ภูวนัย ดวงสุภา
เขียนโดย
ภูวนัย ดวงสุภา
ทพญ.สิริพัชร ชำนาญเวช
ตรวจสอบความถูกต้องโดย
ทพญ.สิริพัชร ชำนาญเวช

ข้อควรรู้เกี่ยวกับการถอนฟันกรามผุ

เมื่อมีอาการฟันกรามผุ ควรรีบไปพบทันตแพทย์เพื่อรักษาด้วยการอุดฟันตั้งแต่เนิ่นๆ เพราะหากฟันกรามผุลึกไปถึงโพรงประสาทฟัน หรือรากฟัน อาจถึงขั้นต้องถอนฟันกรามผุและจำเป็นต้องทำฟันปลอมทดแทนได้
เผยแพร่ครั้งแรก 2 ธ.ค. 2020 อัปเดตล่าสุด 16 ธ.ค. 2020 ตรวจสอบความถูกต้อง 16 ธ.ค. 2020 เวลาอ่านประมาณ 4 นาที
ข้อควรรู้เกี่ยวกับการถอนฟันกรามผุ

เรื่องควรรู้

ขยาย

ปิด

  • ฟันกรามประกอบด้วยฟันกรามน้อย (Premolar) และฟันกรามใหญ่ (Molar) มีหน้าที่สำคัญในการบดเคี้ยวอาหาร
  • สาเหตุของฟันกรามผุเหมือนกับโรคฟันผุทั่วไปคือ เกิดจากจุลินทรีย์ในช่องปากทำปฏิกิริยากับคราบอาหารจำพวกแป้งและน้ำตาล ทำให้เกิดกรดเข้าไปทำลายเคลือบฟันและเนื้อฟันจนทำให้เกิดฟันผุ
  • อาการฟันผุในระยะแรกมักไม่มีอาการแสดงอะไร แต่อาจสังเกตได้จากลักษณะของฟันที่เปลี่ยนไป เช่น ฟันเริ่มมีสีขาวขุ่นเหมือนสีของนม หรือพบรอยสีดำตามหลุมและร่องฟัน ซึ่งสามารถรักษาได้ด้วยการกรอฟันส่วนที่ผุออกและอุดฟัน
  • หากฟันผุลึกไปถึงโพรงประสาทฟันและปลายรากฟัน จะทำให้เกิดอาการปวดอย่างรุนแรง รากฟันอักเสบ หรือเป็นหนอง จนถึงขั้นต้องถอนฟันกรามผุได้
  • เปรียบเทียบราคาและแพ็กเกจถอนฟันและผ่าฟันคุด

ฟัน (Teeth) เป็นหนึ่งในอวัยวะในช่องปากที่มีประโยชน์หลากหลาย เช่น บดเคี้ยวอาหาร ทำให้เกิดความสวยงามของใบหน้า รักษารูปร่างและโครงสร้างของใบหน้า หรือช่วยในการออกเสียงพยัญชนะบางตัวที่ต้องออกเสียงผ่านไรฟัน

ฟันของคนเราแบ่งเป็น 2 ชุดคือ ฟันชุดแรก หรือที่นิยมเรียกว่า “ฟันน้ำนม” และฟันชุดที่สอง หรือเรียกว่า “ฟันแท้” ไม่ว่าจะเป็นชุดฟันชุดใดก็ล้วนมีความสำคัญและต้องดูแลให้ถูกวิธี ไม่อย่างนั้นอาจทำให้เกิดฟันผุจนอาจต้องถอนฟันซี่นั้นออกก็ได้

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ถอนฟันวันนี้ ที่คลินิกใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 437 บาท ลดสูงสุด 627 บาท

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

Ads d 10

ในบทความนี้จะอธิบายเกี่ยวกับฟันกรามซึ่งเป็นฟันที่มีหน้าที่สำคัญในการบดเคี้ยวอาหาร เมื่อเกิดความผิดปกติอย่างฟันกรามผุและจำเป็นต้องถอนฟันกรามผุออก ผู้เข้ารับการถอนฟันกรามผุมีข้อควรระวังอะไรบ้าง

