านี้ได้ก็คือ เครื่องวัดความดันโลหิต

เครื่องวัดความดันโลหิตคืออะไร?

เครื่องวัดความดันโลหิต (Blood pressure monitor หรือ Blood pressure measurement device) คือ อุปกรณ์วัดระดับความดันโลหิตที่ถูกส่งออกมาจากหัวใจห้องล่างซ้ายเข้าสู่ระบบหลอดเลือดแดง

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ตรวจหัวใจและหลอดเลือดวันนี้ ที่คลินิกหรือรพ. ใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 671 บาท ลดสูงสุด 5096 บาท

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

Ads h 18

เครื่องวัดความดันโลหิตจะแสดงผลออกมาเป็นตัวเลข 3 ค่า ได้แก่

  1. ความดันโลหิตช่วงบน (Systolic blood pressure: SBP) ตัวอักษรที่ปรากฏอยู่บนเครื่องวัดคือ SYS เป็นความดันของเลือดสูงสุดที่เกิดจากหัวใจห้องล่างซ้ายบีบตัว
  2. ความดันโลหิตช่วงล่าง (Diastolic blood pressure: DBP) ตัวอักษรที่ปรากฏอยู่บนเครื่องวัดคือ DIA เป็นความดันเลือดที่ต่ำสุดที่เกิดจากหัวใจห้องล่างซ้ายคลายตัวออก
  3. อัตราการเต้นของหัวใจ (Pulse หรือ Heart rate) เป็นค่าตัวเลขบอกถึงจำนวนอัตราการเต้นของหัวใจ หรือชีพจรต่อนาที

ประเภทของเครื่องวัดความดันโลหิต

เราสามารถจำแนกเครื่องวัดความดันโลหิตออกได้เป็น 3 ชนิดหลักๆ

1. เครื่องวัดความดันโลหิตชนิดปรอท (Mercurial manometer)

เป็นเครื่องวัดความดันโลหิตชนิดมาตรฐาน ลักษณะเครื่องวัดมีแท่งแก้วปรอทอยู่ภายในกับลูกยางสำหรับบีบซึ่งมีสายโยงออกมา

เครื่องวัดความดันโลหิตชนิดนี้มีขั้นตอนการวัดง่ายๆ ไม่ต้องปรับแต่งอะไรมาก เพราะใช้หลักแรงโน้มถ่วงของโลกในการวัดเป็นหลัก รวมถึงให้ผลการวัดแม่นยำ

แต่ข้อเสียของเครื่องวัดความดันโลหิตชนิดปรอทคือ มีขนาดใหญ่เทอะทะ พกพาไม่สะดวก อีกทั้งเวลาใช้ต้องตั้งไว้บนพื้นราบ ไม่เอียง ไม่เช่นนั้นจะทำให้ผลการวัดผิดพลาดได้

ผู้ที่สายตาไม่ดี หรือไม่มีแรงบีบลูกยางมากพอ จึงไม่เหมาะจะใช้เครื่องวัดความดันชนิดนี้

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ตรวจหัวใจและหลอดเลือดวันนี้ ที่คลินิกหรือรพ. ใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 671 บาท ลดสูงสุด 5096 บาท

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

Ads h 18

2. เครื่องวัดความดันโลหิตชนิดขดลวด (Aneroid equipment)

สามารถเรียกได้อีกชื่อว่า "เครื่องวัดความดันโลหิตหน้าปัดนาฬิกา" มีจุดเด่นคือ พกพาง่าย น้ำหนักเบา ราคาไม่แพง แต่มีข้อเสีย คือ อาจชำรุดได้ง่ายหากทำตก หรือกระแทก และมีกลไกการใช้ซับซ้อนกว่าเครื่องวัดความดันโลหิตชนิดอื่น

3. เครื่องวัดความดันโลหิตชนิดดิจิตอล (Automatic equipment)

ปัจจุบันเป็นเครื่องวัดความดันโลหิตที่ได้รับความนิยมมากที่สุดในปัจจุบัน เนื่องจากมีหลายยี่ห้อ หลายราคา หลายขนาดให้ได้เลือกซื้อ ทั้งยังพกพาสะดวก ใช้งานง่าย และไม่ต้องใช้ลูกยางในการบีบลมเพื่อหาชีพจร