ทำความรู้จักกับฟันกราม

ฟันกรามเป็นฟันที่อยู่ถัดจากฟันเขี้ยวเข้าไปข้างใน จะมียอด หรือปุ่มฟัน (Cusp) หลายปุ่ม ใช้สำหรับขบและบดอาหารให้ละเอียด สามารถแบ่งย่อยเป็น 2 ลักษณะ ได้แก่

  • ฟันกรามน้อย (Premolar) หรือเรียกว่า “ฟันกรามน้อย” มีจำนวน 8 ซี่ เป็นฟันสองซี่ที่อยู่ถัดจากฟันเขี้ยวเข้ามาด้านในทั้งข้างล่างและข้างบนของช่องปาก ทำหน้าที่ฉีกแบ่งและบดอาหารให้ละเอียด
  • ฟันกรามใหญ่ (Molar) มีจำนวน 12 ซี่ เป็นฟันที่มีขนาดใหญ่ที่สุด ลักษณะคล้ายฟันกรามน้อยแต่มีขนาดใหญ่กว่า ทำหน้าที่บดเคี้ยวอาหาร และควบคุมทิศทางการเคลื่อนไหวของขากรรไกรร่วมกับฟันเขี้ยว

สาเหตุของฟันกรามผุ

สาเหตุของฟันกรามผุเหมือนกับโรคฟันผุทั่วไปคือ เกิดจากเชื้อจุลินทรีย์ในช่องปากทำปฏิกิริยากับคราบอาหารจำพวกแป้งและน้ำตาลที่ตกค้างจากการทำความสะอาดฟันและช่องปากไม่ดีพอ ทำให้เกิดกรดเข้าไปทำลายเคลือบฟันและเนื้อฟันจนทำให้เกิดฟันผุนั่นเอง

อาการของฟันกรามผุ

อาการฟันผุจะเริ่มจากบริเวณเคลือบฟันก่อน หากปล่อยทิ้งไว้ จะค่อยๆ ลุกลามไปที่เนื้อฟัน โพรงประสาทฟัน ไปจนถึงปลายรากฟัน โดยมีลักษณะอาการดังนี้

  • ในช่วงแรกของฟันผุมักไม่มีอาการแสดงอะไร แต่อาจสังเกตได้จากลักษณะของฟันที่เปลี่ยนไป เช่น ฟันเริ่มมีสีขาวขุ่นเหมือนสีของนม ผิวฟันมีลักษณะด้าน หรือมีลักษณะขรุขระ ไม่เรียบ หรือพบเป็นรอยสีดำตามหลุมและร่องฟัน
  • เมื่อฟันผุลึกไปถึงขั้นเนื้อฟันจะทำให้เกิดอาการเสียวฟัน หรือปวดฟันขณะเคี้ยวอาหาร หรือรับประทานของเย็น
  • เมื่อฟันผุลึกไปโพรงประสาทฟันจะทำให้เกิดอาการปวดอย่างรุนแรงมาก
  • เมื่อฟันผุลึกมากไปถึงปลายรากฟันอาจทำให้รากฟันอักเสบจนเกิดการติดเชื้อ มีอาการปวดอย่างรุนแรง เหงือกบวม แก้มบวม หรือเป็นหนองได้
  • ในบางรายอาจมีปัญหาเรื่องกลิ่นปากร่วมด้วย

เมื่อไรที่ควรไปพบแพทย์

ปกติแล้ว ทันตแพทย์จะแนะนำให้เข้ารับการตรวจสุขภาพฟันและช่องปากทุกๆ 6 เดือน

อย่างไรก็ตาม หากมีอาการผิดปกติที่กล่าวไปในข้างต้น หรืออาการผิดปกติอื่นๆ ก็ควรไปพบทันตแพทย์เพื่อรับการตรวจวินิจฉัย และเข้ารับรักษาตั้งแต่เนิ่นๆ โดยไม่จำเป็นต้องรอให้ครบ 6 เดือน

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ถอนฟันวันนี้ ที่คลินิกใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 437 บาท ลดสูงสุด 627 บาท

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

Ads d 10

ทันตแพทย์จะสามารถบรรเทาระยะเริ่มต้นของฟันผุ (ที่มีลักษณะขาวขุ่นแต่ยังไม่เป็นรู) ได้ด้วยการเคลือบฟลูออไรด์ ส่วนฟันผุเป็นรูแต่ยังไม่ทะลุโพรงประสาทฟันสามารถรักษาได้ด้วยการอุดฟัน ซึ่งจะช่วยลดความเสี่ยงในการถอนฟันซี่นั้นออกไปได้มาก

แนวทางการรักษาฟันกรามผุ

แนวทางการรักษาฟันกรามผุเหมือนกับโรคฟันผุทั่วไปคือ ในเบื้องต้นผู้ที่มีอาการในกลุ่มฟันผุจะต้องเข้ารับการตรวจวินิจฉัยและประเมินอาการโดยทันตแพทย์ก่อน หลังจากนั้นทันตแพทย์จะวางแผนการรักษาตามระดับความรุนแรง ดังนี้

การรักษาฟันผุบริเวณเคลือบฟันและเนื้อฟัน

ทันตแพทย์จะเตรียมโพรงฟันโดยการกรอฟันส่วนที่ผุออก หลังจากเตรียมโพรงฟันเสร็จเรียบร้อย ทันตแพทย์จะบูรณะฟันโดยการอุดฟันด้วยวัสดุอุดฟันที่เหมาะสม ซึ่งมีทั้งวัสดุสีคล้ายฟัน (Resin composite) และวัสดุคล้ายโลหะ (Amalgam)

การรักษาฟันผุลึกถึงโพรงประสาทฟัน หรือปลายรากฟัน

หากฟันซี่นั้นไม่ได้ผุอย่างรุนแรงมากนักยังเหลือเนื้อฟันเพียงพอที่จะครอบฟันได้ ทันตแพทย์จะเก็บฟันซี่นั้นไว้ และรักษารากฟัน หลังจากนั้นจึงค่อยทำเดือยฟันและครอบฟันเพื่อทดแทนเนื้อฟันผุที่เสียไป

อย่างไรก็ตาม ในผู้ที่ฟันผุลึกมากจนไม่สามารถทำครอบฟันได้ ไม่มีเนื้อฟันเหลือเพียงพอ ผุลงไปใต้เหงือกมาก ผุทะลุรากฟัน หรือกระดูกรองรับฟันเหลือน้อย ไม่แข็งแรง 

ทันตแพทย์จะถอนฟันกรามผุออก และเข้าสู่กระบวนการรักษาอื่นๆ ต่อไป โดยขึ้นอยู่กับการตัดสินใจของผู้เข้ารับการถอนฟันเป็นหลัก เช่น ทำฟันปลอมแบบถอดได้ ทำฟันปลอมแบบติดแน่น หรือทำรากฟันเทียม

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ถอนฟันวันนี้ ที่คลินิกใกล้บ้านคุณ เริ่มต้นที่ 437 บาท ลดสูงสุด 627 บาท

จองผ่าน HD ประหยัดกว่า / จ่ายทีหลังได้ / ผ่อน 0% ได้ / พร้อมแอดมินคอยตอบทุกคำถาม!

Ads d 10

ข้อควรระวังในการถอนฟันกรามผุ

หลังจากถอนฟันกรามผุออกไปแล้วจะทำให้เกิดช่องว่างระหว่างฟัน ซึ่งจำเป็นต้องสวมใส่ฟันปลอมเพื่อทดแทนฟันที่เสียไป เพราะหากปล่อยทิ้งไว้จะทำให้ฟันด้านข้างล้มลงมาในช่องว่างระหว่างฟันได้ รวมทั้งฟันด้านบนจะห้อยลงมาสู่ฃ่องว่างด้านล่าง

สำหรับคนไข้ที่จัดฟันแล้ว รีเทนเนอร์เดิมจะใส่ได้ไม่พอดี จำเป็นต้องทำรีเทนเนอร์คู่ใหม่ หรือบางรายที่มีปัญหามากอาจจำเป็นต้องจัดฟันใหม่เลยก็มี 