นอกจากนี้เครื่องวัดความดันโลหิตชนิดนี้ยังแสดงผลด้วยตัวเลขขนาดใหญ่ เหมาะกับผู้สูงอายุ หรือผู้ที่สายตาไม่ดี อีกทั้งบางรุ่นยังสามารถพิมพ์ผลการวัดออกมาเป็นกระดาษให้ได้เก็บบันทึกได้ด้วย

แต่ข้อเสียของเครื่องวัดความดันโลหิตแบบดิจิตอลคือ อาจมีขั้นตอนการใช้ซับซ้อน ต้องเรียนรู้วิธีใช้ให้เป็นเสียก่อน และอาจเสียหายแตกหักง่าย ต้องใช้ไฟฟ้าระหว่างใช้งาน และราคามักสูงกว่าเครื่องวัดความดันโลหิตชนิดอื่นๆ 

อย่างไรก็ตาม เครื่องวัดความดันโลหิตทั้ง 3 ชนิดนี้ จำเป็นต้องได้รับการตรวจสอบมาตรฐาน และคุณภาพของเครื่องอย่างสม่ำเสมอ เพื่อให้ค่าการวัดความดันโลหิตออกมาแม่นยำที่สุด

ระดับค่าความดันโลหิตที่ปกติ

ในผู้ที่อายุมากกว่า 18 ปี ค่าความดันโลหิตที่อยู่ในเกณฑ์ปกติอยู่ที่ 120/80 มิลลิเมตรปรอท

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ตรวจหัวใจและหลอดเลือดวันนี้ ที่คลินิกหรือรพ. ใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 671 บาท ลดสูงสุด 5096 บาท

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

Ads h 18

หากคุณมีระดับความดันโลหิตช่วงบนอยู่ที่ 130-139 กับความดันโลหิตช่วงล่างอยู่ที่ 85-89 มิลลิเมตรปรอท แนะนำให้ปรึกษาแพทย์ เพราะถือว่าความดันโลหิตเริ่มสูง แต่ยังไม่อยู่ในระยะอันตราย

ส่วนตัวเลขที่เข้าข่ายกลุ่มผู้ที่มีความดันโลหิตสูงแล้ว ระดับความดันโลหิตช่วงบนจะอยู่ที่ 140 มิลลิเมตรปรอทขึ้นไป 

ส่วนระดับความดันโลหิตช่วงล่างจะอยู่ที่ 90 มิลลิเมตรปรอทขึ้นไป

หากคุณมีระดับความดันโลหิตสูงเกินกว่า 180/110 มิลลิเมตรปรอท ให้พบแพทย์โดยด่วน เพราะถือว่า อยู่ในระดับโรคความดันโลหิตสูงระยะรุนแรงแล้ว

เครื่องวัดความดันโลหิตที่ต้นแขนกับข้อมือ แบบไหนดีกว่ากัน?

โดยปกติ การวัดความดันโลหิตทั่วไปมักจะวัดที่บริเวณต้นแขน อย่างไรก็ตาม ในปัจจุบันได้มีการคิดค้นเครื่องวัดความดันโลหิตที่ข้อมือ หรือในรูปของนาฬิกาดิจิตอลสมัยใหม่ออกมา

ทำให้หลายคนสงสัยว่า แล้วระหว่างเครื่องวัดความดันโลหิตทั้ง 2 แบบนี้ แบบไหนดีกว่า หรือแม่นยำกว่ากัน

คำตอบคือ วัดที่ต้นแขนจะได้ค่าที่แม่นยำกว่า เนื่องจากข้อมือเป็นบริเวณที่ชีพจรมักเปลี่ยนแปลงค่อนข้างบ่อย ซึ่งเป็นผลมาจากชั้นผิวบริเวณข้อมือที่บางกว่าต้นแขน 

อีกทั้งเส้นเลือดบริเวณข้อมือมีขนาดค่อนข้างเล็ก จึงทำให้การวัดความดันโลหิตบริเวณข้อมือมักจะได้ค่าที่สูง หรือต่ำกว่าค่าความดันโลหิตที่ต้นแขน

อย่างไรก็ตาม หากผู้วัดความดันโลหิตมีเนื้อต้นแขนมากจนไม่สามารถวัดความดันโลหิตตามปกติได้ หรือไม่สามารถหาชีพจรบริเวณดังกล่าวเจอ แพทย์ หรือพยาบาลอาจให้วัดความดันโลหิตที่ข้อมือแทนได้

หากคุณมีเครื่องวัดความดันโลหิตที่ข้อมือ และต้องการทราบว่า เครื่องดังกล่าวให้ค่าความดันแม่นยำขนาดไหน ให้คุณนำเครื่องวัดความดันโลหิตที่ข้อมือไปพบแพทย์ด้วย 

เพื่อให้แพทย์วัดความดันจากต้นแขน และนำมาเทียบกับค่าความดันที่วัดได้จากข้อมือว่า ตรงกัน หรือแตกต่างกันมากขนาดไหน

ขั้นตอนการวัดความดันโลหิต

  • ก่อนวัดความดันโลหิตให้นั่งพักบนเก้าอี้ในท่าสบายๆ หายใจเข้าออกปกติ ไม่ควรอยู่ในที่เสียงดัง หลังพิงพนักเก้าอี้ ไม่ต้องเกร็ง และไม่ควรนั่งไขว่ห้าง
  • ไม่ควรพูดคุยกับใคร หรือขยับตัวขณะเตรียมวัดความดัน 
  • วางแขนซ้าย หรือขวาบนโต๊ะ ไม่ต้องกำมือ แล้วพยาบาลจะนำผ้าพันแขน (Cuff) มาพันที่ต้นแขนเหนือข้อพับประมาณ 2-3 เซนติเมตร
  • หลังจากนั้นการจะเริ่มวัดความดันซึ่งอาจเป็นการบีบลูกยาง หรือกดปุ่มที่เครื่องวัดความดันโลหิตให้ผ้าพันแขนออกแรงบีบต้นแขนเพื่อไปกดเส้นเลือดข้างใน ระหว่างที่ผ้าพันแขนเริ่มบีบต้นแขนให้คุณหายใจสบายๆ ไม่ต้องเกร็ง
  • กรณีที่ใช้เครื่องวัดความดันโลหิตแบบดิจิตอล เมื่อผ้าพันแขนพบระดับความดันโลหิตในเส้นเลือดแล้ว ผ้าพันแขนจะค่อยๆ คลายตัวออก ส่วนกรณีที่ใช้เครื่องวัดความดันโลหิตแบบบีบลูกยาง ผู้วัดความดันโลหิตจะคลายผ้าพันแขนออกให้ จากนั้นเครื่องจะแสดงตัวเลขค่าความดันโลหิตออกมา

ข้อควรระวังขณะวัดความดันโลหิต

มีข้อควรระวังบางอย่างที่ควรรู้ขณะวัดความดันโลหิต เช่น

  • ไม่ควรอยู่ในภาวะเครียด วิตกกังวลขณะวัดความดัน เพราะจะทำให้ความดันโลหิตสูงขึ้นได้ คุณอาจหากิจกรรมคลายเครียด หรือผ่อนคลายจิตใจก่อนวัดความดัน
  • ไม่ควรใส่เสื้อผ้ารัดแน่น หรือคับเกินไป รวมถึงไม่สูบบุหรี่ ไม่บริโภคแอลกอฮอล์ ไม่ดื่มเครื่องดื่มที่มีส่วนผสมของคาเฟอีนก่อนวัดความดันโลหิต 30 นาที
  • อย่าขยับแขนระหว่างวัดความดัน รวมถึงอย่าเคลื่อนไหวเครื่องวัดความดันโลหิต เพราะค่าตัวเลขที่ออกมาอาจเปลี่ยนแปลงไป
  • อย่าตื่นตระหนกหากตัวเลขความดันออกมาสูง หรือต่ำเกินเกณฑ์ แต่ให้ลองวัดความดันโลหิตซ้ำอีกครั้ง หรือปรึกษาพยาบาลที่เป็นผู้วัดความดันให้
  • หากไม่เคยตรวจสอบสภาพการใช้งาน หรือมาตรฐานเครื่องวัดความดันโลหิตที่ใช้มานานเกิน 2 ปี ให้เปลี่ยนไปใช้เครื่องที่ยังคงมาตรฐานการใช้งานได้ดีอยู่ เพื่อให้ได้ตัวเลขที่แม่นยำ

ราคาเครื่องวัดความดันโลหิต

ปัจจุบันมีเครื่องวัดความดันโลหิตหลากหลายยี่ห้อและหลายขนาดให้คุณเลือกซื้อ โดยราคาเฉลี่ยอยู่ที่ประมาณ 500-7,000 บาท ส่วนมากเป็นเครื่องวัดความดันโลหิตแบบดิจิตอล มีขนาดเล็ก และพกพาง่าย