อย่างไรก็ตาม ฟันปลอมมีหลายประเภท ทั้งแบบฟันปลอมแบบถอดได้ ฟันปลอมแบบติดแน่น หรือสะพานฟัน ซึ่งแต่ละประเภทมีข้อดี-ข้อเสียที่แตกต่างกันไป ผู้เข้ารับการถอนฟันกรามผุควรปรึกษาทันตแพทย์เพิ่มเติม เพื่อเลือกชนิดของฟันปลอมที่เหมาะสมกับตนเองและงบประมาณที่มี

นอกจากนี้ยังมีหลายคนที่เข้าใจผิดว่า หลังจากที่ถอนฟันกรามออกไปแล้วสามารถใส่รีเทนเทนเนอร์เพื่อป้องกันฟันล้มได้ ซึ่งเป็นความคิดที่ผิด เพราะรีเทนเนอร์เป็นเครื่องมือคงสภาพฟันสำหรับผู้ที่จัดฟันเสร็จเรียบร้อยแล้วเท่านั้น

การที่ผู้เข้ารับการถอนฟันกรามผุใส่รีเทนเนอร์เพื่อป้องกันฟันล้ม นอกจากจะไม่ช่วยอะไรแล้ว การใส่รีเทนเนอร์ยังอาจทำให้เกิดโทษต่อฟันและช่องปากได้ เช่น ฟันเสียรูป เป็นแผลในปาก พูดไม่ชัด หรือฟันผุจากการทำความสะอาดไม่ดีพอได้อีกด้วย

ราคาการถอนฟันกรามผุ

ราคาการถอนฟันกรามผุจะขึ้นอยู่กับระดับความยาก-ง่าย เป็นหลัก โดยเริ่มต้นที่ราคาประมาณ 500-2,500 บาท และยังไม่รวมค่าเอ็กซเรย์ หรือการรักษาอื่นๆ เพิ่มเติม เช่น การขูดหินปูน หรือทำฟันปลอม

อย่างไรก็ตาม ในบางคลินิกทันตกรรม หรือโรงพยาบาลสามารถใช้สิทธิประกันสังคมในการรักษาทางทันตกรรมได้ ทั้งการขูดหินปูน อุดฟัน ถอนฟัน หรือผ่าฟันคุด ในวงเงินรวมไม่เกิน 900 บาทต่อปี

ทั้งนี้ผู้เข้ารับการถอนฟันกรามผุควรสอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมกับสถานพยาบาลที่เข้าใช้บริการก่อน

คำถามที่พบบ่อย

คำถาม: การถอนฟันกรามซี่ในสุดจะทำให้ฟันล้มไหม

คำตอบ: ฟันกรามซี่สุดท้ายเป็นหนึ่งในฟันคุดที่พบบ่อย ซึ่งในผู้ที่ฟันคุดไม่สามารถงอกโผล่พ้นเหงือกขึ้นมาได้ หรือผู้ที่ไม่สามารถทำความสะอาดฟันกรามซี่ในสุดได้ดีพอ 

ทันตแพทย์จะแนะนำให้ถอนฟันคุดซี่นั้นออกเพื่อป้องกันผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นในภายหลัง เช่น การปวดฟันอย่างรุนแรง เหงือกอักเสบ เป็นหนอง หรือทำให้ฟันกรามข้างเคียงผุตามไปด้วย

ทั้งนี้การถอนฟันกรามซี่ในสุดจะไม่ทำให้เกิดฟันล้ม และไม่จำเป็นต้องใส่ฟันปลอมเหมือนกับการถอนฟันกรามผุบริเวณอื่นๆ

อย่างไรก็ตาม หากมีฟันซี่ในสุดด้านบน ซึ่งคู่กับฟันคุดล่าง และเมื่อถอนฟันคุดล่างแล้ว ฟันกรามบนซี่ในสุดนี้จะไม่มีคู่สบ ควรถอนฟันกรามบนซี่ในสุดนั้นด้วย เพื่อป้องกันการห้อยลงสู่ช่องว่างด้านล่าง และทำให้ซอกในสุดด้านบนมีเศษอาหารติดและผุในภายหลัง