ควรศึกษายี่ห้อ คุณภาพ มาตรฐานของเครื่องวัดความโลหิตที่ต้องการซื้อเสียก่อน เพื่อให้ได้วัดค่าความดันโลหิตอย่างแม่นยำ และคุ้มค่าต่อราคาเครื่องที่เลือกซื้อ

การใช้เครื่องวัดความดันโลหิตมีหลักการใช้ง่ายๆ ที่จำเป็นต้องรู้ เพราะนอกจากการวัดความดันโลหิตก่อนพบแพทย์แล้ว บางคนก็ยังต้องใช้เครื่องวัดความดันโลหิตขณะอยู่บ้านเองด้วย

ดังนั้นคุณจึงควรรู้หลักการใช้งานเครื่องวัดความโลหิตที่ถูกต้อง เพื่อให้สามารถดูแลสุขภาพของตนเองและคนที่คุณรักได้เองตั้งแต่ที่บ้าน

เปรียบเทียบราคาและแพ็กเกจตรวจหัวใจ จากคลินิกและโรงพยาบาลใกล้คุณ และไม่พลาดทุกอัปเดตเรื่องสุขภาพและโปรโมชันเมื่อกดดาวน์โหลดแอป iOS และ Android


6 แหล่งข้อมูล
กองบรรณาธิการ HD มุ่งมั่นตั้งใจให้ผู้อ่านได้รับข้อมูลที่ถูกต้อง โดยทำงานร่วมกับแพทย์และบุคลากรทางการแพทย์ รวมถึงเลือกใช้ข้อมูลอ้างอิงที่น่าเชื่อถือจากสถาบันต่างๆ คุณสามารถอ่านหลักการทำงานของกองบรรณาธิการ HD ได้ที่นี่
HEART MATTERS, How to choose a blood pressure monitor and measure your blood pressure at home (https://www.bhf.org.uk/informationsupport/heart-matters-magazine/medical/tests/blood-pressure-measuring-at-home), 20 June 2020.
Familydoctor.org, Blood Pressure Monitoring at Home (https://familydoctor.org/blood-pressure-monitoring-at-home/), 20 June 2020.
Blood Pressure UK, How to use a blood pressure monitor (http://www.bloodpressureuk.org/BloodPressureandyou/Homemonitoring/Howtomeasure), 20 June 2020.

บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้แก่ผู้อ่าน และไม่สามารถแทนการแนะนำของแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาได้ ผู้อ่านควรพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ตรวจที่สถานพยาบาลทุกครั้ง และไม่ควรตีความเองหรือวางแผนการรักษาด้วยตัวเองจากการอ่านบทความนี้ ทาง HD พยายามอัปเดตข้อมูลให้ครบถ้วนถูกต้องอยู่เสมอ คุณสามารถส่งคำแนะนำได้ที่ https://honestdocs.typeform.com/to/kkohc7

ผู้เขียนและผู้รีวิวบทความไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับสินค้าหรือบริการที่นำเสนอแต่อย่างใด เว้นแต่จะระบุในเนื้อหา การแนะนำสินค้าและบริการแสดงขึ้นอัตโนมัติจากระบบของเว็บไซต์หรือแอปพลิเคชัน

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าบทความนี้มีประโยชน์มากแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ตั้งกระทู้ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลส่วนตัวของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวิดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รอยโรค (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่ดูไฟล์ได้
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เข้าถึงได้

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม
บทความต่อไป
ตรวจหัวใจ สำคัญอย่างไร มีวิธีการตรวจแบบใดบ้าง?
ตรวจหัวใจ สำคัญอย่างไร มีวิธีการตรวจแบบใดบ้าง?

ตรวจหัวใจ ไม่ได้น่ากลัวอย่างที่คุณคิด รวมทุกเรื่องที่ควรรู้เกี่ยวกับการตรวจหัวใจ

อ่านเพิ่ม
เช็กลิสต์ 20 อาการ คุณเข้าข่ายเป็นโรคหัวใจและหลอดเลือดหรือไม่
เช็กลิสต์ 20 อาการ คุณเข้าข่ายเป็นโรคหัวใจและหลอดเลือดหรือไม่

เช็กอาการโรคหัวใจและหลอดเลือดกันหน่อย ใน 20 อาการนี้คุณมีอาการไหนบ้าง

อ่านเพิ่ม