ฟันกรามผุนั้น สาเหตุหลักเกิดจากการดูแลความสะอาดฟันและช่องปากที่ไม่ดีพอ เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดฟันกรามผุ รวมไปถึงฟันซี่อื่นๆ ผุ ทุกคนควรใส่ใจในการดูแลความสะอาดช่องปากด้วยการแปรงฟันอย่างน้อยวันละ 2 ครั้ง ใช้ไหมขัดฟันร่วมด้วย และเข้ารับการตรวจสุขภาพฟันและช่องปากเป็นประจำทุก 6 เดือน

เปรียบเทียบราคาและแพ็กเกจถอนฟันและผ่าฟันคุด จากคลินิกและโรงพยาบาลใกล้คุณ และไม่พลาดทุกการอัปเดตเรื่องสุขภาพและโปรโมชั่นเมื่อกดดาวน์โหลดแอป iOS และ Android


4 แหล่งข้อมูล
กองบรรณาธิการ HD มุ่งมั่นตั้งใจให้ผู้อ่านได้รับข้อมูลที่ถูกต้อง โดยทำงานร่วมกับแพทย์และบุคลากรทางการแพทย์ รวมถึงเลือกใช้ข้อมูลอ้างอิงที่น่าเชื่อถือจากสถาบันต่างๆ คุณสามารถอ่านหลักการทำงานของกองบรรณาธิการ HD ได้ที่นี่
NHS, Tooth decay (https://www.nhs.uk/conditions/tooth-decay/),1 December 2020.
Chi H Bui DMD, Edward B Seldin DMD and Thomas B Dodson DMD, Types, frequencies, and risk factors for complications after third molar extraction (https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S027823910300836X), 9 December 2020.
อ.นภาพรรณ เอี่ยมสำอางค์, การย่อยอาหารและการลำเลียงของสิ่งมีชีวิต (https://smd-s.kku.ac.th/home/images/Tutorial/Digestion%20of%20life.pdf), 1 ธันวาคม 2563.

บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้แก่ผู้อ่าน และไม่สามารถแทนการแนะนำของแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาได้ ผู้อ่านควรพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ตรวจที่สถานพยาบาลทุกครั้ง และไม่ควรตีความเองหรือวางแผนการรักษาด้วยตัวเองจากการอ่านบทความนี้ ทาง HD พยายามอัปเดตข้อมูลให้ครบถ้วนถูกต้องอยู่เสมอ คุณสามารถส่งคำแนะนำได้ที่ https://honestdocs.typeform.com/to/kkohc7

ผู้เขียนและผู้รีวิวบทความไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับสินค้าหรือบริการที่นำเสนอแต่อย่างใด เว้นแต่จะระบุในเนื้อหา การแนะนำสินค้าและบริการแสดงขึ้นอัตโนมัติจากระบบของเว็บไซต์หรือแอปพลิเคชัน

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าบทความนี้มีประโยชน์มากแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ตั้งกระทู้ถามหมอ

เราจะไม่เปิดเผยชื่อและข้อมูลส่วนตัวของคุณ


แนบไฟล์ (รูปหรือวิดีโอ)
เช่น ประวัติการรักษา รอยโรค (ถ้ามี) *
เช่น ประวัติการรักษา รูปของอาการ (ถ้ามี) ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่ดูไฟล์ได้
* ไม่ต้องห่วง! เราเก็บไฟล์ของคุณเป็นความลับ มีแค่คุณกับคุณหมอเท่านั้นที่เข้าถึงได้

คำตอบที่คุณจะได้เป็นเพียงความเห็นจากแพทย์ ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค โปรดพบแพทย์ที่สถานพยาบาลเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง เหตุฉุกเฉิน โทร. 1669

รับทราบและถามคำถาม
บทความต่อไป
ถอนฟันกรามเกิดจากปัญหาอะไร ดูแลตัวเองอย่างไรหลังถอนแล้ว
ถอนฟันกรามเกิดจากปัญหาอะไร ดูแลตัวเองอย่างไรหลังถอนแล้ว

รวมข้อควรรู้หลังจากถอนฟันกราม อะไรมักเป็นสาเหตุทำให้ต้องถอน ดูแลตัวเองอย่างไร

อ่านเพิ่ม